روزنامه هفت صبح، علی رستگار | خانم جمیله علمالهدی کتاب میشل اوباما را خوانده و نظر مثبتی درباره آن دارد. همسر ابراهیم رئیسی روز پنجشنبه در جریان یک سخنرانی در قم با اشاره به کتاب بانوی اول پیشین آمریکا توضیح داد: «از من خواستند مشابه کتاب میشل اوباما را بنویسم» این اظهارات او بازتاب وسیعی در شبکههای اجتماعی داشت و البته تناظر بین همسر رئیسجمهور فعلی ایران با بانوی اول پیشین آمریکا باعث شد به بخش دوم اظهارات علمالهدی کمتر توجه شود. اینکه او در ادامه میگوید نوشتن بیوگرافی خودش را درست نمیداند چون زندگی همسران مدافع حرم را نگاه کنیم میبینیم رویای دختر ایرانی نوشتن این زندگینامه نیست. حالا ماجرای این کتاب میشل اوباما چیست و چرا در ایران تا این حد مورد توجه قرار گرفته؟
یک کتاب رکوردشکن
اواخر سال ۲۰۱۸ برای اولین بار کتاب «شدن» یا «میشل اوباما شدن» منتشر شد. این کتاب در حقیقت یک شرح حال است از زندگی همسر باراک اوباما. اینکه چطور میشل رابینسون اوباما از یک کودک آفریقاییتبار در منطقه فقیرنشین شیکاگو به بانوی اول آمریکا تبدیل شد و از کاخ سفید سر درآورد. او در این کتاب به بعضی ناگفتهها از زندگی شخصیاش با باراک اوباما هم پرداخته. از جمله در بخشی که به ماجرای بچهدار شدنشان بعد از دوبار بارداری ناکام میپردازد.
کتاب در همان دو هفته ابتدایی بعد از انتشار، دو میلیون نسخه در آمریکا فروخت و تبدیل به پرفروشترین کتاب سال شد. بعد در کشورهای مختلف و ۲۴ زبان دنیا هم منتشر شد؛ از جمله در ایران و به زبان فارسی. جمیله علمالهدی روز پنجشنبه اعلام کرد که این کتاب در ایران ۳۷ بار ترجمه شده و هر بار به فروش بالایی هم دست یافته. در مورد آمار فروش این کتاب در ایران تاکنون چیزی اعلام نشده اما در مورد اینکه از سوی مترجمان و انتشارات متعدد این کتاب در ایران چاپ شده، تردیدی نیست.
به حساب ما ۱۰ ترجمه مختلف از این کتاب الان روی سایتهای فروش اینترنتی کتاب در دسترس است که بیشترین تجدید چاپ آن مربوط به انتشارات مهراندیش با ۱۷ چاپ و دو انتشارات دُرقلم و ماناکتاب به ترتیب با ۸ و ۴ تکرار چاپ است. در سطح بینالمللی هم فروش این کتاب همچنان بالاست و به یکی از پرفروشترین کتابهای تاریخ تبدیل شده است. درشبکه اجتماعی گودریدز مخاطبان به این کتاب امتیاز خوب ۴٫۵ از ۵ دادند و ۹۳ درصد کاربران گوگل هم آن را پسندیدند.
نسخه اصلی کتاب میشل اوباما در ۴۴۸ صفحه و سه فصل نوشته شده. به ترتیب «من شدن»، «ما شدن» و «بیشتر شدن». فصل سوم در واقع روایتی است از حضور ۸ ساله خانواده اوباما در کاخ سفید. شیوه روایت جذاب و پرکشش کتاب از سوی بسیاری از منتقدان ادبی دنیا تحسین شده. بعضی رسانههای غربی هم معتقدند که میشل اوباما در این کتاب از «سایهنویس» یا نویسندگانی که در ازای دریافت دستمزد کتاب مینویسند و اسم آنها روی جلد نمیرود، استفاده کرده. یا حتی او ممکن است از گروهی نویسندگان حرفهای در این کتاب استفاده کرده باشد. جمیله علمالهدی هم به این فرضیه اشاره کرده است. با این حال با هر ترفندی بوده به نظر میرسد تلاش میشل اوباما برای نگارش یک کتاب الهامبخش و ترسیم یک الگوی زن شایسته و موفق از خودش در افکار عمومی غرب موفقیتآمیز بوده.
جمیله علمالهدی چه گفت؟
جمیله علمالهدی همسر سید ابراهیم رئیسی هم در حال حاضر ۵۶ ساله است. او با مدرک دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت از دانشگاه تربیت مدرس فارغالتحصیل شده و در حال حاضر عضو هیات علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی است. او دختر آیتالله سید احمد علمالهدی امام جمعه مشهد است. جمیله علمالهدی و ابراهیم رئیسی در سال ۱۳۶۲ ازدواج کردند و دو فرزند دختر دارند. در ادامه بخشهایی از اظهارات او در مورد کتاب میشل اوباما که روز پنجشنبه در جامعهالزهرای قم مطرح شده را میخوانید:
به نظر میرسد ما در مسئله زنان خیلی کمکاری داریم. چند روز پیش کتابی مربوط به همسر رئیس جمهور آمریکا را به من دادند که در ایران ۳۷ بار ترجمه شده و هر بار با تیراژ بالا منتشر شده است. عنوان کتاب میشل رویای دختر آمریکایی است. از من خواستند مشابه این کتاب را بنویسم. کتاب را خواندم خیلی قشنگ و جذاب و تاثیرگذار بود. حتی بخشهایی از آن را به رئیس جمهور نشان دادم و ایشان گفتند کتاب نوشتن شما در این زمینه کار درستی است.
بعید میدانم یک نفر این کتاب را نوشته باشد و تیم متخصص درگیر آن بودهاند. کتاب برای دختران جهان الگوسازی میکرد. الگوی او، الگوی سیندرلا است. دختری معمولی از زندگی معمولی حرکت میکند و به بالاترین مقام دنیوی میرسد. از جهت الگوی زنانگی چیز جدیدی نداشت اما امروزی و اثرگذار نوشته شده بود. اما رویای دختر ایرانی چیست؟ آیا رویای دختر ایرانی چنین چیزی است که من بر اساس آن زندگینامه خود را بنویسم؟
وقتی به زندگی همسران مدافع حرم نگاه میکنیم، میبینم رویای دختر ایرانی این نیست و کسانی دیگر باید این کتاب را بنویسند. بزرگترین دستاورد انقلاب اسلامی، شهادتطلبی است. شهید شدن، ممکن است ناشی از ضعف سیستمهای امنیت باشد اما بزرگترین دستاورد آرزوی شهید شدن است. کسانی که میتوانند دست به قلم شوند، رویای دختر ایرانی را بنویسند.
