روزنامه هفت صبح | دیروز عکسی از مجسمههای چندصد میلیون دلاری جاکومتی در موزه هنرهای معاصر منتشر شد که یک نفر را مشغول شستن آنها با یک شلنگ آب نشان میداد. بعد از اینکه این عکس در شبکههای مجازی بسیار چرخید، مدیرکل اداره هنرهای تجسمی آن را تکذیب کرد.مجسمههای آلبرتو جاکومتی، یک متر و ۸۰ سانتیمتر ارتفاع دارند و از برنز ساخته شدهاند.
از ابتدای انقلاب تا امروز آثار جاکومتی زیر آسمان شهر و داخل محوطه موزه قرار داشتند، اما سال ۱۳۹۶ آنها را از ترس بارانهای اسیدی تهران به داخل موزه انتقال دادند. مدیرکل اداره هنرهای تجسمی هم توضیح داده که این عکس که اینقدر سروصدا کرده مربوط به سالها پیش بوده است. مظفری اینطور گفته: «این تصویر مربوط به فیلم مستندی است که سال ۸۶ درباره موزه هنرهای معاصر تهران ساخته شد که در بخشی از آن در حال شستوشوی مجسمه جاکومتی هستند. متاسفانه فردی که این تصویر را منتشر کرده، بخشی از این فیلم را تقطیع و بخش موردنظر را منتشر کرده است.»
حالا بعد از انتشار این عکس، این سوال پیش آمد که اصلا مجسمههای برنزی را چطور شستوشو میدهند؟ مجید ملانوروزی، مدیرکل سابق هنرهای تجسمی وزارت ارشاد میگوید که شستوشوی مجسمههای برنزی با شلنگ آب اصلا چیز عجیبی نیست، ولی کارهای جاکومتی شکننده و نازک هستند که نباید با این روش شستوشو شوند.
به گفته او، بارانهای اسیدی قبلا یک دور باعث شده بود که آثار او مقداری زنگ بزند و به همین دلیل هم آن دوره به داخل موزه منتقلشان کردند. به عقیده او، شستن بقیه مجسمههای محوطه با آب هیچ اشکالی ندارد، چراکه آنها همیشه زیر برف و باران هستند. «معمولا هم مجسمهها شسته نمیشوند، مگر اینکه چیزی روی آنها ریخته شده باشد که آن را با آب پاک میکنند.
نه فقط ایران، بلکه در همه دنیا مجسمههای برنزی زیر برف و باران هستند و این هیچ مسئلهای ایجاد نمیکند، ولی مجسمههای جاکومتی را باید با یک دستمال و سطل آب شست که آسیب نبینند.» از سالهای اول تاسیس موزه هنرهای معاصر، نمونههای مهم آثار هنرمندان مختلف دنیا جمعآوری میشد که یکی از آنها همین دو اثر برنزی جاکومتی بود.
اگرچه سالهاست که در باغموزه به روی عموم بسته است، اما در آن ۱۰ مجسمه برنزی وجود دارد. این آثار برنزی متعلق به هنرمندان مختلفی؛ از پرویز تناولی تا رنه مارگریت و هنرمندان دیگر هستند. نام دو مجسمه جاکومتی هم که از دیروز بر سر زبانها افتاده، «مرد در حال قدم زدن» و «زن ایستاده» بوده که یکبار سه سال پیش مورد مرمت قرار گرفتند.
تازه همانموقع هم مجسمهسازان میگفتند این دو اثر یکبار غیراصولی مرمت شده بودند که بعدا با آوردن یک کارشناس هنری و متخصص از اروپا به درستی مرمت شدند. آثار جاکومتی معمولا از گرانبهاترین مجسمههای دنیا هستند؛ مثلا سال ۲۰۲۰ یکی دیگر از آثار او در حراجی ساتبیز به قیمت ۹۰میلیون دلار فروخته شد. این دو مجسمه در ایران هم از گرانترین مجسمههایی هستند که در موزه هنرهای معاصر پیدا میشود.
پیکرههای باریکاندامی که این مجسمهساز سوئیسی ساخته، سال ۱۹۶۲ جایزه بیینال ونیز را دریافت کردند. علاوهبراین هرکدام رکورد گرانترین مجسمهها در تاریخ هنر را دارند؛ مثلا فقط قیمت مجسمه مردی که راه میرود، ۱۰۴ میلیون دلار ارزیابی شده است. این تندیس روی اسکناسهای ۱۰۰ فرانکی سوئیس هم نقش بسته است. این دو اثر از سال ۵۶ و همزمان با افتتاح موزه هنرهای معاصر در محوطه بیرونی و حیاط موزه نصب شدند و حالا دیگر داخل موزه از آنها نگهداری میشود.
