روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی | دمشق با آتش بس در ادلب به صورت مشروط موافقت کرد. نورسلطان یا همان آستانه قدیم به مدت دو روز میزبان هیاتهایی از ایران، روسیه، ترکیه، سوریه، عراق و لبنان بود. در همان روز اول این نشست دولت سوریه که نمایندگی آن را بشارجعفری به عهده داشت، با آتشبس در ادلب با تعیین شروطی موافقت کرد. اینحا نکاتی را در مورد این نشست و آتشبسی که قرار است در آخرین پایگاه تروریستها و مخالفان مسلح اسد عملی شود، بخوانید.
* یک: نشست آستانه در آخر هفته گذشته در حالی برگزار شد که هم نمایندهای از دولت سوریه و هم نمایندهای از میان مخالفان اسد در آن حضور داشتند. از سوی دولت بشار اسد، بشارالجعفری، نماینده سوریه در سازمان ملل حضور داشت و از سوی مخالفان احمد طعمه نخست وزیر دولت موقت سوریه پای کار آمده بودند. احمد طعمه از مخالفان معتدل بشار اسد به حساب میآید که از سال ۲۰۱۴ و پس از تشکیل دولت موقت توسط مخالفان، به این سمت رسیده است. او در دمشق دندانپزشکی خوانده و پیشتر خطیب یکی از مساجد دیرالزور بوده است.
* دو: موضوع اصلی در سیزدهمین نشست آستانه، ادلب بود. از ایران علیاصغر خاجی، از روسیه لاورنتیف و از ترکیه سدات اونال در این نشست حضور داشتند. نماینده سازمان ملل در امور سوریه اما معاونش را به این نشست فرستاد چون خودش به علت بیماری نمیتوانست به این سفر بیاید. اردن، عراق و لبنان به عنوان ناظر این نشست فعال هستند. ترکیه، لبنان و اردن میزبان میلیونها نفر سوری هستند که بر اثر جنگ داخلی به این کشورها پناه آوردهاند.
* سه: توافق روز پنجشنبه در حالی صورت گرفت که مخالفان دولت سوریه، بر آتش بس در ادلب بسیار اصرار داشتند. سرآخر بشارالجعفری از سوی دولت آتش بس در این منطقه را با گذاشتن شرط و شروطی پذیرفت. یکی از این شرایط عقبنشینی تروریستها و مخالفان مسلح ازخط مقدم درگیریها بود. دولت خواهان اجرای مقاد قرارداد سال گذشته در سوچی بود. بر اساس آن قرارداد، قرار بود که تروریستها از کل این منطقه عقبنشینی کنند و منطقهای حائل میان آنها و دولت ایجاد شود. شهریورسال گذشته پوتین در یک نشست خبری از توافقی میان ترکیه و روسیه در مورد ایجاد یک منطقه غیرنظامی در ادلب خبر داد. قرار بود این منطقه به عمق ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر باشد و تروریستها تا آبان سال گذشته از مناطق غیرنظامی خارج شوند. این توافق البته با گذشت تقریبا یک سال از آن عملی نشد.
* چهار: در یک ماه گذشته بحثها و نگرانیها در مورد وضعیت ادلب بالا گرفته است. میشله باشله کمیسرعالی حقوق بشرسازمان ملل متحد، اوایل مرداد ماه جامعه جهانی را به خاطر نادیده گرفتن از سرگیری درگیری ها در ادلب سرزنش کرده و گفته بود که در طی ۱۰ روز صدها غیرنظامی بر اثر حملات هوایی به این منطقه جان خود را از دست دادهاند. او مدعی شده بود که بخشی از این حملات به بیمارستانها، مدارس و بازارها بوده که نمیتواند توجیهی داشته باشد. همچنین سازمان ملل گفته بود در ادلب در عرض تنها سه ماه ۷۳۰ غیرنظامی کشته شده و ۳۳۰هزار نفر دیگر آواره شدهاند.
روسیه اما اتهاماتی که از سوی مجامع بینالمللی در مورد حملاتش به ادلب مطرح میشود را قبول ندارد. وقتی آنتونیو گوترش اعلام کرد که موضوع حملات هوایی به این منطقه باید مورد تحقیق قرار بگیرد، معاون نماینده دائم روسیه در سازمان ملل گفت که این کار اشتباه است و گفت که بسیاری از اخبار و وضعیتهایی که گزارش شده دروغ است. او خواستار این شد که سازمان ملل تنها بر اساس حقایق قضاوت کند. این توضیحات روسیه در حالی بود که از سوی سازمان ملل درخواست انجام تحقیقات در خصوص حملات هوایی به تأسیسات زیرساخت شهری در ادلب سوریه برای ۱۰ کشور:بریتانیا، فرانسه، آمریکا، آلمان، بلژیک، پرو، لهستان،کویت، جمهوری دومینیکن و اندونزی، ارسال شده بود.
* پنج: توافق فعلی بیشتر از همه میتواند برای ترکیه مفید باشد. این کشور به شدت از موج مهاجرتهای تازه میترسد به ویژه آنکه میداند در میان پناهجویانی که از ادلب میآیند، ممکن است شورشیهای بسیاری حضور داشته باشند. همان کسانی که زمانی ترکیه از حضورشان در سوریه علیه بشاراسد استفاده میکرد حالا دولت ترکیه را بسیار نگران کردهاند. توافقنامه سوچی که سال گذشته بین ترکیه و روسیه انجام شد حالا ممکن است بعد از یک سال عملی و آتشبس را در این منطقه شمالی سوریه رقم بزند. اتفاقی که میتواند تا حدی خیال ترکیه را از بابت سیل پناهجویان راحت کند. اما هنوز نگرانی زیادی در مورد تروریستهای حاضر در این منطقه وجود دارد. اینکه آنها بعد از فروکش کردن آتش جنگ یا باختن آن به دولت بشاراسد قرار است چه کار کنند، چیزی است که به نظر میآید کسی برایش برنامه خاصی ندارد.
