روزنامه هفت صبح، علی رستگار | نوروز ۱۴۰۰ از سختگیریهای پارسال ستاد مقابله با کرونا خبری نبود.تا شب عید و حتی حین تعطیلات، مردم در بازارها در حال خرید بودند. دیدوبازدیدهای نوروزی کمابیش در جریان بود.کسی به طور جدی مانع سفرهای نوروزی نشد. محدودیتهای تردد را کسی جدی نمیگرفت و نتیجه این سهلانگاریها خیلی زود مشخص شد.یکبار دیگر سرکشی آمار مبتلایان و فوتیهای کرونا و افزایش شمار شهرهای نارنجی و قرمز. در طول تعطیلات اما خیلی روزهای پرخبری نداشتیم.
لحظه سال تحویل با شلیک توپ در کنار برج آزادی غافلگیر شدیم. اواسط تعطیلات سند همکاری ایران و چین امضا شد و تب و تاب کلابهاوس پای ظریف را هم به این شبکه باز کرد. با تعطیلی لیگ و روزهای فیفادی نوروز فوتبالی مهمی هم نداشتیم.بمب خبری این عید اما درگذشت تلخ و رازآلود آزاده نامداری مجری جوان تلویزیون بود.در ادامه ۶ رویداد خبری مهم نوروز ۱۴۰۰ را مرور میکنیم.
* یک: شلیک توپ سال نو در برج آزادی
لحظاتی بعد از سال تحویل ۱۴۰۰ ویدئویی عجیب در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشد از مراسم آغاز سال نو و شلیک توپ در برج آزادی تهران. این برنامه با همکاری شهرداری تهران و ارتش برای اولینبار در این نقطه از شهر اجرا شد. در تصاویر اینطور به نظر میرسید که بعضی حاضران از صدای مهیب شلیک توپها جا خورده اند و ساکنان غرب تهران هم گزارش کردند که صدا و ارتعاش ناشی از شلیک توپها آنها را داخل خانههایشان غافلگیر کرده.
بعد عدهای هم از این زاویه به موضوع اعتراض کردند که این اقدام باعث صدمه دیدن برج آزادی به عنوان یکی از نمادهای قدیمی پایتخت شده است. حسین دهباشی از فعالان رسانهای با اشاره به برج آزادی به عنوان یکی از نمادهای مهم تهران و قیاس آن با برج میلاد توئیت کرد:»چرا اینهمه تعارف؟ بولدوزر بدهیم خدمتتان؟» چند روز بعد بعضی خبرنگاران گزارش کردند که ترکهایی بهخصوص در طبقه آخر این برج ایجاد شده است. مدیر اجرایی مجموعه برج آزادی هم نسبت به این برنامه اعتراض کرد و گفت شلیک توپ با آنها هماهنگ نشده بود.
احمد محیط طباطبایی، رئیس کمیته ملی موزههای ایران گفت: «توپ وسط میدانی که اطراف آن سازه مهمی مثل برج آزادی است نباید شلیک شود. مثل این میماند که در میدان نقش جهان توپ دَر کنند.» فریبرز ناطقالهی از اساتید مهندسی سازه هم نوشت:«چه کسی در کنار برج آزادی اجازه شلیک توپ آن هم چند عدد را میدهد؟ آیا میدانید چه خسارتی به این برج و ملحقات آن وارد شده است؟» مسئولان شهرداری تهران در پاسخ به انتقادات گفتند هیچ توپی شلیک نشده و فقط صدای توپ بود.
* دو: حذف چهره سیاه حاجی فیروز از کارناوال نوروز
شهرداری تهران امسال حاجی فیروز را از کارناوالهای نوروزی حذف کرد. تصمیمی بحث برانگیز که تبدیل شد به محلی برای صفآرایی دیدگاههای موافق و مخالف. محمدرضا جوادی یگانه،معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری دستور داده بود برای «جلوگیری از سوءبرداشتهای نژادی» شخصیت حاجی فیروز با چهره سیاه حذف شود.
عدهای از کارشناسان و کاربران شبکههای اجتماعی از این تصمیم استقبال کردند و آن را گامی برای فاصله گرفتن از نژادپرستی دانستند اما از سوی مقابل مخالفانی هم نسبتبه حذف بخشی از میراث فرهنگی کشور ابراز نگرانی کردند.گروه اول میگویند شخصیت حاجی فیروز مربوط به پیشینه بردهداری در ایران است که تا قبل از سال ۱۳۰۷ و به خصوص در دوره قاجار مرسوم بود و این افراد را با اسامی مبارک و فیروز صدا میکردند.
گروه دوم میگویند سیاه بودن حاجی فیروز ارتباطی به مقوله نژادپرستی و بردهداری ندارد و ریشه آن در نمایش سنتی روحوزی و سیاهبازی است. بین خود مسئولان هم در این زمینه اختلاف نظر شدید بود. غلامحسین محمدی رئیس روابط عمومی شهرداری از این تصمیم استقبال کرد و آن را شجاعانه خواند اما علی اعطا سخنگوی شورای شهر تهران در مخالفت گفت دستور به توقف یک امر دایر فرهنگی ندهید. دیگر اعضای شورای شهر از جمله علیخانی و نظری هم با این تصمیم شهرداری مخالفت کردند و محمد جواد حق شناس رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی این شورا گفت:«آقای معاون شهردار حاجی فیروزها نماد نژادپرستی نیستند.کتاب بخوانید.»
گروهی از هنرمندان هم نسبت به این ماجرا موضع گرفتند از جمله علی نصیریان که گفت:»برایم قابل باور نیست که از چهره سیاه حاجی فیروز برداشتهای نژادپرستانه بشود و این موضوع یک سوءتفاهم است.عمو نوروز، مبارک و سیاه دلقکهای معروف نمایشهای سنتی ایران هستند همانطور که در هنرهای نمایشی کشورهای دیگر هم دلقک وجود دارد.کار این دلقکها ایجاد لحظههای طنز است.»
* سه: درگذشت آزاده نامداری
غروب هفتمین روز از سال جدید با یک خبر تلخ و حیرتانگیز همراه بود. آزاده نامداری مجری سابق تلویزیون درگذشت. یک مرگ مرموز و ناگهانی که البته ارتباطی به کرونا نداشت. پیکر آزاده نامداری در یکی از برجهای شهرک غرب تهران پیدا شد در حالی که ۴۸ ساعت از مرگ او میگذشت و همسر و فرزند او در سفر شمال کشور بودند. در ساعتهای اول شایعه شد که او باردار بوده و همین مسئله اندوه جامعه را سنگینتر کرد اما بعد این مسئله تکذیب شد.
در عین حال پرسشهای بیشماری درباره این مرگ رازآلود مطرح شد.چرا او در تعطیلات نوروز تنها بود و همراه خانواده و کودک خردسالش نبود؟ چرا ۴۸ ساعت کسی از مرگ او خبردار نشد؟ طبعا فرضیه قتل یا خودکشی هم مطرح شد و مسئولان قضایی پاسخ این سوالات را موکول کردند به بعد از انجام تحقیقات. این ماجرا از یک بُعد دیگر هم البته مهم تلقی میشد.
ماجرای ممنوعالکاری او از چند سال پیش توسط صداوسیما و بعد تحت فشار قرار گرفتن از سوی افکار عمومی به دلیل ماجرای پارک سوئیس. شاید خود افرادی که از درگذشت ناگهانی نامداری در جوانی متاثر شدند، درگیر نوعی عذاب وجدان هم بودند بابت واکنشهای عتابآمیز سالهای قبل نسبت به او. در نهایت اینکه مرگ آزاده نامداری عجیبترین اتفاق این عید بود درست مثل ۳۶ سال زندگی پرفراز و نشیب او.
* چهار: دستگیری علی صبوری در بیمارستان
هفته اول فروردین یک فیلم در اینستاگرام منتشر شد از لحظه دستگیری و درگیری فیزیکی علی صبوری در یکی از بیمارستانهای تهران. علی صبوری یکی از چهرههای اینستاگرامی و از استندآپکمدینهای برنامه خندوانه است.ویدئویی که منتشر شد لحظهای را نشان میداد که ماموران نیروی انتظامی در حال دستگیری او هستند و علی صبوری با فریاد و تقلای زیاد به همراهش میگوید از این اتفاقات فیلم بگیرد. حالا ماجرا چه بود؟
علی صبوری در روز ۳۰ اسفند یعنی چند ساعت بعد از سال تحویل به بیمارستان قلب شهید رجایی مراجعه میکند. پزشکان اورژانس میبینند وضعیت او خیلی وخیم نیست و بیماران دیگری در اولویت هستند. صبوری اما به این تصمیم اعتراض میکند و خواستار معاینه دقیقتری میشود که بعد با مخالفت پرسنل بیمارستان کار به درگیری فیزیکی و بد و بیراه گفتن میکشد و در نهایت ماموران کلانتری ونک مجبور به دخالت میشوند. علی صبوری هم بعد از چند ساعت با قرار وثیقه آزاد میشود اما در اینستاگرامش ماجرا را مطرح میکند.
او میگوید بهرغم اینکه حال مساعدی نداشته به وضعیت او درست رسیدگی نکردند. امیرحسین علیان رزیدنت بیمارستان قلب شهید رجایی گفته: «هنوز از این بیمار شرح حال گرفته نشده بود و فقط خودش گفته بود بدحال است.اما واقعا این چه حال بدی است که چند نفر نمیتوانستند او را نگه دارند و به پزشک حمله میکرد و بعد از خروج از بیمارستان اقدام به نشر استوری میکرد؟» علی صبوری ۳٫۱ میلیون فالوئر در اینستاگرام دارد و طبق اعلام خودش در هفت روز اول عید صفحهاش ۶۷میلیون بازدید داشته که احتمالا بیارتباط با حواشی اخیر نیست.
* پنج: امضای سند همکاری ایران و چین
نوروز امسال سند همکاری ایران و چین با حضور وزیر امورخارجه چین در تهران و در جریان دیدار او با ظریف امضا شد. ۹ ماه پس از شروع جنجالها و مناقشات درباره این این سند همکاری بلندمدت. در واقع از تیرماه پارسال بود که بعد از اظهارات محمود احمدینژاد رئیسجمهور سابق اختلافنظرها درباره این ماجرا شروع شد.
بحث و شایعه درباره متن این سند زیاد بود و منتشر نشدن جزئیات شفاف آن هم به گمانهزنیها دامن میزد. با این حال مسئولان میگویند این سند صرفا یک تفاهم همکاری ۲۵ ساله کلان است و پای عدد و رقم و مبادله مالی و سرمایهگذاری هم در میان نیست. منتشر نشدن جزئیات آن هم به دلیل ملاحظاتی است که خود کشور چین دارد.
مخالفان اما با استناد به گزارش رسانههای غربی مدعی هستند چین در ازای سرمایهگذاری ۴۰۰میلیارد دلاری در ایران امتیازاتی از نفت ایران و بهرهبرداری از آبها و جزایر ایران برده است. در این چند روز هم مجددا بحث در مورد این سند همکاری در شبکههای اجتماعی بالا گرفت و محمدجواد ظریف با حضور در برنامه کلابهاوس توضیحات مختصری درباره این قرارداد ارائه داد که جزئیات آن را در شماره امروز هفت صبح میخوانید.
* شش: افزایش آمار مبتلایان به کرونا در کشور
«موج چهارم کرونا در کشور قطعی است» این هشدار وزارت بهداشت است که در روز دوازدهم فروردینماه از طریق پیامک اطلاع رسانی شد.حالا سیما سادات لاری میگوید ۲۵ شهرستان در وضعیت قرمز قرار دارند و ۵۶ شهرستان در وضعیت نارنجی و موج جدید کرونا از غرب کشور شروع شده و در حال پیشروی به سمت شرق است. دیروز آمار مبتلایان جدید به ۱۱هزار و ۶۶۰ نفر رسید در حالی که در ابتدای تعطیلات نوروز این آمار روی ۷۲۶۰ نفر بود.
تعداد افرادی که جان باختند هم به ۱۱۷ نفر رسیده در حالی که این آمار در روز یکم فروردین ۷۳ فوتی بود. به نظر میرسد تاثیر سفرهای نوروزی و دید و بازدیدهای نوروزی روی آمار کرونا در حال ظهور و بروز است و از سه روز پیش دوباره تعداد مبتلایان جدید که مدتی فروکش کرده بود دوباره به بالای ۱۰هزار نفر رسیده.مسئولان هم به این نتیجه رسیدند که سهلگیری دربرابر سفرهای نوروزی مشکلساز شده و برای برگزاری مراسم سیزدهبدر مقررات سفت و سختتری به کار گرفتند و کل بوستانها و مراکز گردشگری تعطیل شد.
در طول ایام عید اما خبری از این محدودیتها نبود و حتی تصاویری منتشر شد که صفهای طویلی در مراکز گردشگری و موزهها در پایتخت تشکیل شده بود. رئیس پلیس مازندران اعلام کرده که از ۲۵ اسفندماه یک میلیون و ۲۵۰ هزار دستگاه خودرو وارد این استان شده و تعداد خودروهای ورودی به استان گیلان هم از مرز یک میلیون گذشته.از اواسط نوروز امسال هم اعلام شد که وضعیت تهران مجددا نارنجی شده و به خودروهای غیر بومی ۷۲ساعت فرصت داده شد که پایتخت را ترک کنند.با اتفاقاتی که در این دو هفته رخ داد و شیب صعودی آمار مبتلایان و مرگ و میر کرونا به نظر میرسد محدودیتها و تعطیلیهای بیشتر هم در راه است.
