روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری| ظهر دوشنبه حوالی ساعت ۱۲ ظهر ضلع شرقی یکی از برجهای دوقلو «متروپل» واقع در خیابان امیری آبادان فرو ریخت. یک پس لرزه و بعد فروریختن نیمی از این برج که وعده داده شده بود دو ماه دیگر بهرهبرداری خواهد شد. از این ساختمان ۱۰طبقه به عنوان بزرگترین ساختمان تجاری آبادان نام برده میشد و تا لحظه تنظیم این گزارش اعلام شده ۶ نفر فوت کردهاند، حال یک دختر بچه ۱۰ساله وخیم است و ۲۸ نفر نیز مصدوم شدهاند. همچنین طبق آخرین اعلامها به گفته مدیر هلالاحمر خوزستان ۸۰نفر نیز همچنان زیر آوار هستند.
ادامه شرایط امدادرسانی به این افراد در حالی است که گرد و غبار در آبادان آغاز شده و به قول شاهدان محلی، هوا به قدری تیره و تار است که امدادرسانی به سختی انجام میشود. عمق فاجعه به قدری است که از تهران نیز آتشنشانان زبده از طریق هوایی به محل حادثه اعزام شدهاند. طبق گفته افراد حاضر در صحنه حادثه، هنوز تعدادی از کارگران که در این برج نیمهکاره مشغول به کار بودند در طبقات بالایی محبوس شدهاند چرا که رمپ و پلکان ساختمان بر اثر ریزش برج از بین رفته و هنوز نردبان بلند و حرفهای برای انتقال آنها به صحنه نرسیده و نیروهای امدادی در انتظار ارسال بالابر از شهرهای اطراف هستند تا جان این کارگران را نجات دهند.
این برج دوقلو در قلب آبادان واقع شده در منطقهای که طبق گفته افراد محلی، کنار برج کافه و غذاخوریهایی وجود داشته که بر اثر ریزش ساختمان زیر آوار هستند و همچنین داروخانه، مطب دکتر و آزمایشگاه نیز در آن منطقه واقع شده است. همچنین ۳۰ خودرو که در کنار خیابان و پارکینگ این برج پارک بودند زیر آوار ساختمان هستند و در یکی از عکسها مشخص است راننده یک پراید در خودرواش له شده است. در حال حاضر همه نیروهای امدادی آمادهباش هستند تا مصدومان و افرادی که زیر آوار دفن شدهاند را نجات دهند اما همه از این وحشت دارند که مبادا برج کناری این ساختمان که در واقع بخش اداری است نیز فرو بریزد.
اما درباره این ساختمان، نحوه ساختاش و علت ریزش این سازه با فردی مطلع در آبادان گفتوگو کردهایم. یک کارشناس نظام مهندسی در آبادان درباره جزئیات ساخت و ریزش برج ۱۰طبقه «متروپل» در این شهر به هفتصبح توضیحاتی داده است. نامش در هفتصبح محفوظ است، نام فردی که در جریان ریز جزئیات ماجرای برج متروپل است. برجی که به یک باره فروریخت. او درباره نحوه ساخت این برج از ابتدای امر میگوید:
« این برج ۱۰طبقه است و مجوز ساختش هم توسط شورای شهر آبادان در انتهای شورای چهارم و اوایل شورای پنجم صادر شد. این مجوز برخلاف توصیه همه افرادی صادر شد که در شهر به عنوان کارشناس شناخته میشدند. کارشناسانی که تذکر دادند این مجوز را ندهید و جای این برج اینجا نیست اما این مجوز صادر شد. سازنده برج فرد ذینفوذی بود وکسی به این اعتراضات وقعی ننهاد. ساخت برج ۱۰طبقه با توجه به عرض معبر در آنجا درست نبود.
با توجه به این که کوچه کنار این برج یک کوچه شش متری بود و مجاز نبود چنین طبقاتی در آن منطقه اعمال شود. سازه طرح هم چند بار مورد بازرسی قرار گرفته و بار اول کاملا رد شد و نامهاش به استان رفت و داستانهای خودش را داشت. کار به جایی رسید که جلوی اعمال نظر مسکن و شهرسازی نیز بسته شد و قضیه کلا با حضور افراد ذینفوذ جلو رفت.»
ستونهای سست علت ریزش ساختمان
او درباره این که علت ریزش این ساختمان به طور دقیق چه بوده است، میگوید:« اولین سوال این است یک سازه بر چه اساسی طراحی میشود؟ یک سازنده به شهرداری درخواست پروانه ساخت میدهد، شهرداری درخواست تهیه سازه را براساس طرح تهیه نقشه به نظام مهندسی میدهد. نظام مهندسی آن سازه ساخته شده را تایید میکند و برای آن ناظر تعیین میکند. بر طبق این بروکراسی کار جلو میرود. منتها در این برج چه اتفاقی افتاد؟ اصلا نظام مهندسی در تهیه این نقشه وجود داشت؟
یک شرکت مشاور خصوصی برای این کار گرفته شد و این شرکت مشاور خصوصی طرح داده و خودش هم رسما آنجا ناظر بود و به تنهایی در آنجا مسئولیت پذیرفته است. نظام مهندسی وقتی متوجه شد ستونهای این سازه فوق العاده ضعیف هستند، سقفها بسیار باریک است و احتمال خطر وجود دارد به دادستانی،فرماندار،شهرداری ،شورای شهر، نظام مهندسی استان و راه و شهرسازی استان نامه زد. این مسائل دقیقا در ابتدای ساخت این سازه صورت گرفت که سال ۹۶ است. اعلام شد هماهنگیای با نظام مهندسی در ساخت این سازه نشده و خودشان سازنده و شرکت خصوصی و پیمانکار مشغول ساختن این برج هستند.
البته در سازه تا اعداد و ارقام دقیق را ندانیم، نمیتوانیم متوجه شویم طراح سازه چه فکری پشت ساخت آن داشته است اما به لحاظ تجربی، وقتی یک ستون بسیار لاغر است حتما خطرناک است. مگر این که کسی که طراحی سازه را برعهده داشته بتواند مهندسان نظام مهندسی را مجاب کند که اتفاقی نخواهد افتاد. اما به چشم کارشناسان امر، ضعیف بودن ستونهای این سازه بسیار محسوس بود. اما نکته مهم این است در حین کار یک قسمتهایی از سازه نشست کرد و مجبور شدند که ستون به سازه اضافه کنند. سقف دوتا از طبقات هم حدود ۸۰ سانتیمتر به پایین آمد.
شاید ۸۰سانت برای فردی که اطلاعات ندارد موردی عادی باشد ولی در مهندسی سقفی ۸۰ سانتیمتر پایین بیاید یعنی فاجعه است. در نتیجه سازندگان نشستی با نظام مهندسی گذاشتند و یک سری نقشههای جدید طراحی شد اما این که چنین نقشههای جدیدی اعمال شد یا خیر در جریان نیستیم. ناظران نظام مهندسی حتی یک مدت در این ساختمان مشغول به کار شدند اما دیدند به قدری ماجرا فاجعه است که نمیتوانند مسئولیت فردای این برج را به عهده بگیرند و همه متفقالقول رفتند و درخواست کردند ما سر این پروژه نمیمانیم و نمیتوانیم مسئولیت بپذیریم.
تقریبا ابتدای سال ۱۴۰۰ همه مهندسان ناظر نظام مهندسی از این کار انصراف دادند. مجدد جلسه گذاشتند و گروه کارشناسی سر برج رفت و نامههایی تنظیم شد که به استان ارسال شد و هیچ کس هم از اصل و محتوای نامهها و احیانا تعیین ناظران جدید باخبر نشد و کسی هم اصل نامهها را در بایگانی نظام مهندسی آبادان ندید. سال ۹۷ یک کمیسیونی مسکن و شهرسازی دارد به نام کمیسیون ماده ۳۵، که تشکیل جلسه داده و به آبادان آمدند. چند نفر کارشناس خبره آن سال سر برج رفتند و اعلام نظر کردند که جوشها، سقفها و ستونها مورد تایید ما نیست و ایرادات دیگری هم بود (نامه آن جلسه محفوظ است)که با فشارهای مختلف این نامههای تذکر و ایرادات از دور خارج شد و حاصلش اتفاق امروز آبادان است.»
یک بمب ساعتی دیگر در آبادان
این فرد درباره برج دیگری که همین شرایط مشابه را در آبادان دارد نیز توضیحاتی میدهد. او میگوید:«این مشکلات در مورد بخش تخریب شده فعلی است اما ماجرا از این قرار است که برج دیگری که قبلا تحویل داده شده هم مورد تایید نظام مهندسی نبوده است.»این منبع آگاه میگوید:« نه این برج و نه برج کناریاش مورد تایید است. از آن بدتر یک ساختمان دیگر هم در آبادان است که آن هم مورد تایید نیست و در واقع یک بمب ساعتی آماده ریختن است!
همین شرایط افتضاح برای یک ساختمان دیگر به نام «الماس جنوب» وجود دارد که توسط سازنده این برج ساخته شده است. روی همان ساختمان هم کلی تذکرنامه وجود دارد که باید دید آن برج چه زمانی فرو میریزد! آن برج تجاری و پارکینگاش هم نزدیک همین ساختمان است و خوشبختانه تا امروز هنوز به طور کامل بارگذاری نشده، چراکه مردم از بخش پارکینگ آن ساختمان استفاده نکردند و چندان دور نیست که پارکینگاش نیز بهرهبرداری شود و آغاز به کار کند و فاجعه رخ دهد.
آن برج هم دقیقا مشابه شرایط همین برج ساخته شده یعنی نظام مهندسی در جریان نقشهها و کیفیت ساخت نیست و از طریق شرکت مشاور تامین نقشه کرده است.نامههای زیادی هم آن زمان برای آن ساختمان(الماس جنوب) با کاربری تجاری_پارکینگ داده شد که هیچ کس اهمیتی نداد.» شاهدان زیادی در صحنه ریزش برج متروپل حضور داشتند و درباره این حادثه به هفتصبح میگویند:« ساختمان در قلب آبادان بود. متروپل در محل قدیمی سینمای متروپل ساخته شده و در یک خیابان هشتمتری که نباید مجوز برای ساخت برج ۱۰طبقه داده شود. بارها هم درباره این برج تذکراتی داده شده بوده است.
مالک این برج حاج حسین عبدالباقی است و از سازندههای معروف خوزستان است. پیمانکار نیز فردی به نام کشفی بوده است. صاحب این برج دفترش را در ماههای گذشته از خیابان مجاور این برج به طبقه منفی این برج انتقال داده بود و موقع حادثه نیز در دفترش حضور داشته است. در واقع ضلع شرقی که پارکینگ،فوت کورد، شهربازی داشته ریزش کرده است و کارگرها حبس شدهاند. اگرچه شکستگیهای ستونهای ساختمان و آواربرداری در سطح پایین نشان میدهد امکان ریزش ساختمان کناری نیز وجود دارد.»
حمله به شهردار آبادان توسط مردم
وقتی این حادثه رخ داد به قدری مردم از ماجرا خشمگین بودند که وقتی حسین حمیدپور، شهردار آبادان به محل حادثه رفت به سمت او حمله کرده و او را مورد ضرب و شتم قرار میدهند.
دستور بازداشت صاحب برج متروپل
خبرگزاری مهر اعلام کرده است در پی ریزش بخشی از برج نیمه کاره متروپل واقع در خیابان امیرکبیر آبادان که به صورت ناگهانی رخ داد پیمانکار و مالک ساختمان بازداشت شد. اعلام شده است حکم بازداشت مالک ساختمان متروپل را حمید مرانی پور، دادستان ویژه آبادان صادر کرده است. اگرچه اعلام شده تا قبل از ریزش ساختمان، صاحب آن در دفتر کارش و آنجا حضور داشته است. همچنین در این حادثه اسامی افرادی که مصدوم و کشته شدهاند نیز توسط اورژانس اعلام شده که در بینشان اسامی کودکان نیز دیده میشود.
تاکنون امیر لفطوی، مهدی اسماعیلی، مهدی کشکی، علی نیک پور قنواتی و یک فردی که هویت وی مشخص نیست در این حادثه دلخراش جان خود را از دست دادهاند. مجتبی خالدی افزود: همچنین تا به این لحظه ۳۹ مصدوم در بیمارستانهای منطقه بستری هستند. اگرچه مدیر عملیاتی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری آبادان درباره میزان مصدومان گفت: تاکنون ۱۶ مصدوم از زیر آوار نجات یافتند اما احتمال افزایش تعداد مجروحان زیاد است چرا که ۱۰۰ الی ۱۵۰ نفر در ساختمان حضور داشتند.
یک شاهد عینی حادثه ریزش متروپل آبادان گفت: زمان حادثه یکباره یک صدای مهیب آمد و بعد ساختمان به داخل کوچه ریخت. ۳۰ خودرو که بیشتر آنها برای دکتر رفتن آمده بودند و در کنار برج پارک بودند، زیر آوار رفتند و خبری از سرنشین برخی خودروها نیست. این شاهد عینی ادامه داد: هنوز به افراد داخل ساختمان با توجه به حجم آوار دسترسی وجود ندارد.
آتش نشانان حادثه پلاسکو در حال اعزام به آبادان
قدرتالله محمدی، سرپرست سازمان آتش نشانی شهرداری تهران با اشاره به اعزام نیروهای آتش نشان به آبادان، اظهار کرد: تیم آتش نشانان و نیروهای امدادی که در حادثه ساختمان پلاسکو اقدام به امداد رسانی کرده بودند در حال اعزام به آبادان هستند.وی ادامه داد:همچنین ماشینهای برش بتون و تمامی تجهیزات لازم برای آواربرداری نیز همراه با آتش نشانان در حال اعزام به آبادان است. اگرچه معاونت پیشگیری سازمان آتشنشانی آبادان ۲۸ آبان سال گذشته هم در خصوص ساختمان متروپل هشدار داده بود، ولی سرانجام این هشدار فقط ریزش ساختمان بود!
