روزنامه هفت صبح، محمدجواد ترابی| استوریهای اینستاگرام را ورق میزنم، تند و تند، به مطلبی میرسم با این عنوان که «قوانین سختگیرانه مهاجرتی تصویب شود». طرح فانتزیای که جز سرزمین گیلیاد در سرگذشت ندیمه، مشابهش را دنیا اینطور، کم به خود دیده. منبع خبر اما نامعلوم بود، جز در برخی استوریها که نام «فارس من» به چشم میخورد. بخشی در خبرگزاری فارس که سازوکاری مانند شبکههای اجتماعی دارد و مردم پیشنهاد کمپین میدهند و اگر به فلان قدر امضا برسد، فلان میشود و بهمان.
همان ابتدا مشخص بود که با یک ناتدبیری یا شیطنت این خبر، آتش بیار معرکه شده. خبرگزاری فارس را جوریدم که این خبر را در بخش «فارس من» پیدا کنم نبود. گوگل و بخش «کَش» یا همان سابقه گوگل به کار آمد. همان ابتدای تقاضای این کمپین آنقدر بدوبیراه نثارش شد که بلافاصله پیشنهاددهنده آن، آنطور که از کامنتها برمیآید، سعی در حذف آن داشت ولی به اختلالی در سایت برمیخورد و همان زمان کوتاه برای تبدیل شدن آن به بلوا کافی بود.
کسی هم منبع را چک نمیکند. حتی کسی به بحثهای آن زیر که خود کاربران «فارس من» مطرح کردند توجهی نکرد. یکی از همین کاربران با شناسه «خادم وطن» خطاب به «سید محمد»، پیشنهاددهنده این کمپین نوشته بود: «بگیر بخواب، نیا کامنتا رو چک کن، بدتر بههم میریزی، فردا ساعت ۷:۳۰ زنگ بزن فارس پاکش میکنن، زیاد هم استرس نداشته باش، چیزی نشده، فقط در افکارت تجدیدنظر کن، یکم با هموطنات مهربون باش.»
رکوردها را زدیم؛ با ۵۸۸ کشته کرونا در روز. هر کسی طیف و قشر دیگری در جامعه را مسئول میداند. آن یکی بیمبالاتی مردم را عامل میداند ولی خودش بانی مراسم است. یکی دیگر حاکمیت را نشانه میگیرد و مدام مسافرت است و از این شهر و آن شهر و این مهمانی و آن مهمانی استوری میگذارد. چیزی که فراموش شده، خود شیوع کروناست.
بسیاری از ما درون ساختارهای ذهنی خودمان گرفتار شدهایم و هر خبر و عکسی متعلق به جامعه خودمان را باور نمیکنیم و دقیقا در مقابل به دنبال آتو و گاف از آن یکی جناح میگردیم. به جان هم افتادهایم و مانند کسی که کاسه صبرش به لب آمده باشد، هر نشانهای را دستآویز گیر دادن به یکدیگر کردهایم. خبری که از فضای اجتماعی «فارس من» بیرون آمد و به علت اختلال سایت، دیرتر از آنچه باید حذف شد، یکی از همین نشانههاست.
جرم «سید محمد» این است که آنچه در افکارش میگذشت را نوشت و منتشر کرد؛ او تنهاست؟ دستکم من چنین چیزی نمیبینم. «خادم وطن» پاسخ خوبی داده بود که کمی با هموطنهای خودت مهربان باش. ما در وضعیتی بسیار شکننده به سر میبریم. آنقدر که مطلبی کودکانه اما خطرناک میتواند جامعهای را به هم بریزد که چنین شده و چنین میخواهند بکنند.
شکننده آنطور که این کمپین با ۳۴ دانه امضا، هزاران واکنش به خود میگیرد که باید هم بگیرد. همه اینها در جهان موازی میتوانست برای ما تمرینی باشد از این که چگونه با همدلی از کشورمان در برابر افکار شر صیانت کنیم. امروز چی؟ از تمرین خبری نیست، میدان جنگ است، پا را یک قدم اشتباهی بگذاری، جامعهای را به آشوب کشیدی. مراقبت دو چندان لازم است.
