روزنامه هفت صبح | ترکیه همچنان شاهد کاهش ارزش لیر است. با پافشاری دولت بر سیاست کاهش نرخ بهره، لیر هر روز دارد رکورد کمترین میزان ارزش خود از سال ۱۹۹۵ را میشکند. دولت حقوق کارگران را افزایش داده و میگوید در بلندمدت، این سیاست باعث رونق گرفتن اقتصاد این کشور خواهد شد.
یک: بانک مرکزی ترکیه روز پنجشنبه بار دیگر نرخ بهره را کاهش داد. این بار از ۱۵ به ۱۴ درصد. طی چهار ماه گذشته، بانک مرکزی ترکیه نرخ بهره را هر ماه یک درصد کاهش داده و از ۱۸درصد به ۱۴درصد رسانده است. از نظر دولت ترکیه، کاهش نرخ بهره یعنی آنکه مردم کمتر پولهای خود را در بانکها نگه دارند و وام بیشتری از بانک بگیرند. اقداماتی که در نهایت بتواند رکود اقتصادی را از بین ببرد و به رونق کمک کند.
دو: با این حال، چنین سیاستی که به سیاست انبساطی مشهور است تبعاتی چون کاهش ارزش پول ملی و تورم هم دارد. بعد از اعلام کاهش نرخ بهره، خبرگزاریها از ادامه روند سقوط ارزش نرخ برابر لیره ترکیه به دلار خبر دادند تا جایی که در زمان نگارش این گزارش، هر دلار برابر با ۱۷ لیره شده بود. این در حالی است که در اوایل سال جاری میلادی، نرخ لیره در برابر دلار آمریکا اندکی کمتر از ۷.۵ لیره برای هر دلار بود و در ماه فوریه برای مدتی کوتاه به زیر ۷ دلار هم رسید.
سه: به عقیده اردوغان کاهش نرخی برابری پول ملی به افزایش صادرات و در نهایت تقویت آن منجر خواهد شد از آنجا که افزایش صادرات در برابر واردات باعث تقویت نرخ برابری پول ملی میشود، براساس نظر آقای اردوغان، نرخ برابری لیره هم بالاخره افزایش خواهد یافت.
چهار: نشانههایی از افزایش صادرات ترکیه نیز دیده میشود. آن طور که دویچه وله گزارش داده شهر مرزی ادیرنه ترکیه، در فاصلهای ۱۰کیلومتری بلغارستان چند هفتهای است که شاهد حضور بیسابقه شهروندان بلغار شده است. خودروها جمعهها در گذرگاه مرزی بلغارستان-ترکیه تردد میکنند.
بلغارها دسته دسته برای خرید ارزان وارد ترکیه میشوند. گردشگران بلغار عمدتاً لباس میخرند، اما سایر اقلام روزمره را نیز با خود میبرند. بلغارها تمام آخر هفته را میمانند زیرا هتلها نیز نسبتاً ارزان هستند. بیش از ۹۰درصد خریدها برای استفاده شخصی است. شهروندان بلغار حق دارند تا ۳۰۰یورو بدون عوارض گمرکی محصولات ترکیه را وارد کنند.
پنج: اما مردم ترکیه این روزها بیش از هر چیز دیگر از کاهش قدرت خرید خود و البته افزایش تورم ناراضی هستند. در حالی که نرخ تورم رسمی ۲۱درصد است؛ بررسیهای گروه مستقل تورمپژوهی (ENAG) نشان میدهد که نرخ تورم تقریبا ۶۰درصد است.
شش: دولت اما سعی دارد این تورم را جبران کند. آن طور که الجزیره خبر داده رئیسجمهوری ترکیه، روز پنجشنبه ۱۶دسامبر (۲۵ آذر)، در یک کنفرانس خبری که بهطور زنده از تلویزیون پخش میشد، با اعلام افزایش حداقل دستمزد کارگران به میزان ۵۰درصد، تاکید کرد که در ۵۰سال اخیر در این کشور، هیچگاه حداقل دستمزدها اینقدر افزایش نیافته است.
بدین ترتیب حداقل دستمزد کنونی که دو هزار و ۸۲۶ لیر ( ۱۸۲ دلار آمریکا ) در ماه است، به چهار هزار و ۲۵۰ لیر (۲۷۵ دلار) افزایش مییابد. شش میلیون کارگر در ترکیه به طور مستقیم از این افزایش دستمزدها بهرهمند میشوند. اردوغان گفت: «ما مصمم هستیم در کوتاهترین زمان ممکن به وضعیت بحرانی ناشی از نوسانهای نرخ ارز و افزایش سرسامآور قیمتها پایان دهیم.»
هفت: برخی اما معتقدند که پشت پرده افزایش ۵۰درصدی دستمزد در ترکیه، انتخابات آینده ترکیه در سال ۲۰۲۳ یا برگزاری زودهنگام انتخابات است چرا که میزان حداقل دستمزدها عامل مهمی در اثرگذاری بر رای مردم است. حالا باید منتظر آینده ماند و دید در دوئل تورم با رجب طیب اردوغان، کدام یک پیروز خواهند شد.
