روزنامه هفت صبح، آرش پورابراهیمی | در میان همه آمار و ارقام ناخوشایند مربوط به اقتصاد ایران هنوز هم میتوان موارد دلگرمکنندهای را یافت. برای مثال طبق دادههای منتشرشده توسط مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در بهار امسال به ۱۰.۸درصد رسیده درحالیکه در زمان مشابه سال قبل ۱۲.۱درصد بود. البته باید توجه داشت که در همین مدت، نرخ مشارکت اقتصادی به میزان نیمدرصد کاهش یافته و از جمعیت افراد فعال از نظر اقتصادی(افراد شاغل یا جویای کار) بیش از چهلهزارنفر کاسته شده است.
با اینحال و بهطور خالص، بیش از ۳۰۰هزار نفر به جمعیت شاغلین کشور افزوده شده است(درک اینکه چگونه زمانی که رشد اقتصادی منفی است شاخص اشتغال بهبودیافته پرسش جذابی است که تلاش برای یافتن پاسخ آن به درک بهتر اقتصاد ایران کمک خواهد کرد). حتی در مورد نرخ تورم که حالا تقریبا دوبرابر میانگین نرخ تورم طی چهلسال اخیر است، میتوان مشاهده کرد که نرخ تورم نقطه به نقطه(میزان تغییر قیمتها نسبت به زمان مشابه سال قبل) در خردادماه امسال برای نخستینبار طی ۱۴ماه اخیر کاهش یافته است. به این معنی که نرخ تورم نقطه به نقطه در خرداد امسال نسبت به اردیبهشت کاهش یافته و البته باید توجه داشت که کاهش نرخ تورم به معنی کاهش قیمتها نیست بلکه به معنی کاهش سرعت رشد قیمتهاست. بازار ارز هم همانطور که دوهفته پیش شرح دادیم، تاکنون سال نسبتا آرامی را سپری کرده است.
البته بهبود شرایط یا حداقل کاهش تلاطم اقتصادی نسبت به سال قبل رویداد غیرمنتظرهای نبود؛ تقریبا یکسال پیش در همین ستون دلایلی را شرح دادیم که براساس آنها میشد امیدوار بود که سناریوی ونزوئلا برای ایران روی ندهد. همچنین هنگام بازگشت تحریمها در آبان سال ۱۳۹۷ نوشتیم که «در میانمدت و زمانی که توان اقتصاد ایران در دوامآوردن در مقابل تحریمها آشکار شود، توازن قوا در مذاکرات احتمالی تغییر خواهد کرد». هرچند چندینماه زمان لازم بود تا عملا مشخص شود که اقتصاد ایران(بهرغم همه کاستیها) آنقدرها هم سست نیست که تحت آنچه به فشار حداکثری شهرت یافته، در مدت زمان کوتاهی از هم بپاشد.
احتمالا به همینخاطر است که اعتمادبهنفس مقامات ایرانی هنگام سخنگفتن از اقتصاد به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. رئیسجمهور این هفته در خراسان شمالی و هفته گذشته در جلسه هیات دولت از بهبود شاخصهای اقتصادی و بهخصوص کاهش بیکاری گفت و رئیس کل بانک مرکزی نیز در آخرین گفتوگوی تلویزیونیاش با طعنه از افرادی یاد کرد که سال گذشته «پیشبینی» میکردند، اقتصاد ایران بهزودی شرایطی مشابه اقتصاد ونزوئلا خواهد یافت و یا قیمت دلار به بیستوچندهزار تومان و یا حتی بالاتر خواهد رسید.
هرچند مشاهده بازگشت اعتمادبهنفس به مقامات اقتصادی خوشایند است اما این را هم باید بهخاطر داشت که هنوز در مورد مسائلی مانند شیوه جبران کسری بودجه امسال پرسشهایی جدی وجود دارد. البته در همینحال باید امیدوار بود که بهطور مشابه در واشنگتندیسی هم مقامات آمریکایی به مرور دریابند که رساندن ایران به دوراهی فروپاشی یا تسلیم به کمک فشار حداکثری آنقدرها هم که احتمالا برخی تصور میکردند ساده نیست و شاید بهتر باشد که بهجای آن رویکرد سازندهتری به کار گرفته شود.
