اکبر گنجی نویسنده کتاب عالیجناب سرخپوش که سالهاست بهعنوان اپوزیسیون خارج کشور زندگی میکند با بازنشر یک ویدئو و انتشار متنی شبهعلمی برای خود دردسر بزرگی درست کرد.
ویدئویی که سبب شده تا هزاران کاربر توئیتر او را برای انتشار ویدئویی فیک برآمده از اکانتی ناشناس در تیک تاک که دو سال قبل حسابی خبرساز شده بود شماتت کنند. اینکه او ویدئوهایی که در کانال های خانوادگی تلگرامی و واتساپی را به عنوان فکت و سند علی بازنشر داده است. اتفاقی که البته سال هاست با رواج شبکه های اجتماعی رواجی بسیار یافته و شبه علم را گسترش داده است.
واقعیت ویدئو طلوع ماه در آلاسکا چیست؟
ترنجی در سال ۱۴۰۰ درباره این ویدئو نوشته است: « به تازگی ویدیویی در شبکه های اجتماعی دست به دست می شود که باور آن کمی سخت است. یک ماه بزرگ که ادعا میشود بین مرز روسیه و کانادا و به مدت ۳۰ ثانیه طلوع می کند و برای پنج ثانیه جلوی خورشید را می پوشاند. این پوشاندن به نحوی است که روز تبدیل به شب می شود. اما آیا ویدیو ماه بزرگ بین مرز روسیه و کانادا واقعی است؟ اگر چشمتان به ابعاد و نسبت ها حساس باشد شاید در نگاه اول پاسخ صحیح را بدهید. همچنین اگر کمی به واقعیت های فیزیکی اشراف داشته باشید، پاسخ مشخص است اما اگر نه شاید آن را باور کنید.
تصاویر ساخته شده توسط کامپیوتر یا CGI که مخفف computer-generated imagery است، برای جلوه های ویژه استفاده می شوند. مثلا یک نمونه خیلی مشهور در کشور خودمان که اسفند ۹۸ رخ داد، ویدیو بارش بادمجان در آسمان تهران بود. همچنین چندین نمونه خیلی حرفه ای از آن را برای ساخت سریال The Queen's Gambit با هم دیدیم.
حتی صداهای عجیب و غریب هنگام طلوع ماه و مثلا خورشیدگرفتگی خیلی عجیب است. سرعت حرکت ماه مشخصا غیر واقعی بوده و شایعه منتشر شده، برای توجیه آن این متن را ارایه می کند: در قطب شمال در مرز روسیه و کانادا ماه کامل برای مدت ۳۰ ثانیه به این بزرگی بالا میاد و سپس برای پنج ثانیه جلو خورشید را میگره و تمام.
در حقیقت برای توجیه ماجرا، به وقوع حادثه در قطب شمال و مرز روسیه و کانادا اتکا می شود که البته خیلی توجیه ضعیفی است. ویدیو اصلی توسط کاربری به نام کاربری Aleksey___nx با ۲.۵ میلیون لایک گویا ابتدا در تیک تاک منتشر شده است .
