روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی|راب مک ایر میگوید حضورش در وزارت امور خارجه به خاطر بیزینس بوده است؛ بیایید همه فرضیهها
را مرور کنیم.
دیروز سفیر انگلیس در حال خروج از ساختمان وزارت خارجه کشورمان در مقابل سوال خبرنگاری که از علت حضورش در آنجا میپرسید، گفت :« just for business» اندکی بعد از این واکنش سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری با خبرنگاران از احضار سفیر خبر داد و گفت که او در رابطه با مشکل نفتکش ایرانی احضار شده است. حالا سوال اینجاست که این سفیر اروپایی چرا وقتی برای بار دوم به دلیل موضوع نفتکشها که هنوز در دست نیروهای انگلیسی در جبل الطارق است، احضار شده پای کسب و کار را وسط کشیده؟کدام مسئله کاری؟ بگذارید چند گمانه زنی را برایتان مرور کنیم.
***پشت صحنه چه خبر است؟***
ایران و بریتانیا علاوه بر نفتکش یک پرونده باز دیگر هم با هم دارند. این پرونده در ارتباط با نازنین زاغری است. شهروند ایرانی -بریتانیایی که از سال ۱۳۹۵ در ایران به اتهام جاسوسی در زندان به سر میبرد. دولت انگلیس در دو سال گذشته بارها سعی داشته تا مقدمات آزادی زاغری را فراهم کند اما مقامات کشورمان اقدامات آنها را دخالت در امور داخلی ایران میخوانند. ماه گذشته همسر زاغری دست به اعتصاب غذا و اعتراض نسبت به وضعیت او زده بود. برخی بعد از اینکه نفتکش ایرانی به دست نیروهای انگلیسی توقیف شد این فرضیه را مطرح کردند که ممکن است دولت بریتانیا به دنبال گروکشی باشد و بخواهد ایران را بر سر ماجرای زاغری تحت فشار قرار دهد. حالا هم با پاسخی که سفیر انگلیس به خبرنگار داده این فرضیه بار دیگر مطرح شده که شاید موضوع تبادل نازنین زاغری با نفتکش ایرانی از نظر انگلیسیها جدی است! طبیعیاست که افکار عمومی ایران معادل گرفتن یک پرونده قضایی با یک راهزنی دریایی را نمیپذیرد.
اما فرضیه دوم در مورد این است که بریتانیا به دنبال سود مالی از این وضعیت است. در شرایط فعلی توقیف نفتکش دو هفته دیگر تمدید شده و با وجود هشدارهای ایران به نظر میرسد که انگلیسیها فعلا و به سادگی قصد حل و فصل این قضیه را ندارند. در این میان برخی ناظران هم میگویند سفیر بریتانیا قصد دارد تا پای مسائل مادی را به قضیه باز کند. یک فرضیه دیگر هم دیروز پیش از آنکه موسوی موضوع را بیان کند در ذهنها وجود داشت و آن در ارتباط با اینستکس بود. انگلیس به عنوان یکی از طرفین در این سازوکار مالی حضور دارد و اگر حرف از نفتکش و توقیفش به دست نیروی دریایی انگلیس پیش نمیآمد این فرضیه هم میتوانست طرفداران خودش را داشته باشد.
به همین منوال دیروز محمد جواد ظریف و موسوی سخنگوی وزارت امورخارجه با ادبیاتی شدیداللحن خواستار آزاد شدن نفتکش توقیفی شدند. دیروز حتی اعلام شد که مقصد این نفتکش سوریه نبوده و توقیف این کشتی دقیقا حرکتی خصمانه از سوی انگلیس بوده است. در حالیکه نواهای رادیکال در مورد حرکت مشابه نیروهای ایرانی در مواجهه با کشتیهای انگلیسی در کشور بالا میگیرد، ادامه توقیف این نفتکش شرایط منطقه را به شدت ملتهب ساخته است. نکته جالبتر همراهی نسبی افکار عمومی در برخورد سخت با انگلیس است. به نظر میرسد انگلیس جنگ افکار عمومی را در ایران و حتی در کشورهای منطقه به ایران باخته است.
***کتاب استراو***
اما این خبر حاشیهای هم ماجرا را تکمیل میکند: کتاب جدید «جک استراو» وزیر امور خارجه اسبق انگلیس درباره علت بیاعتمادی ایرانیها به انگلیس روز چهارشنبه طی مراسمی با حضور وی در لندن رونمایی خواهد شد. در کتاب «کار انگلیسیها: درک ایران و چرایی بیاعتمادی آن به بریتانیا» استراو تلاش کرده با مرور تاریخ روابط دو کشور از معاهده سال ۱۸۵۷ پاریس گرفته تا امتیازنامه رویتر و اعطای انحصار تنباکو در سالهای ۱۸۷۳ و ۱۸۹۰، «دزدی و چپاول نفت ایران» در سال ۱۹۰۱، کودتای تحت امر انگلیس علیه دولت مصدق نخست وزیر ایران در سال ۱۹۵۳ و حمایت از «صدام حسین» رئیسجمهور مخلوع عراق در طول جنگ هشت ساله ایران و عراق، مسائلی را که در شکلگیری دیدگاه منفی ایرانیها نسبت به انگلیس دخیل است را واکاوی کند.
وزیر خارجه اسبق انگلیس خروج واشنگتن از توافق هستهای ایران را که او و مابقی افراد، سالها برای دستیابی به آن تلاش کردند، محکوم کرد و به «جان بولتون» مشاور امنیت ملی آمریکا و از حامیان تغییر حکومت در تهران و کسی که برای حضور در سخنرانی منافقین ضد دولت ایران پول میگیرد، بیاعتنا بوده است.او سپس این موضوع را مطرح میکند؛ افرادی همچون ترامپ، بولتون و دیگر جنگطلبان که توافق را نابود کردند باید به یک پرسش مهم پاسخ دهند. آیا این اقدام هدفی به جز آغاز جنگی تمام عیار ندارد؟ساندی تایمز دیروز در گزارشی در رابطه با این کتاب نوشت: عنوان «کار انگلیسیها» برگرفته از ضربالمثل قدیمی و مشهور ایرانیان است که انگلیس را پشت تمام تحولات میدانند. در وزارت امور خارجه انگلیس هم به مزاح گفته میشود: ایران تنها کشوری در جهان است که هنوز فکر میکند انگلیس یک ابر قدرت است.
