روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | از نظر عده زیادی، رفتن الجی و سامسونگ به عنوان سلاطین لوازم خانگی و موبایل از ایران امکان نداشت، اما آنها زمستان سال ۹۷ رفتند و حالا که زمزمه بازگشت آنها شنیده میشود، معاون قضایی دادستان کل کشور گفته که چنین اجازهای به آنها که بیمعرفت بودهاند داده نخواهد شد.
سعید عمرانی در یک نشست خبری در جواب خبرنگاری که صحت و سقم حرفوحدیثها را درباره بازگشت رسمی این دو برند به ایران جویا شده، گفته: «این دو شرکت در شرایط سخت مردم را تنها گذاشتند و در حوزه قضایی ما اجازه نمیدهیم این نوع شرکتها بخواهند به کشور بیایند و به طور حتم امکان فعالیت برای این دو برند در کشور ما وجود نخواهد داشت.
درحالحاضر تولیدکنندگان ایرانی با طراحی، مهندسی، ساخت، قالبزنی، قطعهسازی و… در حوزه لوازم خانگی به پیشرفتهای خوبی رسیدهاند و اگر برند محصولات ایرانی را با یک برند معروف خارجی عوض کنند قطعا باورمان میشود که این محصول خارجی است و در شرایطی که دشمن ناچار به عقبنشینی شده، بهخطرانداختن دستاوردهایی که در دوران تحریم حاصل شده، اقدامی نادرست است. از منظر حقوقی دو برند لوازم خانگی خارجی در شرایط سختی کشور را ترک کردند، البته اقدام خوبی بود، زیرا در صورت ادامه حضور و فعالیت آنها در ایران، هیچگاه شاهد پیشرفت فعلی کارخانههای ایرانی نبودیم.»
*** پایان سلطنت ۶۵ درصدی
طبق آماری که وزارت صمت در تابستان سال ۹۷ منتشر کرده بود، برندهای خارجی بیشتر از ۷۰درصد از بازار لوازم خانگی ایران را به خودشان اختصاص داده بودند که دو برند کرهای الجی و سامسونگ با داشتن ۶۵ درصد سلطان بلامنازع لوازم خانگی در ایران بودند؛ روندی که طبق آمارهای ششماه پیش همین وزارتخانه تغییر کرده است.
مرور آمارهای تازه نشان میدهند که مثلا در زمینه تولید تلویزیون، برندهای داخلی ۵۴ درصد رشد داشتهاند و از تولید ۷۳ هزار دستگاه در فروردین و اردیبهشت ۹۷ به ۱۱۲ هزار دستگاه در فروردین و اردیبهشت ۹۹ رسیدهاند. بررسی آمارهای وزارت صمت در حوزه تولید یخچال و فریزر هم نشان میدهد که تولید این محصولات در همین بازه زمانی ۱۰ درصد رشد داشته است.
در بخش تولید ماشین لباسشویی ماجرا کمی پیچیدهتر است. بررسیها نشان میدهند میزان تولید این محصول در سال ۱۳۹۲ حدود ۷۶۰ هزار دستگاه بوده که این تعداد تا سال ۱۳۹۶ (قبل از تحریمها) به ۸۹۰هزار دستگاه رسیده و بعد در سال ۱۳۹۷ با شروع تحریمها، با کاهش نزدیک به ۳۸درصدی به ۵۵۵هزار دستگاه رسیده.
اما کمی بعد توانسته تا اندازهای نیروی ازدسترفته را پیدا کند؛ یعنی در سال ۱۳۹۸ رشد ۳۲ درصدی داشته و در دوماهه اول سال ۹۹، نسبت به دوماهه اول سال قبل از آن، ۱۵۵ درصد رشد کرده است. با وجود این اطلاعات هنوز دقیقا نمیدانیم که سهم لوازم خانگی ایرانی در بازار ایران چقدر رشد کرده.
اما شاید با مرور آمارهای دیجیکالا به عنوان بزرگترین فروشگاه اینترنتی ایران، بتوان حدسهایی زد. آمارهای این فروشگاه اینترنتی میگوید که در نیمه اول سال ۱۳۹۶ نسبت خرید لوازم خانگی در این فروشگاه ۳۶ به ۶۴ درصد به نفع کالاهای خارجی بوده ، اما تا سال ۱۳۹۸ ورق کاملا برگشته و سهم کالاهای ایرانی از کل فروش این فروشگاه آنلاین به حدود ۶۹ درصد رسیده است.
نکته جالب دیگر در آمارهای دیجیکالا این است که طی سال ۹۹ پرفروشترین برندهای حوزه تلویزیون این فروشگاه بهترتیب ایکسویژن، سامسونگ، تیسیال، جیپلاس، سونی، پاناسونیک، هایسنس، شهاب، الجی و فیلیپس بودهاند. در بخش یخچال و فریزر هم، پرفروشترین برندهای این فروشگاه آنلاین بهترتیب برندهای امرسان، ایستکول، الجی، سامسونگ، دوو، بوش، پارس، هیمالیا، فیلور و الکترواستیل بودهاند.
*** کرهایهای بازار از کجا میآیند؟
بعد از رفتن الجی و سامسونگ از بازار رسمی ایران، خبرهایی در مورد جایگزینی جیپلاس با الجی منتشر شد. خود جیپلاس میگوید فناوری را طی سالهای طولانی از الجی گرفته و کیفیت تولیداتش مانند الجی است، اما یک برند داخلی و مستقل است. در مورد سامسونگ اما این اتفاق هم نیفتاد.
پس چطور آنها با وجود سقوط آزاد از قله پرفروشها، هنوز هم جزو ۱۰تای اول قرار دارند و حتی خیلیها دلیل نخریدن آنها را قیمتهای بسیار زیادشان اعلام میکنند نه کمبودشان در بازار. جواب این ابهام یک کلمه است: قاچاق. این موضوع را در حرفهای عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی هم شنیدهایم که فروردین پارسال گفت: «مقامات کره پولهای ما را نمیدهند، به آنها گفتم اگر ندهید دیگر اجازه نمیدهم کالاهای سامسونگ و الجی به ایران بیایند. دیدم خیلی جوابی نداشتند و حساسیتی نشان ندادند. برایشان مهم نیست.
کالایشان را از طریق دوبی (امارات) میفروشند و از طریق لنجها در کنگان و نظایر آن به داخل کشور میآید.» مرتضی میری، رئیس اتحادیه فروشندگان و تولیدکنندگان لوازم خانگی هم با استناد به آمارهای رسمی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز میگوید که گردش مالی بازار لوازم خانگی ایران در سال ۹۸، بیش از ۳.۳ میلیارد دلار بوده که از این رقم ۲.۲ میلیارد دلار سهم کالاهای قاچاق بوده است.
*** ماجرای متفاوت موبایل
با وجود تاثیر زیاد خروج رسمی سامسونگ و الجی از بازار لوازم خانگی، در حوزه موبایل هنوز هم سامسونگ در رأس هرم فروش و واردات ایستاده است. از بیشترین گوشیهایی که طی ۱۲ماه منتهی به بهمن ۹۹ به ایران وارد شدهاند، برندهای سامسونگ، شیائومی و نوکیا روی سه پله اول ایستادهاند.
طبق آماری که انجمن واردکنندگان موبایل از میزان واردات برندهای موبایل به بازار ایران از آذر ۹۸ تا آبان ۹۹ اعلام کرده، ۶ میلیون و ۹۸۷ هزار دستگاه موبایل با برند سامسونگ وارد کشور شده است. این بهمعنای داشتن سهم ۴۶ درصدی در بازار موبایل ایران است. میزان فعالسازی گوشیهای سامسونگ در این مدتزمان هم ۵۱ درصد، معادل ۴ میلیون و ۸۳۹ هزار دستگاه بوده است.
بعد از سامسونگ، بهترتیب، شیائومی با ۱۸درصد و نوکیا با ۱۵درصد در مقامهای بعدی تعداد دستگاههای واردشده به بازار ایران قرار دارند. در مقام چهارم، هوآوی با ۱۰درصد سهم بازار و سپس اپل با ۴درصد و آنر با ۲درصد قرار دارند.برای اینکه اندازه شرکتهایی را که تولیدکنندههای ایرانی حالا باید جای آنها را پر کنند، به درستی درک کنید، بدانید که به عنوان مثال سامسونگ ۱۷ درصد از کل تولید ناخالص ملی کره جنوبی را به خودش اختصاص داده است و یکی از ۱۰ شرکت پرفروش جهان در حوزه تکنولوژی است. الجی هم، مخصوصا در حوزه تولید تلویزیون و لوازم خانگی دستکمی از سامسونگ ندارد و یکی از ۱۰ تولیدکننده بزرگ تلویزیون در جهان محسوب میشود.
