روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | دو دلیل باعث میشود که فکر کنیم سه موضوع زنان، فیلترینگ و یارانه برای نامزدها حکم چوب جادو را دارد. اولین دلیل این است که آنها هر وقت به این سه موضوع میپردازند حرفهایشان وایرال میشود و در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار میگیرد، دومین دلیل اینکه هرکدام از آنها روی یکی از این سه موضوع یا حتی بیشتر، مانور زیادی میدهند.
البته این اتفاق مختص این دور از انتخابات نیست، بلکه در تمام دورههای اخیر انتخابات از ریاستجمهوری گرفته تا مجلس، دیده شده است. البته یک نکته خاص در این مورد وجود دارد، اینکه هر کدام از نامزدها به فراخور جامعه هدفی که برای خودش تعیینکرده روی بخشی از این موضوعات بیشتر تمرکز میکند.
*** یارانه یار خوب نامزدها
میگویند این ۴۵ هزار تومان یارانه اصلا مهم نیست و با آن نیم کیلو گوشت هم نمیشود خرید. خب در سال ۸۹ که یارانهها آمدند، ۴۵ هزار تومان و حتی ۴۲ هزار تومان اول عدد قابل قبولی محسوب میشد اما حالا در سقوط بیش از بیست برابری ریال مقابل دلار، این عدد دردی از کسی دوا نمیکند. به هرحال تقریبا از همان زمانیکه چیزی بهنام یارانه نقدی بهوجود آمد، نامزدهای مختلف سعی کردند یکجوری یارانهبگیرها را قانع کنند که اگر آنها پیروز انتخابات باشند، پول بیشتری دست مردم را میگیرد.
البته بیشترین وعده را در مورد یارانه، نامزدهایی میدهند که جامعه هدفشان را جامعه فرودست معرفی کردهاند و خیلی از روشنفکریبازی خوششان نمیآید که در این دوره از انتخابات اغلب نامزدها همین شرایط را دارند. شاید بشود گفت در این دوره از انتخابات محسن رضایی طلایهدار وعده یارانهای بوده. او که از ابتدای سال ۸۹ و آغاز طرح هدفمندی یارانهها مخالف پرداخت نقدی یارانهها بود و آن را تورمزا میدانست، در انتخابات ۹۲ وعده رساندن یارانه نقدی به ۱۱۰ هزار تومان را داد و اخیرا در اظهاراتی از احتمال ۱۰ برابر کردن یارانهها در صورت پیروزی در انتخابات پرده برداشته است و گفته به هر ایرانی ۴۵۰ هزار تومان یارانه خواهد داد.
در حالیکه بهنظر میرسد همین حالا هم با جمع کردن یارانه نقدی، مبلغ سبد معیشت و وام بلاعوض کرونا عدهای تقریبا همینقدر یارانه میگیرند. سعید جلیلی، مذاکرهکننده ارشد هستهای در دولت دهم و کسی که از آن بهعنوان کاندیدای پوششی رئیسی یاد میشود، با همان طرح توزیع یارانه انرژی بین همه مردم به میدان آمده و با «طرح وان» آن را بهنام خود زده است.
جلیلی در این خصوص گفته کارشناسان دولت سایه از سال ۹۷ بر روی «طرح وان» در حوزه یارانههای انرژی کار کردند که استقبال مردم را به همراه داشته باشد. این طرح در سال ۹۸ نیز به سران قوا ارائه شد. همتی هم اگرچه سعی میکند در بین جوانها جایی برای خودش باز کند و تا اندازهای ساختارشکن باشد اما او هم گفته که باید به دهکهای پایین جامعه حداقل یک میلیون تومان یارانه داد.
*** مسائل زنان، حوزه همیشه جنجالی
هر موضوعی که به نحوی به وضعیت زنان در جامعه مربوط باشد، خاصیت این را دارد که در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار بگیرد و سر از گروهها و کانالها دربیاورد. خب چه چیزی برای یک نامزد ریاست جمهوری از این واجبتر؟ وعده در مورد مسائل زنان برای جذب آرای خاکستری طبقه متوسط و دختران دانشآموز و دانشجو است.
البته بین مسائل مربوط به زنان و موضوعی مثل یارانه تفاوتهای زیادی وجود دارد، در مورد یارانه تقریبا تمام نامزدها بدون ترس از حاشیههای فراموضوعی بالاخره یک نکتهای برای گفتن دارند اما در مورد مسائل مربوط به زنان همه سعی میکنند که بیگدار به آب نزنند. در همین انتخابات، تا اینجای کار چهرههایی مثل ابراهیم رئیسی و سعید جلیلی که پایگاه رایشان بیشتر در میان اصولگرایان قرار دارد، ترجیح دادهاند که در این مورد سکوت کنند، چند نامزد هم اشارههای کلی کردهاند .
اما عبدالناصر همتی که به نظر میرسد آمده که رایهای روی زمین مانده اصلاحطلبان و جوانهای ناراضی را میخواهد مال خود کند، در اولین حرفهایش اعلام کرد که اساماس حجاب معنی ندارد و یکسری حرف هم در مورد صلاحیت زنان برای تصمیمگیری درباره زندگیشان زد. او یک اقدام عملی هم در این مورد کرد و همسرش را بهعنوان نماینده و سخنگو به صدا و سیما معرفی کرد و اتفاقا قابلیتهای علمی و رفتاری همسرش هم به کمکش آمد تا کل این ماجرا به برگ برنده او در روزهای گذشته تبدیل شود.
*** و اما فیلترینگ
عمر مانور دادن نامزدها روی فیلترینگ از هر دو تا موضوع دیگر کوتاهتر است. در واقع سه عامل باعث شد که حالا فیلترینگ هم بهعنوان اهرم جدی جلب توجه از طرف نامزدها استفاده شود. یکی فیلتر شدن تلگرام در بهار سال ۹۷ و بسته شدن شبکه اجتماعی که میلیونها ایرانی در آن به انواع فعالیتها میپرداختند. دوم بال زدن فرشته فیلترینگ روی سر اینستاگرام که به موازات تلگرام شبکه اجتماعی محبوب ایرانیها شده بود و بعد از تلگرام محبوبیتش بین کف جامعه خیلی بیشتر شده بود و محل درآمد هزاران نفر هم بوده و هست.
سوم حضور مسئولان بزرگ و کوچک در توئیتر که هر بار با واکنش کاربران مواجه میشد. تازهترین جلب توجه با ابزار فیلترینگ را عبدالناصر همتی کرده و خطاب به حساب کاربری رسمی ابراهیم رئیسی در توئیتر که تازه راه افتاده نوشته که بهتر است آقای رئیسی که حالا در توئیتر رسما فعال شده همین حالا دستور رفع فیلتر توئیتر را بدهد. جالب اینکه سعید جلیلی هم در مورد فیلترینگ نظر منفی داده و گفته که دلیلی برای این کار وجود ندارد و فیلترینگ «توئیتر» توجیه ندارد. در واقع مبحث فیلترینگ طبقات مختلف اجتماعی را پوشش میدهد و یک دغدغه فراگیر است و طبیعی است که مورد توجه کاندیداها قرار بگیرد.


