روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی | با گذشت ۹روز از توقیف نفتکش ایرانی در آبهای جبلالطارق هنوز وضعیت این نفتکش مشخص نیست و ماجراهای آن ادامه دارد. روز پنجشنبه وزارت دفاع ایالات متحده و بعد از آن دولت بریتانیا مدعی شدند که سهشناور متعلق به سپاه پاسداران در تنگه هرمز تلاش داشتند تا نفتکش انگلیسی را به سمت آبهای ایران راهنمایی کنند اما بعد از هشدارهای ناوجنگی بریتانیایی که در نقش اسکورت نفتکشها حضور دارد، عقبنشینی کردهاند. ایران این ادعا را رد کرد. در آخر هفته گذشته شاهد اظهار نظرهای مقامات ایرانی، بریتانیایی و دولت جبلالطارق درمورد این نفتکش بودیم. با وجود اینکه بسیاری منتظر بالاگرفتن تنش میان ایران و انگلیس بر سر توقیف غیرقانونی کشتی حامل نفت بودند، اما بهنظر میرسد دوطرف ترجیح میدهند که اتفاقات اخیر را بهگونهای دور از تنش حل کنند. اینجا در مورد آخرینتحولات درخصوص این نفتکش بیشتر بخوانید.
* یک: ظهر روز پنجشنبه بیستم تیر، رسانههای آمریکایی و بریتانیایی مدعی شدند که قایقهایی از سپاه تلاش کردهاند، نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز را به سمت آبهای ایران ببرند و آن را توقیف کنند. دولت بریتانیا هم ادعا کرد، سه کشتی ایرانی تلاش کردند در مسیر حرکت نفتکش «بریتیش هیریتدژ» در تنگه هرمز اخلال ایجاد کنند اما پس از هشدارهای ناو جنگی بریتانیایی از منطقه دور شدهاند. قبل از آنها وزارت دفاع ایالات متحده این خبر را منتشر کرده بود. اما ایران این ادعاها را تکذیب کرد. روابط عمومی منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه در اینباره گفت: «گشتهای شناورهای نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس طبق روشهای جاری و ماموریتهای ابلاغی برقرار و با هوشمندی، دقت و صلابت درحال انجام است و طی ۲۴ساعت اخیر نیز هیچ مواجههای با شناورهای بیگانه، ازجمله شناورهای انگلیسی صورت نگرفته است. درصورتیکه دستوری مبنیبر توقیف شناورهای بیگانه دریافت شود، منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه در محدوده جغرافیایی مأموریت خود قادر است بدون درنگ، با قاطعیت و بهسرعت نسبت به انجام آن اقدام کند.» در پی این ادعاها، دفتر نخستوزیری انگلیس از مذاکره لندن و واشنگتن در زمینه تشکیل یک ائتلاف در خلیج فارس خبر داد. نشریه تایم اخیرا گزارش داده بود که پس از آنکه نیروی دریایی انگلیس یک نفتکش حامل نفت ایران را هنگام گذر از تنگه جبلالطارق توقیف کرد، نیروی دریایی انگلیس از بیم پاسخ ایران درحال اسکورت نفتکشهای انگلیسی درحال تردد از تنگه هرمز است.
* دو: روز پنجشنبه خبر دیگری هم در مورد نفتکش ایرانی منتشر شد. خبر جدید را پلیس سلطنتی جبلالطارق منتشر کرده بود و براساس آن مشخص شد که کاپیتان و افسر ارشد نفتکش متعلق به ایران، به اتهام نقض تحریمهای اتحادیه اروپا علیه سوریه، بازداشت شدهاند و بخشی از مدارک موجود در نفتکش بعد از بازرسی از آنها توقیف شده. این اتفاقات ساعتی بعد از ادعای انگلیسیها در مورد نفتکششان در تنگه هرمز افتاد و خبر آن درحالی منتشر شد که ادامه تحقیقات جبلالطارق از نفتکش ادامه دارد و هنوز مشخص نشده که مقصد نفتکش آنطور که ادعا میشود، سوریه بوده یا براساس گفته ایران مقصد دیگری داشته است.
* سه: روز جمعه رئیس منطقه انگلیسی جبلالطارق گفت، توقیف نفتکش حامل ۲٫۱میلیون بشکه نفت خام ایران را مستقلا و بدون هیچ فشاری از سوی دولتهای دیگر ازجمله آمریکا انجام دادهاند. این درحالی است که سرپرست وزارت خارجه اسپانیا گفته بود، نیروی دریایی انگلیس از سوی آمریکا برای این اقدام دستور گرفته. اسپانیا بهدلیل اختلافاتی که بر سر جبلالطارق با بریتانیا دارد، از معترضان جدی اتفاقاتی است که ۹روز پیش برای نفتکش ایران در آبهای حاشیه جبلالطارق افتاده است. اسپانیا میگوید، انگلیس حق حاکمیت این آبها را براساس قراردادی که در قرن هفدهم منعقد شده، ندارد.
* چهار: جرمی هانت، وزیرخارجه انگلیس در آخر هفته گذشته بیش از هرکس دیگری روی ماجرای نفتکشها مانور داد. او حالا یکی از بختهای نخستوزیری در بریتانیاست و تلاش میکند از ماجراهای پیشآمده در خلیجفارس به نفع خودش استفاده کند. او در روزنامه تلگراف نوشت: «حوادث خلیج فارس نشان میدهد که نیروی دریایی به کشتیهای جنگی بیشتری نیاز دارد.» یکی از وعدههای هانت برای نخستوزیری، بالابردن بودجه دفاعی کشورش است و حالا او بهانه خوبی برای این موضوع بهدست آورده که با تهدید نشاندادن اتفاقات مربوط به نفتکش، نظرها را به خود جلب کند. هانت همچنین با استناد بر ادعاهایی در مورد تلاش ایران به گرفتن هدایت نفتکش بریتانیایی و هدایت آن به سمت آبهای کشورمان نوشت: «تهدیداتی جدی پشت اقدامات ایران در خلیجفارس وجود دارد.»
* پنج: وزیر خارجه انگلیس در بخش دیگری از گفتوگویش با الجزیره با اشاره به شایعات تلاش ایران برای توقیف یک نفتکش انگلیسی در خلیج فارس گفت: «وضعیت درباره تلاش ایران برای مقابله با نفتکش بریتانیایی را زیر نظر داریم و دنبال تشدید تنش نیستیم.»
در همینحال سیدعباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه با یادآوری مخالفتهای اتحادیه اروپا با تحریمها و قوانین فراسرزمینی گفت: «ادعاهای لندن درباره توقیف نفتکش حامل نفت ایران بهلحاظ حقوقی قابل اعتنا نیست و از انگلیسیها میخواهیم هرچه زودتر این نفتکش را رها کنند.» او درادامه تاکید کرده: «این نفتکش نمیتواند در بنادر سوریه پهلو بگیرد زیرا یک سوپرتانکر است. از سوی دیگر، سوال ما از انگلیس این است که مگر جمهوری اسلامی ایران تحت تحریم اتحادیه اروپا قرار دارد؟ مگر اروپا ما را تحریم نفتی کرده است؟ به فرض آنکه این نفتکش به سوریه میرفته است، مگر آنها نبودند که ادعا میکردند، ما قوانینمان فراسرزمینی نیست و علیه دیگر کشورها اعمال نخواهیم کرد؟ آنها همیشه منتقد این موضوع بودهاند ولی چطور شده است که اکنون خود به بهانه نقض تحریمهای سوریه، این کار را انجام میدهند.»
