روزنامه هفت صبح، کمال بردبار | هتل شایان از آن دسته هتلهایی است که در دهه ۵۰ در ایران ساخته شدند. هتلهایی که یک مزیت بزرگ داشتند و آن دسترسی و کاربری آسان برای مسافرین بود. این کاربری آسان از همان پارکینگ، در ورودی، لابی و راهروها و مهمتر ازآن در اتاقها و بالکنها قابل تشخیص است.
معمولا هتلهای خوبی که در دهه ۵۰ ساخته شدند از تجملات و اشیا لوکس عاری هستند و از سیستم flat بهترین استفاده را میکنند. لابیهایشان از تغییر سطحهای خسته کننده و ستونهای قطور تجملی عاری است. این سیستم را به جز هتل شایان مثلا در سفید کنار بندر انزلی که در سال ۱۳۵۰ ساخته شده و یا در هتل همای شیراز، بندرعباس و مشهد هم میتوانید لمس کنید.
در سالهای اخیر هتلهای لوکستر و پرامکاناتتری ساخته شدهاند اما به لحاظ معماری مسافر محور هنوز هتلهای هما و یا حتی همین شایان جایگاه بهتری دارند. در پاییز سال ۱۳۹۳ راهی هتل سفیدکنار بندر انزلی شدیم. هتلی که در سال ۱۳۵۰ ساخته شده است. غروب رسیدیم و لابی جذاب و با معماری دوست داشتنیاش، نیمه تاریک بود و مدیریت نیمه دولتی دلیلی نمیدید که لابی برای مشتری جذابتر و درخشانتر باشد.
هتلی بیرونق و بینور با کمترین تلاش برای رفاه مسافر. بعدا فهمیدم این هتل از مایملک بنیاد شهید است. دو سال بعد برای اقامتی کوتاه راهی هتل شایان کیش شدم و آنجا هم نواقص مدیریتی کاملا قابل لمس بود. هتل روپا نبود و خسته و فرسوده به گوشهای افتاده بود. پیگیری کردم و دیدم هتل شایان را یک هلدینگ زیر مجموعه نیروی انتظامی اداره میکند. برای نتیجهگیری در این مورد که مدیریت دولتی و نیمه دولتی این هتلها را از پا انداخته شواهد ناقص است.
مثلا در تهران هم هتلهای مشهور یعنی استقلال و آزادی و اوین و انقلاب تحت کنترل بنیاد مستضعفان هستند و خب در این چند سال اخیر کیفیت خدماتشان بهتر شده است. یا مجموعه هتلهای هما که تحت مالکیت سازمان بهزیستی هستند در سالهای اخیر به شدت در امر خدمات رسانی پیشرفت کردهاند و همین دو سال اخیر اقامتهای کوتاهم در شیراز و مشهد در این هتلها بسیار متقاعد کننده بودهاند. پس مدیریت دولتی هم میتواند در امری خدماتی مثل هتلداری موفق باشد. بسته به مدیر و شیوه مدیریت دارد.
اما دیروز خبری منتشر شد مبنی بر حراج شش هتل مشهور در سراسر ایران که تحت کنترل نیروی انتظامی هستند. سروش بامداد، نویسنده عصر ایران در مورد مهمترین این هتلها یعنی هتل شایان کیش گزارشی موشکافانه نوشته است. هتلی که بهرغم عمر طولانی ۴۴ سالهاش و به رغم آنکه هتلهای لوکس بسیاری در کیش ساخته شدهاند هنوز برای مسافران جزیره زیبای خلیج فارس جاذبه خاص خودرا دارد. شاید به خاطر همان آسایش بیدغدغهای که از چهرهاش تراوش میشود.
«آگهی مزایده فروش هتلهای ۵ ستاره پارس» در شماره یکشنبه روزنامه همشهری از آن دست آگهیها نبود که به سادگی بتوان از کنار آن گذشت.
* یک: در شروع آگهی آمده «یک نهاد غیر دولتی قصد فروش مجموعه هتلهای مشروحه ذیل را از طریق برگزاری مزایده عمومی دارد.» عبارت «یک نهاد غیر دولتی» در وهله نخست، ذهنها را متوجه «بنیاد مستضعفان» میسازد خاصه اینکه میدانیم هتلهایی را در ابتدای انقلاب مصادره کرده و بعضا هنوز در اختیار دارند.
اما وقتی به یاد میآوریم که بنیاد در سالهای گذشته این هتلها را واگذار کرده و در دوره مدیریت جدید هم بنا را بر شفاف سازی گذاشتهاند گزینههای سازمان کوثر و بنیاد را کنار میگذاریم و یک جست و جوی ساده روشن میکند «گروه هتلهای پارس» به «شرکت سرمایهگذاری هتلهای پارس» تعلق دارد و این شرکت که پیشتر به «سرمایهگذاری تأمین اجتماعی» تعلق داشته در سال ۱۳۸۹ به « هلدینگ توسعه ترابر ایران» زیر مجموعه «بنیاد تعاون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» واگذار شده است.
شرکت گروه هتلهای پارس در سال ۱۳۸۰ تأسیس شده و در سال ۱۳۸۸ «هتل شایان شار کیش» مانند دیگر هتلهای پارس به تملک هلدینگ پیش گفته در میآید. بنا بر این منظور از «یک نهاد غیر دولتی» در واقع «هلدینگ توسعه ترابر ایران» است که به تعبیری زیر مجموعه بنیاد تعاون نیروی انتظامی تعریف میشود.
* دو: هتلهای ۶ گانهای که به مزایده گذاشته شدهاند اینها هستند: هتل شایان یا شایان شار کیش، هتل پارس مشهد، هتل پارس یا همان ائل گلی تبریز، هتل پارس کرمان، هتل پارس اهواز و هتل پارس یا همان کاروانسرای آبادان. مشهورترین اینها البته هتل شایان کیش است که مالکان جدید علاقه دارند از آن به عنوان «شایان شار» یاد کنند شاید تا برخی تصور کنند جای دیگری است و همان شایان نیست! یا همه بدانند مالک تغییر کرده اما منظور همان هتل شایان مشهور در میدان ساحل است.
* سه: قیمت پایهای که برای هتل شایان گذاشته شده تنها ۶۶۰ میلیارد تومان است. در آگهی جلوی عدد ۶۶ یازده تا صفر گذاشتهاند و چون به ریال است برای تبدیل به تومان یکی از صفرها را که برداریم ۱۰ تا صفر میماند و بدین ترتیب میشود ۶۶۰ میلیارد تومان!
حالا چرا از کلمه «تنها» استفاده میکنم؟ ۶۶۰ میلیارد تومان پول کمی نیست اما کافی است در نظر بگیریم هتل شایان که در سال ۱۳۵۴ ساخته شده ۵۵ هزار متر مربع زمین دارد و در ۴ طبقه قریب ۲۶ هزار متر بنا. قیمت زمین را اگر پایه قرار دهیم متری ۱۲ میلیون تومان میشود و قیمت اعیانی را محاسبه کنیم باز بالا نیست و کافی است در نظر آوریم که با دلار ۱۲ هزار تومانی چقدر خرید آن برای یک سرمایه دار صاحب دلار میسر است و تازه معلوم نیست «برند» در این میان چه میشود.
* چهار: هتل شایان ۲۰۰ اتاق و سوئیت دارد و با احتساب شبی ۴۰۰ هزار تومان و تنها برای ۳۰۰ شب در سال ۲۴ میلیارد تومان میتواند یا میتوانست درآمد داشته باشد. ضمن اینکه میدانیم مالکان با قیمتهایی بسیار پایینتر آن را به دست آوردهاند. از این رو کاش گزارشی ارائه شود که در تمام این سالها چه عملکردی داشتهاند یا اینکه از ابتدا بحث خدمات فرع قضیه بوده و به عددی هتل را خریدهاند و حالا با چند یا چند ده برابر میفروشند و احتمالا خریدار هم چنین نیتی دارد!
* پنج: اعلام فروش دفتر مرکزی هتلها همراه هتلها و با تمام اسباب و اثاثیه به قیمت ۲۰ میلیارد تومان نشان میدهد قصد دارند کلا موضوع هتلداری را کنار بگذارند و از این نظر خبر مثبتی است.
* شش: هتل شایان کیش در سال ۱۳۵۴ خورشیدی ساخته شده است و اکنون ۴۴ ساله است. به یاد آوریم در زمان ساخت این هتل، دوبی هنوز از شکل روستا خارج نشده بود و اکنون سرشار از هتلهاست و یکی از گرانترین شهرهای جهان به حساب میآید.در کیش نیز طی این ۴۴ سال هتلهای بسیاری ساخته شده ولی باید دید کدام سیاستها و دست به دست کردنها و از این نهاد به آن نهاد سپردنها سبب شده کار « هتل شایان» به جایی برسد که به مزایده گذاشته شود؟
