روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی| اردوغان با ایجاد تغییرات در سیاستهای خود در ترکیه قصد دارد شکستی که در استانبول خورد را جبران کند.دو هفته از شکست سخت اردوغان و حزبش برای دستیابی به شهرداری استانبول میگذرد. شکستی که طعم تلخ آن به این زودی برای رئیسجمهور ترکیه فراموش شدنی نیست. همانطور که اردوغان قبلا اعلام کرده بود راه پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری در این کشور، اغلب از شهرداری استانبول گذشته؛ اردوغان از سرنوشت خودش بیمناک است. در این میان او که قبلا توانسته بود با اصلاحات اقتصادی قلب مردم ترکیه را به دست بیاورد، این بارهم تلاش خواهد کرد تا راهی برای یک دست کردن قدرت و باقی ماندن در آن پیدا کند.
***تغییرات زودهنگام بر عکس عمل کردند***
اردوغان برای ایجاد برخی اصلاحات خیلی زود دست به کار شده بود. او سعی کرد بعد از باخت اولیه حزبش در استانبول، کردهای این شهر را با خودش هم صدا کند. برای همین سراغ عبدالله اوجالان رهبر زندانی پ.ک.ک رفت. اجازه یک ملاقات با وکیلش را بعد از سالها به او داد و بعد نامهای به اسم اوجالان منتشر شد که در آن از ه.د.پ(حزب دموکراتیک خلق) خواسته بود تا در انتخابات بیطرف بمانند. این در حالی بود که بر اساس نظرسنجیها کردهای ساکن استانبول، بیشتر متمایل به امام اوغلو بودند. این نامه کارکردی را که اردوغان انتظارش را داشت پیدا نکرد و برضد خودش کار کرد. کردها که دو تا چهار میلیون نفر از ساکنان استانبول را تشکیل میدهند، اقدامات اردوغان را نمایشی دانستند و به او اعتماد نکردند و درست بر عکس آنچه رئیس جمهور ترکیه انتظار داشت جلو رفتند. رایهای خاموش یعنی کسانی که به دلیل اختلافاتی که با احزاب دیگر داشتند، قصد شرکت در انتخابات را نداشتند از کارهای اردوغان عصبانی شدند و علیه آ.ک.پ پای صندوقهای رای رفتند و اینبار امام اوغلو با اختلاف زیادی شهردار استانبول شد.
اما بعد از انتخابات هم اردوغان باز هم دست برنداشت و بازی را ادامه داد. او به خانواده و وکلای اوجالان اجازه دیدار با او را نداد. اما جمیل بایک از دیگر اعضای موسس پ.ک.ک در مقالهای که در واشنگتنپست نوشت و بسیار هم سروصدا کرد، زمان کنونی را بهترین فرصت برای پیشبرد صلح دانست. حرفهایی که مخالفان اردوغان را برآشفت و برخی را به این فکر انداخت که اینبار اردوغان سراغ بقیه رفته تا با اصلاح روابطش با کردهای ترکیه، دست بالا را در آینده کشورش داشته باشد.
***اصلاحات اقتصادی در ترکیه کلید میخورد؟***
اولین اقدام اقتصادی پرسروصدای اردوغان برکناری رئیس بانک مرکزی این کشور در آخرین ساعات جمعه بود. علت این اختلافهای میان مراد چتینکایا با رئیس جمهور و وزیر دارایی بر سر نرخ بهره و تورم بود. ترکیه در یک سال اخیر به شدت با تورم و گسترش بیکاری رو به رو بوده و نارضایتی اقتصادی از اردوغان یکی از علل شکست حزبش در انتخابات شهرداریها دانسته میشود. مراد چتینکایا که از سال ۲۰۱۶ رئیس بانک مرکزی بود در قبال مشکلات اقتصادی این کشور دست به بالا بردن میزان نرخ بهره بانکی زد به طوری که این نرخ با افزایشی شش درصدی به ۲۴ درصد رسید. اردوغان بارها از او خواسته بود تا با پایین آوردن نرخ بهره سرمایهگذاران را به سرمایه گذاری تشویق کند اما این ایده او مورد قبول بانک مرکزی قرار نمیگرفت و چتینکایا حاضر نبود زیر بار حرف اردوغان برود و بر استقلال این بانک تاکید داشت. این اقدام اردوغان کسی را در ترکیه راضی نکرد. به نظر میرسد مشاوران اقتصادی او رویکردهای سنتی را برای مقابله با تورم در پیش گرفتهاند که نمیتواند چندان کارآمد باشد. حالا هم بانکداران از شکست استقلال بانک مرکزی نگرانند و هم مردمی که بر روی نرخ بهره حساب کرده بودند عصبانی هستند. برخی هم معتقدند اگر رئیس جمهور کمی صبورتر بود با توجه به اینکه نرخ تورم در ترکیه در ماه ژوئن به کمترین میزان خود در سال جاری رسیده بود و ممکن بود که کاهش نرخ بهره بانکی در ترکیه به راحتی پیش برود.
***اردوغان چه چیزهایی را باید حل و فصل کند؟***
اردوغان اگر بخواهد در سیاست ترکیه ماندگار شود بیشتر از هرچیزی باید دست به حل و فصل مشکلات اقتصادی، کنترل تورم و حل اختلافات با بانک جهانی و آمریکا بزند. او برای اینکه ارزش لیر را برگرداند نیازمند تغییر روشهایی است که در دو سال گذشته پی گرفته بود. علاوه بر آن موضوع سوریه و پناهندگان سوری باید هرچه سریعتر سامان یابد. ترکیه به شدت میترسد که با تعیین تکلیف وضعیت سوریه، اینبار کشورش محل مناسبی برای پناهندگان طرفدار داعش و گروههای خشونت گرا و تروریستی شود. به اضافه آن ادامه ناامنی در سوریه به نفع ترکیه نیست و این کشور همین حالا هم مشکلات زیادی با سوریهایهایی که از جنگ گریختهاند دارد.
موضوع کردها البته به نظر نمیرسد به همین راحتی حل شود. اردوغان فرکانسهای متضادی میفرستد و بسیاری از چهرههای سیاسی کرد هنوز در زندان هستند. به نظر نمیرسد اردوغان برای بازکردن این گره برنامه طولانی مدتی در سر داشته باشد.
