روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی| کهنسالترین مرجع تقلید جهان تشیع، دیروز به دلیل عارضه قلبی درگذشت. نامش لطفالله بود و نام فامیلش صافی. مثل همه مراجع تقلید شیعه نسبت قومی خود را هم در نامش میآورد و تاکید میکرد. متعلق به گلپایگان. شهری در استان اصفهان که کم، روحانی پرورش نداده است. قرار است پیکرش را امروز در قم، ۹ کیلومتر از میدان جهاد تا حرم حضرت معصومه تشییع کنند و بعد به کربلا بفرستند تا جایی بین بابالرجا و باب قاضیحاجات در حرم حضرت سیدالشهدا، به خاک سپرده شود.
او ۳۰ بهمن ۱۲۹۷ در گلپایگان بهدنیا آمد. حدودا بیست ساله بود که به قم آمد و مسیری از تحصیل حوزوی را پیمود که در سی سال عمرش تبدیل به یکی از استوانههای حوزه شده بود و در این اواخر، به او شیخالمراجع میگفتند و وقتی فوت کرد؛ دفترش از وفات «زعیم حوزههای علمیه» خبر داد. دیروز آیتالله سیستانی در پیام تسلیتی او را از اساطین یعنی ارکان حوزه علمیه قم دانست و رهبر انقلاب هم او را از استوانههای حوزه علمیه دانستند.
این مرجع تقلید، به سنتگرایی مشهور بود و از اینرو بعید نبود اگر از او فتاوایی ضد فضای مرسوم حمایت از حقوق زنان و برابری حقوق زن و مرد دیده شود. میتوان گفت او یکی از سنتیترین مراجع قم در حوزه زنان بود. داماد آیتالله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی بود ولی در هیچ زندگینامهای که تا بهحال از او منتشر شده، حتی داستان ازدواج او یا نامی از همسرش درج نشده است. در فتاوایش دوچرخهسواری خانمها را «نمایش و جلوه دادن مفاتن بدن بانوان به مردان اجنبی» و حرام میدانست و حضور زنان در مسابقات بینالمللی را «مایه شرمساری» و تذکر میداد که کسی بابت حضور زنان در ورزشگاه به عنوان تماشاگر نباید «افتخار» کند.
یکی از مخالفان جدی حضور زنان در ورزشگاه در سال ۱۳۸۵ که احمدینژاد دستورش را صادر کرده بود، او بود. معتقد بود که ولو با صرف «هزینه» باید به سمت تفکیک جنسیتی در محیطهایی مثل دانشگاه رفت. وقتی حسن روحانی گفت «پلیس مامور اجرای قانون است و نه مامور اجرای دین»، به تندی از او انتقاد کرد و به حسن روحانی به خاطر انتصاب فرمانداران زن هم انتقاد کرده بود و به خانم زهره صفاتی که یک خانم مجتهد در قم است گفته بود که در انتخابات مجلس خبرگان ثبت نام نکند چرا که نمیخواهیم چنین کاری «باب» شود.
مشابه همین نظرات در حوزه فلسفه و عرفان هم از او دیده شد و به طور مشخص، او یکی از مخالفان جدی تکریم مولانا در ایران بود.
در عین حال، واجد ویژگیهایی بود جالب و جذاب. یکیاش این بود که اهل شعر بود و هر از گاهی یکی از سرودههای او در رسانهها منتشر میشد. از سوی دیگر مستقل بود از حوزه علمیه و به وقتش تذکراتش را هم میداد.
در این زمینه مطلب مفصلی، از علی اشرف فتحی میتوانید در صفحه ۲ بخوانید. همین علی اشرف فتحی، پنج سال پیش از این مرجع تقلید نقل کرده بود که در آن کهولت سن اواخر عمرش هم چنان سر حال مطالعه میکرد و حتی برایش این خبر جالب بود که «فضاپیمایی پس از پنج سال و نزدیک به ۱.۸ میلیارد مایل در سفر، دیروز دوشنبه ۱۴ تیر ماه در مدار سیاره مشتری قرار گرفته»
به هر روی، او حالا دیگر در خانه قدیمی خود در کوچه ششم خیابان چهار مردان قم نیست و حوزه قم مدافع راستین سنت را از دست داده است. کسی که وقتی دید، قرار است به مصلحت، احکام تغییر کند، حتی قید مشارکت در حکومت و دبیری شورای نگهبان را زد و در اواخر دهه شصت به قم برگشت و مشغول درس و بحثش شد. حالا سنتیها در قم، چشمشان بیش از هر کس دیگری به آیت الله وحید خراسانی است و البته باید دید در نسل جدید فقها در قم، آیا کسی هست که به اندازه صافی، حامی سنت باشد.
