روزنامه هفت صبح | تصاویری در بازار تهران، از محله یوسفآباد و محله یهودیها در همدان. جیکوب هرتزوگ کیست و در ایران چه کار میکند؟ این سوالی بود که ذهن کاربران زیادی را در شبکههای اجتماعی درگیر خود کرد. هرتزوگ یک خاخام آمریکایی-اسرائیلی ۴۵ساله است. این تاجر گوجهفرنگی در سرزمینهای اشغالی اسرائیل زندگی میکند. به گفته خودش او مدتی در کار تجارت لاستیک بوده و سالهایی را هم در عرصه کشاورزی فعالیت کرده است.
از قضا اطلاعات لینکدینش هم همین را نشان میدهد. مثلا بخشی از تجارت او شامل فروش گوجه و فلفل به بیش از ۱۷ کشور دنیا میشود. اما علاوه بر اینها او بهعنوان خاخام هم آموزش دیده و گاهی بهصورت رسمی به سربازان ارتش صهیونیستی خدماتی ارائه میدهد. همه اینها اطلاعاتی است که همین دو ماه پیش در گفتوگو با تایمز اسرائیل داده بود؛ یعنی درست زمانیکه سفر جنجالآمیز او به عربستان سعودی مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
هرتزوگ سه ماه پیش به عربستان سعودی سفر کرده بود و آنطور که خودش میگفت قصد داشت که به یهودیان مقیم کشورهای دیگر، ازجمله عربستان خدمات مذهبی ارائه دهد. کاری که بهنظر میرسید عربستان آنقدرها به آن علاقهمند نیست. گویا این شهروند نیویورکی-اسرائیلی از سفارت آمریکا قبلا خواسته بود تا او را به یهودیان آمریکایی-عربستان سعودی هم وصل کنند که درخواستش رد شده است. اینها اطلاعاتی است که والاستریت ژورنال از سفر این خاخام به این کشور داده.
خبرنگار این رسانه نوشته که این خاخام بلد است چطور عربی صحبت کند و در این سفر دنبال این بوده تا به کنیسهها و مدارس یهودیان کمک برساند. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال هرتزوگ یکبار در ریاض بهدنبال ملاقات با بازرگانان نزدیک به مقامات سلطنتی بوده و با مشاور دولت عربستان در واشنگتن هم تماس گرفته تا درباره طرح خود صحبت کند. بر اساس این گزارش او مدتی هم در عربستان سعودی از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده بود.
حالا اصلا چه چیزی در سر این خاخام جوان میگذرد؟ اینطور که والاستریت ژورنال توضیح داده او دنبال این بوده تا ببیند آیا شرکتهای فرآوری مواد غذایی این کشور میتوانند غذای کوشری تولید کنند یا نه؛ پیشنهادی که با مخالفت تولیدکنندهها روبهرو میشود. آنهم به این دلیل که این محصول بازار جذابی برای آنها نداشته است. غذای کوشری چیست؟ غذای کوشری به غذایی گفته میشود که بر پایه قوانین در آیین یهودی درست میشود. یک چیزی شبیه همان معیار حلال بودن غذا در اسلام است.
مثلا همه میوهها کوشر نیستند یا خوردن گوشت شتر و پرندههای گوشتخوار و خوک مجاز نیست. قوانینی هم در رابطه با شکل کشتن حیوانات دارند که معتقدند باید خون کاملا از گوشت حیوان بیرون کشیده شود و همچنین حیوان بدون درد بمیرد. همچنین ذبحکننده هم باید یهودی باشد تا خوردن گوشت جایز شود. با این حساب او حالا هم در ایران احتمالا دنبال تولیدکنندههای گوشت میگردد تا شاید راهی برای رفاه این جامعه هشت هزار و ۷۰۰ نفری پیدا کند. او همانطور که از سفر طولانیاش به عربستان کلیپها و تصاویر زیادی منتشر کرده بود، چند روز گذشته هم عکسهای زیادی از حضور خود در ایران منتشر کرد.
اینطور که او در توئیترش نوشته، چند روز پیش به امامزاده سید ولی در بازار تهران سر زده. این امامزاده در منتهیالیه شرقی بازار کفاشها واقع شده و در آنجا هم عکسی با یکی از روحانیون امامزاده گرفته است. همچنین چهار روز پیش هم عکسی از حضور خود در بیمارستان دکتر سپیر منتشر کرده و نوشته بود که اینجا یکی از بیمارستانهای یهودیان در محله امام خمینی تهران است. همچنین یکی دیگر از تصاویرش در توئیتر، نشان میدهد که کنیسه یوسفآباد، مقصد دیگر توریستی او در تهران بوده.
از تصاویر این خاخام بهنظر میرسد که او پنج روز پیش هم همدان بوده. چرا که عکسی با آرامگاه استر و مردخای در این شهر دارد. این بقعه درست در محله یهودینشین همدان واقع شده و از مهمترین زیارتگاههای یهودیان ایران بهحساب میآید. جالب اینکه در عکسی که او از ورودی بقعه گرفته، تصویری از دیوارنگاریهای انتقام سخت هم دیده میشود.
سفر با کدام ویزا؟
به گزارش والاستریت ژورنال از سوی دیگر، سفارت عربستان در واشنگتن تایید کرده است که هرتزوگ بهعنوان یک گردشگر آمریکایی وارد عربستان شده بود. همچنین تایمز اسرائیل هم گزارشی از او نوشته و تاکید کرده که خانواده این خاخام جزئی از گروه چاباد هستند. چاباد چیست؟ چاباد یک جنبش یهودی ارتدکس است.
اگر سریال unortodoxرا دیده باشید میدانید دقیقا داریم از چه نوع ارتدکسی حرف میزنیم. حالا اینطور که تایمز اسرائیل نوشته هرتزوگ صراحتا گفته که فعالیتهایش ربطی به جنبش چاباد ندارد. سخنگوی این جنبش هم تاکید کرده که او نماینده این گروه نیست و نیازهای یهودیان عربستان سعودی عمدتا از سوی چابادهای امارات تامین میشود. ولی نکته جالبتر از سفر این خاخام-بازرگان یهودی این است که اصلا با چه ویزایی وارد این کشورها شده؟
یعنی همه این سفرها را این خاخام یهودی چطور رفته؟ اینطور که او با تایمز اسرائیل مصاحبه داشته گفته که تابعیت آمریکاییاش باعث شده با وجود زندگی در اسرائیل از عربستان هم بازدید کند؛ حتی اگر این کشور روابط دیپلماتیک با اسرائیل نداشته باشد. این یعنی توریست تازهوارد کشور ما هم احتمالا توانسته از همین طریق از ایران بازدید کند؟ هنوز جوابی به این سوال داده نشده و تا خودش یا مقامات ایرانی جوابی به آن ندهند، از ابهام خارج نخواهد شد.
