ر وزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | دیروز خیلی از خبرگزاریها ماجرای پاتک صبحگاهی مجلس به طرح صیانت را شرح دادند و آن را حاصل فشار افکار عمومی دانستند اما در همین زمان در شبکههای اجتماعی صحبت از گران شدن اینترنت به نفع اهداف طرح صیانت بود که عدهای آن را اجرای مرحله به مرحله و چراغ خاموش طرح صیانت میدانستند.
بازگشت به صحن، پیروزی مخالفان
احتمالا یادتان هست که مدتی پیش حامیان و تدوینکنندگان طرح موسوم به صیانت آن را برای اصل هشتاد و پنجی شدن به رای گذاشتند و موفق شدند بررسی نهایی آن و تصمیمگیری در مورد جزئیات اجرایش را به جای صحن علنی به کمیسیون ویژه ببرند. به این ترتیب این طرح برای اجرا دیگر نیاز نداشت که در صحن بررسی شود و بعد از بحث و چکش کاری در کمیسیون ویژهای که برای همین کار تشکیل شده بود در همان کمیسیون به رای گذاشته میشد و در صورت کسب تعداد آرای لازم به عنوان مصوبه مجلس به شورای نگهبان میرفت و در صورت موافقت این شورا تبدیل به قانونی موقت میشد که بعد از سه تا پنج سال باید دوباره مورد بررسی قرار میگرفت.
کمی بعد هم ویدئویی منتشر شد که اعضای کمیسیون مشترک را در حال رایگیری برای این طرح نشان میداد. در این رایگیری که به نظر خیلی هم با عجله انجام میشد و اجراکنندهها اصرار میکردند که «آقایان هرچه زودتر تکلیف این کار یکسره شود.» فقط یک نفر رای منفی داد؛جلال رشیدی کوچی، نماینده مرودشت که بلافاصله بعد از جلسه هم موضوع را رسانهای کرد و سایر نمایندهها را برای زیر سوال بردن این رایگیری ترغیب و تهییج کرد.
کار به جایی رسید که او و چند نماینده دیگر پیشقدم بازگشت طرح صیانت به صحن علنی شدند، تلاشی که گویا بالاخره دیروز صبح با جلب ۱۲۰ رای موافق به ثمر نشست. کوچی بلافاصله بعد از این موفقیت گفت: «نمیتوانیم بگویم فشار اما به نظر من، تقاضا و درخواست افکار عمومی باعث شد تا طرح به صحن بگردد و نمایندگان با آن موافقت کردند چرا که کمیسیون مشترک کار خود را به درستی انجام نداده بود.» او که خودش از مخالفان طرح است در جواب این سوال که آیا بررسی این طرح در صحن همان نگرانیها را ایجاد میکند، یا مجلس ریسک نمیکند که مردم را علیه خودش بشوراند گفت:
«بحث ریسک کردن نیست، این یک طرح مهم است که باید در صحن بررسی شود. مانند خیلی از دیگر طرحهای مهم که نگرانی مردم را در پی داشت اما در صحن بررسی شد و به نتایج مطلوب رسید.» جمله امیدوارکننده کوچی اما آنجا بود که به این سوال که آیا این تحول میتواند از فیلترینگ و محدودیت بیشتر جلوگیری کند، جواب مثبت داد.
خیالمان راحت نشد
خوشحالی از بازگشت طرح به صحن علنی و پیدا کردن شانس بررسی مجدد از سوی کسانی که با نگاه انتقادی به این طرح نگاه میکنند خیلی هم ادامه پیدا نکرد و با انقلت و شائبههایی همراه شد که از طرف اعضای کمیسیون بررسی طرح صیانت شروع شد. آنها اعلام کردند که با رایگیری دیروز صبح طرح به صحن برنمیگردد چرا که این رایگیری استمزاجی بوده و حکم کسب نظر داشته و قطعیت قانونی ندارد.
آنها یک بهانه دیگر هم آوردند و گفتند که در واقع آنچه به رای گذاشته شد و توانست ۱۲۰ رای به دست بیاورد در واقع نظرخواهی از نمایندهها بوده آن هم درباره بقای طرح صیانت در کمیسیون مشترک. حالا تعداد حاضران چقدر بوده؟ ۲۴۱ نفر یعنی اگرچه «ماندن طرح در کمیسیون مشترک» فقط یک رای کم آورده و رد شده اما حالا برای بازگشت طرح به صحن علنی باید یک رایگیری دیگر با همین موضوع برگزار شود و این موضوعات به همدیگر ارتباطی ندارند.
رضا تقیپور که از طرفداران سر سخت طرح صیانت و رئیس کمیسیون مشترک بوده گفته: «اخباری که توسط همکاران منوط به انحلال کمیسیون مشترک طرح صیانت مطرح شده، نادرست است و هنوز درخواستی برای بازگشت طرح به صحن علنی مطرح نشده است. در صورتی که نمایندگان خواستار بازگشت طرح به صحن باشند، باید این موضوع توسط هیأت رئیسه اعلام وصول شود و بعد برای آن تصمیمگیری و رأیگیری شود.»
با این وجود کسانی که برای بازگشت طرح به صحن علنی به امید ایجاد تغییرات عمده تلاش کرده و حالا اعلام موفقیت میکردند گفتند که این حرف منطقی نیست و طرحی که از کمیسیون خارج شود و در واقع از شمول اصل ۸۵ بیرون بیاید جایی برای رفتن ندارد غیر از صحن علنی ضمن اینکه نماینده چابهار که مخالف طرح است اعلام کرد فعلا صحن علنی هم برنامه و اولویتی برای بررسی این طرح ندارد. با این وجود اعضای کمیسیون ویژه دست از تلاش برنداشتند در نامهای به رئیس مجلس تمام جلسات از جمله دو جلسه با خود قالیباف را یادآوردی کرده و گفتند که اگر قرار بود چنین تصمیمی گرفته شود اصلا این همه جلسه برای چه بود؟ نامهای که رئیس مجلس هنوز به آن واکنش نشان نداده است.
این آشفتگی یعنی چه؟
این وضعیت صدای رسانههای اصولگرا را هم درآورد و خبرگزاری فارس در انتقادی تند نمایندهها را برای تناقض و آشفتگی زیر سوال برد و نوشت: «در حالی که رهبر معظم انقلاب، مردم و کارشناسان بر ساماندهی آشفتهبازار فضای مجازی و فراهم شدن فعالیت آزاد، سالم و هوشمندانه مردم، به ویژه صاحبان کسبوکارهای مجازی در این میدان تاکید دارند، تناقض و آشفتگی در اطلاعرسانی از سوی نهاد قانونگذاری کشور، آن هم در گام نخست ورود به این میدان، باعث سردرگمی جامعه و دامن زدن به بازار شایعات و خبرهای غیردقیق میشود؛ روال غلطی که در اطلاعرسانی طرح «ثابت ماندن تغییر ساعت رسمی کشور» و تبصره مربوط به «واردات خودرو» در بودجه ۱۴۰۱ هم در مجلس تکرار شد.»
یک کمیسیون دیگر تشکیل میشود
بعد از این حرفهای ضد و نقیض طبیعتا رسانهها سراغ اعضای هیات رئیسه رفتند، یکی از آنها علیرضا سلیمی بود که خودش یکی از موافقان ضمنی طرح صیانت به نظر میرسد، او گفت: «بعد از استماع نظر موافقان و مخالفان، در نهایت رای استمزاجی گرفته شد که بر اساس رای استمزاجی اکثریت نمایندگان رای دادند که این طرح در کمیسیون مشترک طبق اصل ۸۵ بررسی نشده و به صحن علنی برگردد.»
اما این حرفها هم نتوانست خیال هیچکدام از طرفین را راحت کند چون به گفته او «با توجه به رای استمزاجی گرفته شده دو نظر از لحاظ حقوقی مطرح است؛ یک نظر میگوید کار تمام شده و همین رای استمزاجی رای جلسه علنی تلقی میشود، نظر دیگر آن است که بر اساس مواد ۱۶۵ و ۱۶۷ آئیننامه باید دوباره موضوع بررسی نشدن طرح در کمیسیون مشترک طبق اصل ۸۵ و ارجاع آن به صحن علنی، مجددا در یک جلسه علنی رای گیری شود.
این دو نظر حقوقی به کنکاش حقوقی نیاز دارد و هر نتیجهای حاصل شود قطعا نمایندگان در برابر آن تمکین خواهند کرد.» بنابراین فعلا نمیتوان گفت کار به نفع یکی از طرفین تمام شده اما بسیاری میگویند که هر چقدر ماجرا بیشتر ادامه پیدا کند فرصت بررسی بیشتر عقب افتاده و احتمال اینکه مجلس زیر بار نوشته شدن نتایج حاصل از اجرای طرح صیانت به نام خودش برود کمتر میشود.
ارتباط معنادار بین گرانی و صیانت؟
درست است که همه اتفاقات و حرف و حدیثهای دیروز درباره صیانت به اندازه کافی گیجکننده و سردردآور بود اما همه اتفاقات مرتبط با طرح همین ماجرا نبود بلکه همزمان با اعلام افزایش قیمت اینترنت بحث اجرای چراغ خاموش طرح صیانت به آن ربط داده شد اما عدهای هم اعتقاد داشتند که این دو ماجرا نمیتواند هم ارتباط پیدا کند چون در طرح صیانت دو محور دیده میشد که به نوعی با هزینه اینترنت در ارتباط بود، یکی بالا بردن قدرالسهم دولت از اپراتورها که هزینههای آنها را بالا برده و طبیعتا به گران شدن اینترنت منجر میشد و دوم ایجاد اختلاف بین استفاده از دامنههای داخلی به جای دامنههای خارجی.
از آنجایی که تصمیم اول اجرا نشد و تصمیم اخیر برای افزایش قیمت هم کلی بوده و اختلافی بین دامنههای خارجی و داخلی ایجاد نشده نمیتوان گفت که لزوما بین این افزایش و منویات طرح صیانت ارتباطی وجود ندارد. با این حال کسانی که بین این دو ارتباط میدیدند اصرار کردند و گفتند که هرگونه سختتر شدن دسترسی به اینترنت و استفاده عموم از آن به نوعی در راستای اهداف طرح صیانت دستهبندی میشود.
