روزنامه هفت صبح | دلار روز شنبه در همان محدوده ۱۱هزار و ۸۰۰تومان بالا و پایین رفت که حدود هزار تومان کمتر از یک هفته پیش است. رسما دیگر میتوانیم بگوییم دلار ارزان شده و بعد از خودمان بپرسیم چرا با کاهش قیمت دلار، کالاها و محصولات وارداتی ارزان نمیشوند. این سوال را یک فعال رسانهای در صفحه توئیتر خود پرسیده و بعد به آن جواب داده است: «قیمت کالاهای وارداتی با ارز نیمایی محاسبه میشود. ارز نیمایی ابتدای امسال ۹هزار تومان بوده اما الان ۱۱هزار و ۷۰۰تومان است. یعنی ۳۰درصد افزایش قیمت.»
حداقل بخشی از این نتیجهگیری درست است؛ آنجایی که قصد دارد توجه شما را به تفاوت قیمت ارز نیمایی و بازار آزاد جلب کند. در دو ماه اخیر نرخ ارز در بازار آزاد از بالای ۱۳هزار تومان به ۱۱هزار و ۸۰۰تومان رسیده است. واردکنندگان اما برای تامین ارز مورد نیاز خود به بازار آزاد نمیروند و معاملاتشان در نیما انجام میشود. محلی که صادرکنندگان گنده مثل پتروشیمیها و صنایع، ارز حاصل از معاملات خود را با طرفهای خارجی عرضه میکنند. مشتری این اسکناسها واردکننده هستند. محض اطلاع باید بدانید از ابتدای سال بهای تمام شده این نوع ارز افزایش پیدا کرده و از ۹هزار تومان به ۱۱هزار و ۷۰۰تومان رسیده است.
لابد الان دارید زیر لب غر میزنید و میگویید چرا در زمان افزایش قیمت دلار در بازار آزاد، قیمتها سریع افزایش پیدا میکنند اما برعکسش صادق نیست. در توضیح این پدیده نامبارک باید موضوع اثر روانی قیمت دلار بر بازارها را وسط بکشیم. بله! کاملا غیرمنصفانه است ولی تقریبا نمیتوان برایش کاری انجام داد. جز اینکه منتظر بمانیم تا شاید قیمت ارز در هر دو بازار یعنی بازار آزاد و نیما به تثبیت برسد. بعد از این اتفاق عامل روانی آرام آرام اثر خود را از دست خواهد داد.
یک کارشناس مسائل اقتصادی میگوید حتی پس از تثبیت قیمت ارز، تاثیر کاهش قیمت دلار در بازار زمان میبرد و حدود دو ماه طول میکشد. دکتر علی حیاتنیا در اینباره به ایسنا میگوید: روند کاهشی نرخ ارز از چندی قبل به صورت تدریجی آغاز و اکنون شدت گرفته است. در شرایطی که هنگام افزایش قیمت دلار گاهی تاثیر آن را به صورت روزانه بر اقلام و کالاها شاهدیم، اما مشخص شدن اثر کاهش دلار بر قیمت کالاها زمانبر است و حدود دو ماه زمان نیاز دارد.
یعنی کالاهای موجود در بازار فروش برود و کالاهای جدید با قیمت جدید وارد بازار شوند. البته این تاثیر برای کالاهای مختلف متفاوت است و ابتدا خود را در کالاهای وارداتی که قیمت تمام شده آنها مستقیم بر اساس نرخ دلار محاسبه میشود، نشان میدهد. در چنین مواردی برخی رفتارهای نادرست اقتصادی مانند کاهش عرضه و احتکار هم صورت میگیرد تا جلوی کاهش قیمتها مقاومت کنند. در این حالت دولت باید نظارت بیشتری خصوصا درخصوص کالاهایی که امکان احتکار آنها وجود دارد، اعمال کند.
