روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | اینکه وسط خبرهای مربوط به آلودگی هوا و کرونا، تصویب یک لایحه قدیمی در هیات دولت توانسته توجهها را به خود جلب کند نشان میدهد تصویب لایحه تامین امنیت زنان چقدر اهمیت دارد.
البته اگر فرازونشیبهایی که این لایحه طی کرده و حذف و اضافههایی که به خودش دیده را مرور کنیم میبینیم که واقعا میتوان این اتفاق را پایان یک انتظار سخت و طولانی دانست، حتی در طی این سالها اسم لایحه هم چندبار تغییر کرده و در نهایت دیروز با اسم جدید «صیانت، کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت» به تصویب هیات دولت رسید تا بالاخره راهی بهارستان شود و اگر نمایندههای مجلس مته به خشخاش نگذارند، تبدیل به قانون شود.
از دیروز تا امروز خیلی از رسانهها به جزئیات این لایحه پرداختهاند و آخرین تغییراتی که قوه قضائیه روی آن اعمال کرده شکافتهاند اما ما میخواهیم به چهرههایی بپردازیم که یکجورهایی از ابتدای تولد لایحه برای به ثمر رسیدنش تلاش کردند و بهگونهای قهرمان تصویب آن محسوب میشوند.
*** اولین تلاش
اسم لایحه تامین امنیت زنان با چهرههای زیادی گره خورده، شاید به همین دلیل هم اسم مریم مجتهدزاده، معاون امور زنان و خانواده دولت دوم محمود احمدینژاد در بین آنها خیلی به چشم نمیآید، اما اولین نسخه از لایحهای که دیروز در هیات دولت تصویب شد در دوران معاونت او به دنیا آمد، البته لایحهها بعدها تغییرات زیادی به خودش دید و خیلیها میگویند چیزی که حالا میبینیم شباهت کمی به آنچه در زمان مجتهدزاده تدوین شد، دارد.
اما وقتی تلاشهای او برای ارائه این لایحه را مرور کنیم میبینیم که فارغ از محتوای کنونی لایحه و تفاوت آن با نسخه زمان مجتهدزاده ، معاون امور زنان دولت احمدی نژاد تلاش چشمگیری برای تصویب این لایحه انجام داده است. . مجتهدزاده در همان روزهای اول که از تدوین لایحه میگذشت، در گفتوگویی اعلام کرد که نمیتوان نسبت به ظلمی که در خفا و آشکار به زنان میشود چشمپوشی کرد، همانموقع تاکید کرد که وضعیت ایران نسبت به خیلی از کشورهای پیشرفته در این زمینه بهتر است.
اما ایران به عنوان یک کشور پیشرو اسلامی باید در زمینه دفاع از حقوق مظلومان جلوتر از همه حرکت کند. مجتهدزاده که قبل از انتخاب به عنوان معاون امور زنان و خانواده محمود احمدینژاد به دلیل حادثه مفقود شدن شوهرش (سید کاظم موسوی ) همراه احمد متوسلیان در لبنان و فعالیتهای سیاسی خودش چهره نسبتا شناختهشدهای بود، کمتربا فعالان حقوق زنان ایرانی وجه اشتراک داشت، اما اقدام او برای تدوین لایحهای در جهت حفظ امنیت زنان با استقبال آنها هم مواجه شد.
*** مهره طلایی
با وجود اینکه لایحه تامین امنیت زنان در دولت دهم تدوین شد اما چون در دوسال آخر دولت به دنیا آمد و موضوع خیلی حساسی هم داشت خیلی مورد توجه قرار نگرفت و در بخش لایحههای فرعی دولت خاک میخورد تا اینکه دولت یازدهم شروع شد و پای شهیندخت مولاوردی به معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری باز شد، زن بلند قد و محکمی که از قبل چهره شناختهشدهای بین فعالان حقوق زنان بود و تکاندن خاک لایحه تامین امنیت زنان یکی از اولین کارهایی بود که انجام داد.
البته همان اول دولت با بهانه قضایی بودن لایحه و لزوم ورود قوه قضائیه چندان روی خوش به آن نشان نداد اما مولاوردی در هر فرصتی که به دست آورد لایحه را مطرح کرد. در زمان همین خانم مولاوردی بود که لایحه تغییرات بسیار زیادی کرد و حتی صدای بعضی زنان اصولگرای مجلس وقت مثل فاطمه آلیا را درآورد که میگفتند او مشغول تغییر روح لایحه و فمینیستی کردن آن است …
مولاوردی که از چهرههای شاخص اصلاح طلب بود و از همان دوران تحصیلات دانشگاهی فعالیت در زمینه حقوق زنان را شروع کرده بود، استارت برگزاری جلسات متعدد با قوه قضائیه را زد تا بخش کیفری لایحه تأمین امنیت زنان را برای لحاظ کردن در لایحه اصلاح قانون تعزیرات که هم زمان در قوه قضائیه در دستور کار بود، آماده کند.
لایحه چندین بار به قوه قضائیه رفت و هر بار با انبوه اشکالات و تغییرات برگشت. نتیجه تلاشهای مولاوردی در فاصله سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ تدوین لایحهای بود که بهعنوان میراث معاونت زنان و خانواده در دولت یازدهم به معصومه ابتکار در دولت دوازدهم رسید. لایحهای ۹۲ مادهای تحت عنوان «لایحه جامع تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» که متن آن در دیماه ۹۶ رسانهای شد .
اما عمر دولت به تصویب نهایی آن نرسید و حاشیه هم مولاوردی را رها نکرد تا جایی که با وجود بازنشستگی و خروجش از دولت هنوز خبرهای جنجالی زیادی درباره او شنیده میشود که یکی از آنها پرونده قضایی او به جرم ترویج همجنسگرایی است، اتهامی که به دلیل انتشار یک تصویر از انواع مدلهای خانواده در کانال تلگرامیاش در روز گرامیداشت خانواده به او زده شد.
*** به نام معصومه ابتکار
همانطور که خیلیها تلاش می کنند نقش مریم مجتهدزاده را در شکلگیری لایحه تامین امنیت زنان نادیده بگیرند، عدهای هم میگویند نباید تصویب لایحه در زمان معاونت معصومه ابتکار به معنی نوشتن موفقیت لایحه به پای خواهرماری نوشته شود اما همین افراد هم اگر دقیق باشند نمیتوانند تلاشهای سه سال گذشته ابتکار را موثر ندانند.
مخصوصا که او فرصت روی کار آمدن آیت الله ابراهیم رئیسی به عنوان رئیس قوه قضائیه را مغتنم دانست و از تحولاتی که قوه با ورود رئیسی به خود میدید، در جهت تعامل بر سر جزئیات لایحه تامین امنیت زنان استفاده کرد، نمونهاش جلسه پر سروصدایی که فعالان حقوق زنان با رئیس قوه قضائیه برگزار کردند و در آن بر اهمیت تصویب این لایحه تاکید زیادی شد، خروجی این جلسه اعلام تجدید مهلت بررسی لایحه در قوه قضائیه بود.
در نهایت در تابستان سال ۹۸ خبر رسید که قوه قضائیه ظرف سه هفته لایحه را به دولت بر میگرداند تا تصمیم نهایی را قوه مجریه بگیرد، اگرچه این وعده سه هفتهای کمی طولانی تر شد اما بالاخره قوه قضائیه لایحه را به دولت فرستاد. لایحهای که تغییرات زیادی کرده و حتی اسمش هم عوض شده بود. همین تغییرات باعث شد خیلیها آن را به شیر بدون یال و دم و اشکم توصیف کنند و بگویند لایحهای که با ۹۲ ماده به قوه قضائیه داده شده و با ۵۱ماده به دولت برگشته دیگر آن کارایی را که انتظار میرفت ندارد.
اما در مقابل خیلیهای دیگر به سرانجام رسیدن لایحه و وجود همان ۵۱ ماده را با وجود همه مخالفتها اتفاق مهمی میدانند و نقش معصومه ابتکار را در این موضوع پررنگ میبینند، زن ۶۰سالهای که نقشش در آسمان سیاست ایران را از همان سالهای اول پیروزی انقلاب با حضور پررنگ در جریان تسخیر سفارت آمریکا تثبیت کرده بود.
