روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور | اواسط فروردین ماه امسال مژدهای به فعالان و دوستداران محیط زیست و حیوانات داده شد که حکایت از بارداری یوزپلنگی بهنام «ایران» داشت. «ایران» که در استان سمنان نگهداری میشود، در هشت ماهگی توسط نیروهای یگان محیط زیست تهران، از دست قاچاقچیان نجات پیدا کرده بود. با اینکه وضعیت جسمی مناسبی نداشت، بعد از ۴ سال باردار شد و حالا زایمان کرده است. سلسله اتفاقات مربوط به تولد این سه توله یوز را بخوانید.
ایران بعد از نجات از دست قاچاقچیان همراه با دو یوز دیگر بهنامهای «دلبر» و «کوشکی» در پردیسان تهران نگهداری میشدند، اما تلاش برای باردار کردن ایران خانم بیفایده بود. دلیل آبستن نشدن، هوای آلوده تهران، اتوبانهایی که اطراف پردیسان هستند و صداهای دیگر بود که به آنها استرس وارد میکرد.
در سال ۹۹ این سه یوز به منطقه توران فرستاده شدند و «ایران» بالاخره آبستن و باردار شد. حسن اکبری، سرپرست معاونت محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست خبر بارداری «ایران» را به خبرگزاریها داده بود. جفتگیری ایران با یوز نر بهنام «فیروز»، بهطور طبیعی اتفاق افتاده بود؛ به همین دلیل اطمینان از بارداری ایران وجود نداشت.
از طرفی هم انجام سونوگرافی ملزم به بیهوشی بود اما به دلیل خطرات و عوارض بیهوشی برای مادر و تولهها این کار انجام نشد. سازمان حفاظت محیط زیست هم برای حفط سلامت آنها تغذیه ایران را کنترل کرد و رفت و آمدها را کاهش داد تا کمترین استرس به او وارد شود. با توجه به اینکه تا به حال در ایران، یوزپلنگی زایمان در اسارت را تجربه نکرده بود، اکبری موفقیتآمیز نبودن تولد را احتمال داده و گفته بود ممکن است تولهها سقط شوند، مرده به دنیا بیایند یا همه آنها به سن بلوغ نرسند.
بالاخره در روز ۱۱ اردیبهشت، ایران زایمان کرد و سه توله به دنیا آورد. متاسفانه ایران با وجود انقباضات زایمانی موفق به زایمان طبیعی نشد. ترس از دست رفتن مادر و تولههایش باعث شد بهرنگ اکرامی، دامپزشک متخصص مامایی تصمیم به سزارین صحرایی بگیرد. با این حال این تصمیم معایبی هم داشت.
پیام محبی، رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران معتقد است دامپزشکان توران باید بیشتر صبر میکردند تا ایران طبیعی زایمان کند؛ سزارین صحرایی هم برای مادر و هم برای تولهها خطر عفونت را بالا میبرد. دادن آنتیبیوتیک هم بسیار سخت است و گاها احتیاج به بیهوشی دارد. بخیه سزارین را هم تولهها یا خود مادر ممکن است پاره کنند.
از طرفی شیر دادن با بخیه برای مادر سخت میشود و ممکن است جای زخم عفونت کند. متاسفانه ایران بعد از به هوش آمدن به تولههای خود شیر نداد و یوزبانان مجبور به شیردهی تولهها با شیر خشک شدند. در روز ۱۴ اردیبهشت یکی از توله یوزها تلف شد که به دلیل ناهنجاری مادرزادی ریه سمت چپ و چسبندگی ریه اتفاق افتاد.
یک روز بعد اعلام کردندکه تولههای ایران که به «دختران ایران» معروف شده بودند، نر هستند. با توجه به دشواری تشخیص جنسیت حیوانات بهخصوص گربهسانان در ابتدای تولد، این اشتباه رخ داد. علی سلاجقه، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در اینباره گفته است: «قصور در تشخیص جنسیت تولههای «ایران» را نمیتوان نادیده گرفت و تیم اجرایی و علمی برای اعلام جنسیت آنها عجله کردند.»
یکی از دلایلی که بهرنگ اکرامی برای ریسک نکردن و دستی شیر دادن تولهها آورد، تشخیص قطعی ماده بودن دو توله بود که میتوانستند به تکثیر جمعیت یوزپلنگها کمک کنند. تا به امروز «ایران» در وضعیت جسمی سالمی بهسر میبرد و هر دو توله سالم هستند، شیر میخورند و روز بهروز افزایش وزن دارند.
