آمارهای سازمان سنجش نشان میدهد بیش از ۵۰ درصد افرادی که امسال کنکور دادهاند، انتخاب رشته نکردهاند. سال ۹۷ بیش از ۶۰ درصد و سال ۹۸ بیش از ۵۴ درصد داوطلبان اقدام به انتخاب رشته کردهاند، امسال این آمار به ۴۶ درصد رسیده است
سخنگوی سازمان سنجش آموزش کشور اعلام کرده، از میان یک میلیون و ۱۲ هزار و ۴۰۶ نفر که مجاز به انتخاب رشته در کنکور سراسری ۹۹ بودند، فقط تعداد ۴۶۹ هزار و ۹۴ نفر نسبت به انتخاب رشته اقدام کردهاند. هر چند تعداد مشتاقان به حضور در دانشگاه در سال پیش رو کاهش چشمگیری نسبت به سالهای گذشته دارد، اما این روند کاهشی از چند سال پیش آغاز شده است. سال۹۷ از تعداد کل افرادی که مجاز به انتخاب رشته بودند، ۶۰ درصد اقدام به انتخاب رشته کردهاند و سال گذشته این تعداد به ۵۴ درصد و امسال هم با کاهشی چشمگیر به ۴۶ درصد رسیده است. آیا علاقه به تحصیلات دانشگاهی در نسل کنونی کمتر شده است؟ افزایش بیرویه دانشگاهها در دو دهه پیش از اهمیت تحصیلات دانشگاهی کاسته است و حالا رقابت تنها برسر دانشگاههای برتر است؟
بدیهی است دلیل کاهش تعداد افرادی که با وجود مجاز بودن، اقدام به انتخاب رشته نکردهاند، به یک مورد خلاصه نمیشود. اما یکی از مهمترین این دلایل را بالا گرفتن رقابت بر سر دانشگاههای برتر میدانند. دلیلی که هر وقت صحبت از بیشتر بودن تعداد صندلیهای دانشگاهی نسبت به داوطلبان کنکور هم میشود، اساس وجود کنکور را به همین نکته مرتبط میدانند؛ اینکه کنکور دیگر به معنای قبولی در دانشگاه نیست، بلکه به مفهوم قبولی در یک دانشگاه معتبر است. در یک دهه گذشته هم افزایش رغبت به حضور در کنکور رشته علوم تجربی آنقدر بوده که حتی مسؤولان قصد داشتند با اعمال سیاستهای اجبارانه به نوعی در این حوزه تعادل ایجاد کنند. سیاستی که موفق نبود و همچنان تعداد داوطلبان کنکور تجربی به شکل معناداری از دیگر رشتهها بیشتر است. حالا هم که با کاهش چشمگیر انتخاب رشته داوطلبان مجاز در کنکور روبهرو هستیم، بسیاری این موضوع را مرتبط با داوطلبان رشته تجربی میدانند. راشد نظری، مشاور تحصیلی است و معتقد است؛ «مهمترین علت روند نزولی انتخاب رشته داوطلبان کنکور، تمایل افراد به تحصیل در رشتههای خاص است. بیشترین داوطلبانی که از انتخاب رشته صرف نظر میکنند نیز مربوط به گروه آزمایشی تجربی هستند که اغلب به رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و برخی رشتههای پیراپزشکی همچون فیزیوتراپی، پرستاری، شنواییسنجی، گفتاردرمانی و کاردرمانی علاقه دارند. علت این تمایل، وضع نامساعد بازار کار است. داوطلبان کنکور چون از احتمال بیکار ماندنشان خبر دارند، به آینده شغلی رشتهها توجه میکنند و اگر رتبه مورد نظر را در کنکور کسب نکنند، از انتخاب رشته صرفنظر میکنند.»
آنطور که اعلام شده، امسال تنها ۴۶ درصد اقدام به انتخاب رشته کردهاند. در حالی که سال ۹۸ این تعداد کمی بیش از ۵۴ درصد بوده است. اما از همان ۵۴ درصد داوطلبان سال گذشته که انتخاب رشته کردهاند، چند درصدشان به دانشگاه رفتهاند؟ جالب است که در سال گذشته تنها ۱۷ درصد داوطلبان کنکور با آزمون وارد دانشگاه شدهاند! به این مفهوم که از میان یک میلیون و ۱۱۹ هزار داوطلب تنها ۱۷ درصد داوطلبان در رشتههای با آزمون دانشگاهها قبول شدهاند. به گواه آمار ارائهشده، تعداد یک میلیون و ۱۱۹هزار و ۴۱۱ داوطلب در آزمون سراسری سال ۹۸ ثبتنام کردند که از این میان، تعداد یک میلیون و ۱۸ هزار و ۷۰۳ داوطلب در جلسه آزمون در روزهای ۱۳ و ۱۴ تیرماه ۹۸ حاضر بودند و از این تعداد، ۸۳۲ هزار و ۲۸۹داوطلب مجاز به انتخاب رشته شدند. آمار نهایی انتخاب رشته داوطلبان مجاز کنکور ۹۸ نشان میدهد از تعداد ۸۳۲ هزار و ۲۸۹ داوطلب مجاز، تعداد ۴۵۳ هزار و ۳۲۷ نفر معادل ۵۴ درصد مجازین نسبت به انتخاب رشتههای تحصیلی با آزمون اقدام کردند. در نهایت از تعداد ۴۵۳ هزار و ۳۲۷ نفر داوطلب کنکور ۹۸ که مجاز به انتخاب رشته شده بودند، تنها ۱۹۱ هزار و ۲۱۵ نفر قبول شدند.
