روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | «من اسم پروژه جدید هادی تهرانی توی کاشان رو میذارم: «نوکیسهگری مدفون». طرحی که هیچ توجهی به اقلیم و بستر طراحی خودش نداره و مهمترین مسئله سرزمین یعنی بحران آب اونم تو جغرافیای کویری رو تبدیل به استخر و آبشار کرده! دیگه فضای سراسر شیشهای و مبلمان واسه آفتاب گرفتن بماند»؛ این جملاتی است که یکی از معماران حاضر در توئیتر در مورد طرح هادی تهرانی نوشته و بعد از او چند قطار از کاربران معمار به طرح حمله کردهاند و ایرادهای مختلفی به آن گرفته شده است.
بیشتر این ایرادها هم حول محور «گرما» است. این طرح که انصافا خوش آب و رنگ است و حسرت داشتن چنین خانهای را در دل هر بینندهای زنده میکند طوری طراحی شده که انگار قرار است داخل زمین ساخته شود. اهالی دنیای معماری میگویند که این طرح بر اساس متد میس وندروهه معمار آلمانی- آمریکایی خلق شده و اتفاقا همین هم دستمایه شوخیهای مجازی زیادی شده است. مثلا کاربری نوشته که «میس وندروهه در کاشان انگار که سس باربیکیو بریزی رو بستنی زعفرانی».
برگردیم به اصلیترین نکتهای که باعث اعتراضهای مختلف به این طراحی شده : استفاده زیاد از فضاهای صاف و شیشهای آن هم بدون سایبان باعث شده که معمارها دو سوال عمده مطرح کنند؛ یکی اینکه بپرسند آیا طراح هرگز به کاشان سفر کرده و تابستان این منطقه را دیده؟ اگر دیده چطور اتاق جلسات این طرح را رو به حیاط جنوبی ساخته با دیواری تمام شیشهای بدون حتی یک سایبان کوچک.
روبهروی اتاق جلسه هم استخری است که اگر خود آفتاب افراد حاضر در اتاق را کور نکند احتمالا انعکاس نور در آب استخر این کار را خواهد کرد. نکته دیگری که به آن اشاره شده بادهای کاشان و خاک سبک آن است که در کنار ساخته شدن بنا پایینتر از سطح زمین کاری میکند که به سرعت خاک همه جا را بردارد و حداقل با کوچکترین نسیمی استخر تعبیه شده در وسط بنا چندان قابل استفاده نباشد. ضمن اینکه استفاده از سنگهای سیاه در بخش بزرگی از بنا به اعتقاد منتقدها میتواند تجهیزات کباب شدن ساکنان را تکمیل کند.
چند نکته بامزه دیگر هم در طرح دیده میشود؛ یکی صندلیهای کوچکی که روی سقف بنا بدون سایبان قرار داده شدهاند که البته جدا از صندلیهایی است که برای آفتاب گرفتن تعبیه شدهاند، کاربران در مورد این صندلیها نوشتهاند که بدون تضمین سوختگی از گرما یا سوزسرما نمیتوان روی آنها نشست. نکته جالب دیگر در طرحی که برای معرفی این کار ارائه شده، شترهایی است که بالای بنا روی سطح زمین دیده میشود.
کاربران توئیتر حضور این شترها را گواهی گرفتهاند بر این ادعا که طراح اصلا با اقلیم جایی که برای آن طراحی کرده آشنا نبوده است.
در کنار همه انتقادها خیلی از کسانی که کارهای تهرانی را دنبال میکنند از این طرح استقبال کردهاند. آنها در جواب انتقادها میگویند که تهرانی اساسا معروف به معمار پروژههای نشدنی است.
در واقع یکی از زمینههای فعالیتش طراحی پروژههایی است که به نظر غیرقابل اجرا میآیند. عده دیگری از طرفداران تهرانی هم یادآوری کردهاند که کارهای او معمولا بدون توجه به محیط اطراف ساخته میشوند و سعی میکند طبیعت و زمینه کار را به چالش بکشد.
اینطور که در صفحه اینستاگرام هادی تهرانی آمده این طرح با اسم بادگیر به عنوان خانه و طرحی برای سال ۲۰۲۲ طراحی و معرفی شده است.
هادی تهرانی کیست؟
هادی تهرانی متولد سال ۱۳۳۳ در تهران و بزرگ شده هامبورگ است. او را بیشتر به عنوان معمار و طراحی آلمانی میشناسند اما او بارها اعلام کرده که خودش را ایرانی میداند. تهرانی تا به حال موفق به دریافت جوایز بینالمللی متعددی شده است. او در دانشگاه برونشویگ آلمان تحصیل کرده و از سال ۱۹۹۰ به عنوان یک معمار مستقل فعالیت کرده است. هادی تهرانی در سال ۱۹۹۱ استودیو BRT (بوته، ریشر و تهرانی) و سپس دفتر هادی تهرانی (AG) را در هامبورگ تاسیس کرده است.
او از سال ۱۹۹۹ هم عضو آکادمی Freie Akademie der Künste آلمان بوده که معتبرترین آکادمی معماری آلمان و یکی از معتبرترینها در جهان است. در معرفی شخصی هادی تهرانی آمده: «پروژههای او بدون در نظر گرفتن مرزها، فراتر از ملیتها و رشتههای تخصصی اجرا شدهاند. اولین ایستگاه راهآهن «با اصول معماری سبز» در فرودگاه فرانکفورت آلمان و خانه Crane Houses واقع در کلن، کنار رودخانه راین، به طور قابل ملاحظهای به نمادهای شاخص شهری، همانند بسیاری از پروژههای بینالمللی دیگر تبدیل شدهاند.
در تمام پروژههای تخصصی و به ظاهر تحققناپذیر او، از معماری و طراحی شهری تا طراحی داخلی و محصولات مورد استفاده در پروژهها، همه ترکیببندیها و عناصر، به صورت هماهنگ و بینقص با یکدیگر در تعامل هستند.» همانطور که میبینید در این معرفی هم اشاره شده که کارهای تهرانی در ظاهر تحققناپذیر به نظر میرسند. یکی از معروفترین پروژههای هادی تهرانی در ایران، ساختمان جدید بورس تهران است که هنوز تکمیل نشده.
اتفاقا این پروژه هم به دلیل نورگیری بیش از حد انتقادهای زیادی به خودش جلب کرد و خیلیها گفتند که تهرانی برای طراحی ساختمان بلندمرتبه بورس آب و هوای آلمان را مدنظر قرار داده است. یکی دیگر از پروژههای تهرانی در الهیه تهران که آن هم هنوز تکمیل نشده پروژه مسکونی کامران است که به دلیل شکل متفاوت و عجیبش تا همین حالا هم خیلی معروف شده.
محله هافنپارک، ساختمان مسکونی و هتل، به مساحت ۵۵۰۰۰ مترمربع، در فرانکفورت آلمان، ساختمان دانشگاه زید، به مساحت ۱۰۰۰۰۰ مترمربع، واقع در ابوظبی، ساختمان اداری داکلند، به مساحت ۱۳۵۴۴ متر مربع، واقع در هامبورگ و خانههای کرین، ساختمان مسکونی اداری به مساحت ۷۲۲۰۰ مترمربع، واقع در کلن از جمله شاخصترین و تازهترین کارهای هادی تهرانی هستند که آخری جایزه MIPIM سال ۲۰۰۹، جایزه معماری کلنر ۲۰۱۰ و جایزه خانههای شاخص جرثقیلی را برده است. البته تهرانی فهرست بلند بالایی از جوایز بینالمللی دارد.
