روزنامه هفت صبح | دیروز شایعه شده بود که قرار است از دوشنبه هفته آینده (۱۶ خرداد) ادارات از ساعت ۰۶:۳۰ شروع به کار کنند و تا۱۳:۳۰ فعالیت داشته باشند. این خبر برای چند ساعت روی خروجی سایتها و خبرگزاریها قرار داشت و در نهایت تکذیب شد اما در تکذیبیه هم آمده بود که این درخواست در مرحله بررسی کارشناسی است و یعنی ممکن است همین روزها خبر تصویب آن دوباره به گوش برسد.
نکته جالب اینکه طرحی به اسم طرح «تغییر ساعت رسمی کشور» این روزها بارها بین شورای نگهبان و مجلس در رفت و آمد بوده که اخیرا مجلس آخرین اصلاحات را روی آن اعمال کرده و دوباره به شورا فرستاده. در این طرح بین ساعت رسمی کشور و ساعت کاری کارکنان تفکیک شده و قرار است از ابتدای سال ۱۴۰۲ اجرایی شود. بر اساس آن قرار بر این شده که دیگر دولتها توان تغییر ساعت را نداشته باشند؛ یعنی با این طرح استانداری تصمیم گیرنده نهایی برای ساعت کاری نخواهد بود.
ماجرای تغییر ساعت کاری و دخالت دولت در آن از مرداد ماه سال ۱۳۸۴ با ورود محمود احمدی نژاد در دولت خیلی حساس شد. آن زمان دولت، ساعت کار بانکها را تغییر داد و شروع کار آنها را از هفت و سی دقیقه، به ۹ صبح تغییر داد. بعد در بهمن ماه، نمایندگان مجلس با طرحی دوفوریتی بازگشت ساعت کار بانکها به قبل از ساعت کار ادارات دولتی را تصویب کردند که به چالشی در روابط مجلس و دولت تبدیل شد.
این اتفاق بار دیگر هم در سال ۱۳۸۶ تکرار شد که مجلس را مجبور به تذکر دادن به دولت کرد. حالا ولی با طرحی که شورای نگهبان باید امضای آخر را روی آن بزند، دیگر دست دولتها از تغییر ساعت اداری کوتاه و یک بار برای همیشه تکلیف ساعت شروع به کار مانند کشورهای دیگر تعیین خواهد شد. حالا به این بهانه میشود نگاهی به ساعات کاری در کشورهای دیگر انداخت و دید ماجرا از چه قرار است؟
اروپا: اغلب ۹ صبح تا ۱۵ظهر
ساعتهای شروع به کار در ادامه این گزارش همگی ترجمهای از گزارش سایت بیزنس اینسایدر هستند. در این گزارش اینطور نوشته شده که کشورهایی مانند آلمان، نروژ، سوئد و فرانسه معمولا کار را از ساعت ۹ صبح شروع میکنند. در یونان ساعات کاری در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه از ۹ صبح شروع میشود و تا ۱۵ ادامه دارد و سهشنبه، پنجشنبه و جمعه ساعت کاری بین ۹ تا ۱۴ فعال خواهد بود. چند استثنای دیگر هم وجود دارد: مثلا بانکها در یونان کار را از هشت صبح تا دو بعد از ظهر ادامه میدهند.
در هلند اوضاع تقریبا شبیه ایران است و کارمندان و کارگران حدود ساعت ۴۰:۰۸صبح شروع به کار کرده و به طور متوسط در ساعت ۵:۱۰ بعد از ظهر دفتر را ترک میکنند. ساعت کاری در رومانی از همه کشورهای دیگر اتحادیه اروپا بیشتر است. آنها شیفتهای ۹ ساعت و ۴۵ دقیقهای دارند.
در استرالیا هم ساعات بین ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر ادامه دارد و در کانادا کارمندان از ساعت ۱۲:۴۰ دقیقه تا ۱۳ در حال استراحت هستند. موضوع ساعات کاری چیزی است که حداقل در آمریکا توافقی روی آن وجود ندارد. هم ادارات دولتی کار را از ۷ صبح شروع میکنند و تا ۱۵ بعد از ظهر ادامه میدهند اما در موسسات دیگر کار از ۸:۰۰تا ۱۶:۳۰ ادامه دارد. زمان استراحت بین کار در این کشور بیشتر از نیم ساعت نیست.
در بریتانیا، روز از ساعت ۸:۵۰ صبح - ۲۰ دقیقه پس از شروع روز کاری ایالات متحده - شروع میشود و در ساعت ۵ بعد از ظهر به پایان میرسد که ۳۰ دقیقه زودتر از ایالات متحده است.
در مکزیک ساعات کاری از ۷ صبح شروع میشود و تا ۱۴ ادامه دارد. مغازهها بعد از تعطیلی در ساعت ۱۴، دوباره ساعت ۱۶ کار را شروع میکنند و تا ۱۸ فعال هستند.
ساعت کاری در فنلاند از ۸ صبح تا ۱۶:۱۵ بوده و بانکها تا ۱۶:۳۰ باز هستند. سایت اینسایدر نوشته که فنلاند دارای سه استراحت مختلف در یک برنامه روزانه کاری متوسط است (از ۱۰ تا۲۰: ۱۰صبح، ۱۲ تا ۱۲:۳۰ بعد از ظهر و ۳ تا ۲۰:۳۰ بعد از ظهر). اگر تعجب کردید باید این را بدانید که فنلاند و کانادا دارای کمترین ساعات کاری در دنیا هستند.
حالا در کلمبیا چه خبر است؟ اینجا قانون روزهای کاری را به ۲ بخش تقسیم کرده تا افراد اجازه استراحت داشته باشند. این زمان معمولاً به عنوان زمان غذا در نظر گرفته میشود که از ساعت ۱۲:۰۰ تا ۱۳:۰۰ ادامه دارد. در برزیل کار از ۸ شروع میشود و تا ۱۸ ادامه دارد اما ساعت ۱۲ تا ۱۳ ادارات تعطیل هستند. کارمندان در این یک ساعت ناهار خود را میخورند یا در شهرهای کوچک برای استراحتی کوتاه به خانه میروند.
کاروشی یا مرگ بر اثر کار در شرق آسیا
در آسیای شرقی اوضاع متفاوت از اروپا بوده. مثلا ژاپن به ساعات کار بالای خود شهرت دارد. اصطلاح کاروشی، یعنی مردن بر اثر کار کردن زیاد، توصیفی از ساعت کار زیاد کارمندان این کشور است. در ژاپن کار معمولا ساعت ۸:۳۰ صبح شروع میشود. کارمندان یک ساعت برای ناهار تعطیل هستند اما تا ساعت ۷ در ادارات میمانند. البته اخیرا وزارت بهداشت این کشور قوانینی تصویب کرده که ساعات کار با کاهش همراه شود. روز کاری در کره جنوبی با دو وقفه تقسیم میشود - اما کارمندان تا ساعت ۸ یا ۹ شب کار را به پایان میرسانند. جالب اینکه آنها یک وعده غذایی را هم بعد از کار باید با هم صرف کنند که همین منجر به افزایش ساعت کاری آنها تا ۲۱ میشود.
در چین سیستم ساعت کاری برخی از ادارات بین ۸:۳۰ صبح تا ۱۹ است که وسط کار دو ساعت استراحت دارند. برخی دیگر از موسسات هم از قاعده ۹۹۶ پیروی میکند. یعنی کارمندان از ۹ صبح تا ۹ شب در اداره هستند. آنها دو ساعت هم وقت غذا و چرتی کوتاه و یک ساعت هم وقت شام دارند. این مدل کاری، مدل محبوب بنیانگذار سایت علی بابا بوده و معتقد است همین ساعت کاری منجر به موفقیت او شده.
جالب اینکه همین قاعده در ایتالیا هم وجود دارد و کارمندان بین ساعت کاری دو ساعت استراحت میکنند.
کارگران ایتالیایی از ساعت ۸ صبح تا ۱۱:۳۰ صبح قبل از استراحت کار میکنند. سپس کار در ساعت ۱۳:۳۰ از سر گرفته میشود و تا ساعت ۷ بعد از ظهر ادامه دارد. بسیاری از کارمندان در اقلیمهای گرمتر معمولا بین دو تا ۵ را تعطیل میکنند و دوباره در عصر کار را ادامه میدهند. مثلا تا چند سال پیش این رسم در اسپانیا خیلی رایج بوده اما کم کم ساعت استراحت رو به کاهش است و این کشور هم با بقیه اروپا به زودی همسو میشود.
یک ساعت استراحت در پاکستان، سه ساعت در عربستان
کارگران پاکستانی به محض حضور در محل، معمولاً هشت ساعت را در محل کار میگذرانند و یک ساعت استراحت در حوالی ظهر دارند. در عربستان ساعت کاری بین ۸ صبح تا ۶ بعد از ظهر است. ممکن است بپرسید که چرا اینقدر طولانی؟ آنها برای هر نماز یک ساعت استراحت دارند که مجموع استراحتهای بین ساعت کاریشان را برابر با سه ساعت میکند. ساعت کاری در کنیا معمولاً از ساعت ۸:۳۰صبح شروع میشوند و در ۵ بعد از ظهر به پایان میرسند.
