روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی | یک: از سال ۱۹۷۹ تا امروز دولت چین تصمیم گرفته تا با سیاستگذاریهای ویژهای کنترل جمعیت را در پرجمعیتترین کشور جهان به دست بگیرد. دولت چین میگوید پس از آنکه سیاست تک فرزندی را در کشور اعمال کرد از به دنیا آمدن بیش از ۴۰۰میلیون کودک جلوگیری شد. هر کسی که از این سیاست عدول میکرد، بلافاصله به طور سنگینی جریمه می شد. با این حال استثناهایی هم وجود داشت.
اگر شما از اقلیتهای قومی یا مذهبی در چین بودید یا در روستاهایی زندگی میکردید که نیازمند نیروی کار بیشتر بود، میتوانستید دو فرزند داشته باشید. اما سیاست برای خانوادههای شهری یکسان بود. در صورتی هم که یکی از این خانوادهها بر حسب اتفاق برای دومین بار بچهدار میشدند، بار و کوچ خود را جمع میکردند و به یک روستای معمولا دور دست پناه میبردند.
* دو: تا سال ۲۰۱۳ سیاست تک فرزندی سفت و سخت اجرا میشد و توانست رشد جمعیت را در این کشور کاهش چشمگیری بدهد. اما بعد مشخص شد که توازن جمعیت به هم خورده است چرا که خانوادههای چینی اغلب ترجیح میدادند تنها فرزندی که پسر است را نگه دارند. از سوی دیگر مشخص شده بود اگر سیاست تک فرزندی چین ادامه پیدا کند، تعداد مالیاتدهندگان، کارگران و تعداد کسانی که میتوانند از بزرگسالان مراقبت کنند در آیندهای نه چندان دور شدیدا کاهش مییابد.
* سه: سه سال پیش نینگ جیجی، رئیس اداره آمار ملی چین در یک نشست خبری در پکن اعلام کرد: شمار نوزادان متولد شده در سال ۲۰۱۸ نسبت به سال پیش از آن تقریبا دومیلیون نفر کاهش یافته و ۱۵ میلیون و ۲۳۰ هزار نفر بوده است. این در حالی بود که سیاست تک فرزندی در سال ۲۰۱۶ به طور کامل برچیده شده بود. اما خانوادههای چینی هنوز هم مایل به داشتن فرزند نبودند.
* چهار: پکن امیدوار است با افزایش سقف فرزندان مجاز در هر خانواده نرخ زاد و ولد در چین را بهبود ببخشد. تصمیم دولت چین تنها سه هفته پس از انتشار نتایج سرشماری جدید در این کشور اتخاذ شد. سرشماری جدید در پرجمعیتترین کشور جهان از کاهش شدید نرخ زاد و ولد حکایت داشت. خبرگزاریهای چین گزارش دادند که در جلسه دفتر سیاسی حزب کمونیست این کشور به ریاست شی جین پینگ، رئیسجمهوری چین به زوجها اجازه داده شد تا حداکثر سه فرزند داشته باشند.بنا به همین گزارشها سیاست جمعیتی جدید قرار است همراه با تدابیری برای «حمایت از خانوادهها» به اجرا گذاشته شود.
* پنج: لغو سیاست تک فرزندی در چین طی پنج سال گذشته تاثیر زیادی بر نرخ زاد و ولد در این کشور نگذاشت. از کاهش ازدواجها، افزایش هزینه مسکن و آموزش فرزندان، بارداری زنان در سنین بالاتر و تعداد بیشتر مردان در مقایسه با زنان به عنوان عوامل موثر بر کاهش نرخ زاد و ولد در چین یاد میشود. از سوی دیگر چین با مشکل افزایش افراد سالمند در ساختار جمعیتی نیز روبهرو است. نزدیک به ۱۹درصد جمعیت این کشور را سال گذشته افراد ۶۰ ساله یا مسنتر تشکیل میدادند. تعداد سالمندان ۶۰ ساله یا بیشتر در چین به بیش از ۲۶۴ میلیون نفر میرسد. بر اساس آمارها، شاخص رشد جمعیت چین نسبت به دهه ۱۹۵۰ میلادی روند بسیار کندی را نشان میدهد.
* شش: اما در این میان مسئله رقابت با ایالات متحده هم جدی است. بر اساس گزارشی از بانک مرکزی چین، همزمان با شتاب گرفتن سرعت پیر شدن جمعیت در این کشور، جمعیت ایالات متحده تغییرات مثبتی را نشان میدهد. این گزارش به پیشبینیهای سازمان ملل متحد مبنی بر رشد ۱۵درصدی جمعیت آمریکا از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۵۰ اشاره میکند. در حالی که جمعیت چین احتمالا ۲،۲درصد کاهش مییابد. بانک مرکزی چین هشدار داده است: «آموزش و پیشرفت تکنولوژی نمیتواند کاهش جمعیت را جبران کند.»


