روزنامه هفت صبح، نگین باقری | خیلی سوالها هست که از دریانوردها میشود پرسید؛ از دریانوردان زن بیشتر. مهکیا (کوثر) صادقیمنفرد تازه امسال ۲۱ ساله میشود و امروز اولین زن اقیانوسپیمای ایرانی است. تازه چند روز پیش از سفر دریایی قزاقستان برگشته فریدونکنار و دارد دوباره میرود بندر آکتائو در همان قزاقستان. مصاحبه با او کار راحتی نبود؛ یا روی آب بود یا داشت پهلو میگرفت، یا صدای باد شدید میآمد.
آخر سر هم برای اینکه یک لحظه وقتش را برای حرف زدن خالی کند، با اجازه کاپیتان از پشت سکان رفت روی عرشه. او اولین زنی است که تابوی دریانورد شدن را برای اقیانوسپیماهای تجاری شکسته است. برای این کار اول مسیر دانشگاه را امتحان میکند، اما وقتی میبیند آنجا زنان را فقط برای کار اداری در گمرک تربیت میکنند، راهش را تغییر میدهد. دانشگاه را رها میکند و در کلاسهای جانبی دورههای دریانوردی میگذراند. مصاحبه با او راهی بود برای فهمیدن راه طوفانی که یک دریانورد زن باید پشت سر بگذارد.
* الان در حال حاضر کجا هستید؟
بندر فریدونکنار هستیم و امروز میرویم سمت بندر آکتائو در قزاقستان.
* الان یعنی روی کشتی هستید؟
بله روی کشتی هستم.
* مگر روی کشتی آنتن دارید ؟
چون الان در آبهای ایران هستیم آنتن داریم. بعد از دوساعت از شروع حرکتمان دیگر همه چیز قطع میشود.
* شما متولد چه سالی هستید؟ چه دانشگاهی درس خواندید؟
من متولد ۱۳۷۸ شهر زنجان هستم. ورودی ۹۸ دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر هم بودم اما بعد که متوجه شدم دانشگاه من را به دریا نمیرساند و فقط من را به گمرک و کارهای اداری میرساند، از دانشگاه مرخصی گرفتم تا دورههای دریانوردی را بگذرانم. این دورهها را هم در خود بوشهر گذراندم.
* در کلاسهایتان چند دانشجوی زن بودید؟
در کلاسهای ملوانی من تنها زن کلاس بودم ولی در دانشگاه تعداد زن و مرد مساوی بود.
* در کلاسهای دانشگاه همکلاسی خانمی داشتید که رویای دریا داشته باشد و مثل شما دورههای جانبی را بگذراند؟
اینکه دوستم باشد نه ولی میدانم خانمهای زیادی هستند که این کار را دوست دارند، راه و روش را ازمن میپرسند و تا جایی که بلد هستم بهشان اطلاعات میدهم.
* ما قبلا هم زن دریانورد داشتیم؟
بله. نسبت به تناژ شناور، مدارک و دورههایی که باید بگذرانیم تغییر میکند. تناژها به تناژ زیر ۵۰۰ تن، ۳ هزار تن و آنلیمیت(نامحدود) تقسیم میشود که با آن سفرهای بینالمللی انجام میدهند. مدارک من نامحدود یعنی برای اقیانوسپیما است. زنانی بودهاند که افسر، خدمه و مهماندار بودند ولی آنها مدارکشان را برای شناور زیر ۵۰۰ یا زیر سه هزار تن گرفتهاند. مثلا برای سفر به شارجه یا سفرهای نزدیک از آن مدارک میتوانند استفاده کنند. تنها زنی که مدرک اقیانوسپیما و نامحدود دارد من هستم.
* منظورتان از تناژ یعنی اندازه باری که میتوانید ببرید یا وزن خود کشتی؟
منظورم از تناژ، وزن مرده کشتی است؛ یعنی وزن کشتی به جز وزن آب فرش واتر که برای کروز (حرکت کردن در دریا) در طول مسیر یا آبی که برای تعادل کشتی استفاده میشود. وزن بار هم درنظر میگیرند ولی بیشتر همان وزن خود کشتی مد نظر است.
* در ایران چند زن دریانورد داریم؟ بدون درنظر گرفتن تناژ کشتی.
اینجا دو شاخه میشود. کشتی مسافربری و تجاری؛ زنان دریانورد کشتیهای مسافری زیاد هستند. اکثر آنها چون صبح میروند، عصر میآیند و شب به خانه برمیگردند شامل نیروهای بومی بندر میشوند ولی شاید فقط من تنها زنی باشم که در ایران دارم روی کشتیهای تجاری کار میکنم. بقیه زنان الان فقط در دفتر، کار اداری میکنند.
* تا امروز با کشتی برای کدام کشورهای خارجی بار بردهاید؟
من تقریبا ۱۰روز پیش اولین سفر دریاییام شروع شد. فعلا کمپانی ما با قزاقستان قرارداد دارد. امروز(جمعه) هم داریم دومین حرکتمان را به همین کشور آغاز میکنیم.
* موقعیت شما در کشتی چه اسمی دارد؟
من کدت هستم.
* امکان اینکه یک روز کاپیتان هم بشوید، هست؟
در ایران نه. در ایران به جای اینکه بخواهم دانش و تواناییام را ثابت کنم، باید همه انرژیام را برای این بگذارم تا دیگران بفهمند خانمها هم میتوانند دریانورد شوند. این برایم خیلی عذاب آور است. برای افسری در ذهنم است که خارج از کشور کار کنم. زنهای افسر در تناژهای پایین شناور داریم ولی که حمایت نمیشوند و شغلشان معمولا به صورت ثابت همین نیست.
* منع قانونی برای افسر شدن زنان داریم؟
نه. قانون نانوشته است ولی در واقعیت مانع افسر شدن زنان در شناورهای تناژ بالا میشوند.
* فضای کشتی چطور است؟ کارکنان کشتی از شما فرمانبری دارند؟
شناوری که من روی آن هستم جو دوستانهای دارد. من به عنوان کدت تازهکار به حساب میآیم. رتبههای پایینمان هندی هستند و کاملا فرمانبری دارند یا به حرفهای من گوش میدهند. از این جهت مشکلی نیست.
* از اقوامتان کسی دریانورد بود که این شغل را انتخاب کردید؟ اصلا چرا دریانورد شدید؟
نه از اقوامم کسی دریانورد نبود. من اصلا در شهری به دنیا آمدم که از دریانوردی اطلاعات زیادی وجود ندارد. اینکه جرقه دریا در ذهنم به وجود آمد به زمانی برمیگردد که پشت کنکوری بودم و استاد ادبیات تخصصیام گفت چرا همه میخواهید حقوق بخوانید؟ یا چرا همه سراغ رشتههایی میروید که سر زبانهاست؟
اینجا، اولین زمانی بود که موقع انتخاب رشته، رشتههای دریایی را انتخاب کردم. متاسفانه دیگر این رشتهها بعد از سالی که من وارد دانشگاه شدم دیگر دانشجوی زن پذیرش نمیکنند. همان زنانی را هم که جذب میکردند برای اداره و در گمرک تربیت میکردند و نه روی کشتی و دریا. تربیت زنان در دانشگاههای علوم و فنون دریایی فقط به گمرک ختم میشود. یک رشته کمیسر دریایی هم بود که کلا حذف شد. من فقط سه سال تحقیق کردم که راهی برای دریانورد شدن زنان پیدا کنم.
* دبیرستان علوم انسانی خوانده بودید؟
علوم انسانی خوانده بودم اما سال پیش برای افسری دیپلم تجربیام را گرفتم. کسی که میخواهد افسر دریانورد بشود باید تجربی، ریاضی و یا در هنرستان ناوبری بخواند. البته هنرستان ناوبری فقط برای مردان است. بعد از آن یک نمره خاصی هم میخواهد که به آن پی سی ام میگویند. پی سی ام شامل رشتههای فیزیک، شیمی و ریاضی و زبان میشود. بسته به اینکه کدام کشور امتحان میدهید باید حداقل میانگین ۶۰ از ۱۰۰ را به دست بیاورید تا قبول شوید.
* یعنی اگر زنی مثل شما آرزوی دریا داشته باشد، باید خودش برود گمرک و برای چه دورهای ثبت نام کند؟
باید در موسسات خصوصی کشتیرانی دوره بگذرانند.
* چرا که دانشگاههایی که دریانوردی دارند اصلا خانم پذیرش نمیکنند. اول باید تناژ کشتی را در نظر بگیرند. بعد تصمیم بگیرند که میخواهند در موتورخانه کارکنند یا مثل من روی عرشه بروند. دورهها را که گذراندند باید از کمپانیها بخواهند که آنها را برای کار قبول کنند. اینکه کمپانیای حاضر باشد که نیروی زن بگیرد خیلی سخت پیدا میشود.
* پس چه شد که این کمپانی شما را قبول کرد؟
من دنبال یک کمپانی خارجی بودم. دوستانم رزومه من را فرستادند و خیلی اتفاقی آنها قبول کردند.
* در سفر گذشته دریاییتان به قزاقستان موقعیت سختی بود که با آن مواجه شوید؟
نه. رولینگ (یا همان چپ و راست شدن کشتی) در طول سفر وجود داشت. آنقدر که نمیشد در کابین ایستاد یا موقع دوش گرفتن نمیشد تعادل را حفظ کرد اما آدم عادت میکند.
* کشتیها اغلب محیط مردانهای دارند. مثلا ممکن است روی کشتی سرویس بهداشتی یا حمام فقط برای مردها ساخته شده باشد. از این مردانه بودن فضا اذیت نمیشوید؟
کشتیهای خزر اغلب ساخت روس هستند. این کشتی هم روسی است. هر کابین برای هر فرد جداست و در آن سرویس بهداشتی و حمام جداگانه دارد. این سرویسها بسته به اینکه کشتی ساخت کجا باشد فرق دارد.
* وقتی دیگر اینترنت ندارید و زمان در کشتی متوقف میشود، چطور سر خودتان را گرم میکنید؟
خیلی از کشتیها اینترنت ندارند اما اگر در دنیا کشتی دیده شود که اینترنت نداشته باشند، کشتی را متوقف میکنند. ولی در ایران و برخی از کمپانیها همچنان بدون اینترنت سر میکنیم. من با خودم کتاب آوردهام و خاطرات روزانهام را مینویسم. از طرف دیگر چون کدت هستم، بیشتر در پل فرماندهی و یا همان بریج حضور دارم. همانجاست که نقشهخوانی را بیشتر یاد میگیرم و زمانم را صرف آموزشهایی که از کاپیتان میگیرم میکنم. ولی گاهی هم که سمت روسیه یا قزاقستان میرسیم، چون آسمان آنجا صافتر است مینشینیم روی عرشه و ستارهها را نگاه میکنیم.
* واکنش خانواده به دریانورد شدنتان چه بود؟
خانوادهام همیشه حمایتم کردند. با اینکه دوری سخت بود ولی پا روی دلشان گذاشتند و همه تلاششان را کردند تا به خواستهام برسم. اولش نه من و نه خانواده اطلاعاتی از دریانوردی نداشتیم. من که اطلاعاتم بیشتر شد، خودشان هم تحقیقاتشان را افزایش دادند.
* سفر قبلی چند روز از خانه دور بودید ؟
سفر قبلی در لنگر نماندیم و کوتاه شد. سه روز رفت، سه روز برگشت و دو روز بارگیری داشتیم. اگر در لنگر میماندیم، طولانیتر میشد.
* کسی که میخواهد دریانورد باشد باید استانداردهای فیزیکی را هم داشته باشد؟
بله. فرد باید پیش پزشک معتبر دریانوردی برود. البته استانداردهای مورد نیاز برای دریانورد نفتکش متفاوت است و پزشکان خودشان را دارند. پزشکان بقیه شناورها برخی ملاکها مثل نداشتن پرانتزی پا، کوررنگی و سالم بودن گوش و چشم را برای آنهایی که میخواهند روی عرشه کار کنند اهمیت میدهند.
توضیحات
*
توضیحات
*
