خرید خدمت سربازی بهیکی از اخبار جنجالی حوزه اجتماعی روزهای اخیر تبدیل شد. فکر میکنم گزارش خوب عرفان حاجیپروانه، که برای خبرگزاری ایسنا نوشته شده، میتواند همهچیز را درباره آن شرح دهد: همه چیز در سه روز اتفاق افتاد. موافقت با خرید چندصد میلیونی خرید خدمت سربازی، بالا گرفتن مخالفتها و انتقادات و در نهایت حذف مصوبه در کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱.
شنبه نهم بهمن ماه سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس یازدهم از موافقت این کمیسیون با خرید خدمت سربازی خبر داد. در عرض تنها چند دقیقه فضای مجازی آماج واکنشها به این مصوبه شد. چون این مصوبه میگفت تنها با پرداخت چندصدمیلیونی میتوان بهعنوان مشمولان غایب بالای پنج سال برای خرید خدمت سربازی اقدام کرد. دارندگان مدرک تحصیلی کاردانی و کمتر از آن ۲۵۰ میلیون تومان، دارندگان مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد با ۴۰۰ میلیون تومان، و دارندگان مدرک پزشکی عمومی و دکترای تخصصی و بالاتر از آن در تمامی رشتهها باید با پرداخت ۶۰۰ میلیون تومان برای خرید خدمت اقدام میکردند. در مصوبه خوابی هم برای مشمولان غایب خارج از کشور دیده شده بود؛ پرداخت ۱۵ هزار یورویی و خرید خدمت سربازی که این روزها معادل حدودا ۴۷۰ میلیون تومان میشود.
چنین مصوبهای باید با هماهنگی ستاد کل نیروهای مسلح تصویب میشد؛ یعنی ستاد کل باید موافق قانونگذاری مجلس در این زمینه میبود که به نظر میرسد اعضای کمیسیون تلفیق به نظر ستاد کل توجه کافی نداشتند و همین موضوع کار دستشان داد. هرچند که خبر رسمی از مخالفت ستاد کل نیروهای مسلح با مصوبه خرید سربازی منتشر نشد اما اخبار منتشر شده از سوی نمایندگان مجلس و البته پیگیریها خبرنگار ایسنا از منابع رسمی، درجه صحت مخالفت ستاد کل نیروهای مسلح با این مصوبه را بالا میبرد. تا اینکه روز دوشنبه (۱۱ بهمن) سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس از حذف این مصوبه خبر داد.
شاید ماجرا فقط به مخالفت ستاد کل مربوط نمیشد. حتی بسیاری از نمایندگان مجلس هم با این مصوبه مخالفت بودند و پیشبینی میکردند که این مصوبه در مجلس رأی نخواهد آورد. به هر حال، آنها در انتقاد از آن طوفان توییتری بهپا کردند. روح الله ایزدخواه، نماینده مردم تهران از این مصوبه خجالت کشیده بود و احمد نادری آن را باعث سرخوردگی جوانان دانست.
سید محسن دهنوی این مصوبه را خلاف اصل ۱۱۰ قانون اساسی دانست و مجتبی یوسفی، نماینده مردم اهواز در مجلس این مصوبه را به نفع متمولین خواند. سید نظامالدین موسوی آن را تبعیضآمیز و مغایر عدالت توصیف کرد. علی حدادی نماینده مردم ساوجبلاغ در مجلس هم این مصوبه را یک بیعدالتی آشکار دانست و از ضرورت تخصصی شدن سربازی سخن به میان آورد.
انتقاد از مصوبه حذف شده خرید سربازی صدای علیاصغر عنابستانی را هم درآورد. کسی که سال گذشته در همین روزها با یک سرباز راهور درگیر شده بود و ترکشهای پیش و پس آن ماجرا تا همین چند وقت پیش ادامه داشت. او در توییترش از غیبت سه میلیون سرباز خبر داده بود که به دلایل شرایط سخت اقتصادی ترجیح دادهاند کار کنند و سربازی نروند.
حجم عظیم انتقادات و موافقت اندک موافقان این طرح ادامه پیدا کرد تا اینکه عصر روز دوشنبه (یازدهم بهمن ماه) سخنگوی کمیسیون تلفیق از حذف مصوبه خرید خدمت سربازی خبر داد. بهگفته سخنگوی کمیسیون تلفیق به جای مصوبه خرید خدمت، مشمولان ِمتاهل ِ۳۰ سال به بالای ِدارای دو فرزند به صورت رایگان کارت معافیت دریافت خواهند کرد. موردی که البته منوط به تصویب در صحن علنی مجلس شورای اسلامی است.
هر چه بود گذشت؛ هرچند شعر رضا براهنی «چه جوانانی! اسماعیل، میبینی؟» را در ذهن متبادر کرد، اما پرسش اینجاست که کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۱ چه میکند؟ در حساسترین شرایط اقتصادی و اجتماعی، سه روز از وقت کمیسیون تلفیق مجلس صرف چکشکاری بر مصوبهای شد که موجی از مخالفت را ایجاد کرد. از کاربران توییتری خرد بگیرد تا ستاد کل نیروهای مسلح؛ مصوبهای که بهگفته یکی از نمایندههای مردم تهران پیوست عدالت نداشت و حتی صدای خود نمایندهها را درآورد. آنچه از دست رفت، صرفا زمان کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۱ بود و البته شاید اعتماد افکار عمومی به "عدالت اجتماعی" که مجلس یازدهم شعارش را داده بود.
