روزنامه هفت صبح | خرید کالاهای کوچک و ارزان ۱۷درصد گرانتر تمام میشود اما تعداد تراکنشهای انجام شده برای پرداخت هزینه کالا یا خدمات بالای یک میلیون کاهشی معنادار پیدا کرده است.
این روزها برای اثبات افزایش قیمتها دیگر لازم نیست منتظر اعلام نرخ تورم باشیم. آمار کارتخوانهای فروشگاهی و مقایسه مبلغ تراکنشها نشان میدهد که بهای ارزانترین کالاها و خدمات در یک سال گذشته بیشتر از ۱۷درصد بیشتر شده است. به گزارش خبرآنلاین کنار هم قرار دادن آمار تراکنشهای کارتی روی ابزارهای پرداخت مختلف مانند کارتخوان یا درگاههای پرداخت اینترنتی همچنین میتواند نشان دهد چه گروه کالایی و خدماتی سهم بیشتری در سبد خرید مردم دارند یا قدرت خرید جامعه در کدام سطوح قیمتی تغییر کرده است.
بهعنوان نمونه سراغ یکی از این تحلیلها میرویم؛ مثلاً تغییر سطح قیمتها در مورد گروه کالا و خدماتی که مردم بیشتر استفاده میکنند. برای اطلاع از این تغییر اصلاً نیازی نیست منتظر گزارش مرکز آمار از تورم باشیم حتی نیازی به دسترسی اطلاعات خاص بانک مرکزی هم نداریم. بررسی مقایسهای برخی آمار ارائهشده از تعداد تراکنشها بهروشنی نشان میدهد در یک سال گذشته در سبد خرید مردم چه تغییراتی ایجاد شده است.
در گزارش ماهانه شاپرک از عملکرد شبکه پرداخت، جدولی به مقایسه تغییرات متوسط مبلغ در هر دهک تراکنشی اختصاص دارد. بنا بر توضیحات شاپرک در این قسمت از گزارش، ابتدا تراکنشهای انجامشده در هرماه بر اساس مبلغ هر تراکنش مرتبسازی و بر اساس تعداد تراکنش دهکبندی شده است.
از کمترین تا بیشترین مبلغ به ۱۰ دهک مساوی تقسیم شده است. بهاینترتیب تعداد تراکنش در دهکها با یکدیگر برابر بوده ما با ۱۰دهک مواجه هستیم که ازنظر تعداد تراکنش همگی مساوی هستند و با حرکت از دهک اول به سمت دهک ۱۰ شاهد افزایش متوسط مبلغ هر تراکنش هستیم.
حالا با مقایسه مبلغ متوسط تراکنشهای دهک اول و دهم و همچنین تغییرات متوسط مبلغ تراکنشهای هر دهک در دو مقطع زمانی مثلاً خرداد ۹۸ با خرداد ۹۷ میتوانیم بفهمیم، تراکنشهای با مبلغ بالاتر یا اصطلاحاً تراکنشهای کالاها و خدمات گرانتر چقدر از تراکنشهای کالاها و خدمات ارزانتر بیشتر بودهاند. این هم مشخص میشود که مردم در هر دسته از تراکنشها در خرداد ۹۸ چقدر بیشتر از خرداد ۹۷ پول دادهاند.
متوسط مبلغ هر تراکنش دهک اول (دهکی که تراکنشها در آن دارای کمترین ارزش از نظر میزان مبلغ هستند) در خرداد ۹۷ حدود هزار و ۳۰۰تومان بوده ولی همین مبلغ در خرداد ۹۸ به حدود هزار و ۵۰۰تومان افزایش پیدا کرده است یعنی حدود ۱۷درصد افزایش. معنی این جمله به زبان سادهتر این است که مردم برای خرید کالاها و خدماتی که خرداد سال قبل حدود هزار و ۳۰۰تومان قیمت داشتند، خرداد امسال ۱۷درصد بیشتر هزینه کردهاند. خودتان بهراحتی میتوانید حدس بزنید کدام کالاها و خدمات در این محدوده قیمتی هستند؟ نان، آبمعدنی کوچک و…
حالا برویم سراغ دهک دهم تراکنشها. همانطور که قبلاً گفتیم این دهک در واقع تراکنشهایی هستند که بالاترین مبلغ را داشتهاند یعنی بهطور متوسط حدود یکمیلیون تومان به ازای هر تراکنش. متوسط مبلغ تراکنشها در این دهک در خرداد سال ۹۷ حدود یکمیلیون و ۶۳هزار تومان بوده ولی در خرداد سال ۹۸ حدود هشت درصد کمتر شده و به ۹۷۰هزار تومان رسیده است.
یعنی مردم ناگزیر شدهاند با توجه به بودجه خود کمتر از گذشته نسبت به خرید کالاها و خدماتی بیشتر از یکمیلیون تومان اقدام کنند. کاهش متوسط مبلغ هر تراکنش در این دهک میتواند به دو علت باشد؛ نخست کاهش مجموع مبلغ تراکنشها یا افزایش تعداد تراکنشها در این دهک. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و روند رو به رشد تعداد تراکنشها، فرض اول منطقیتر به نظر میرسد و میتوان نتیجه گرفت منابع کمتری از بودجه هر خانوار صرف تهیه کالا و خدمات در این دهک شده است.
