روزنامه هفت صبح | از زمان حمله روسیه در ۲۴ فوریه، صدور محمولههای غلات اوکراین از بنادر دریای سیاه متوقف شده و بیش از ۲۰میلیون تن غله در سیلوها گیر کرده است. چرا؟ چون ارتش روسیه بسیاری از خطوط ساحلی جنوبی اوکراین را تصرف کرده و کشتیهای جنگی آن دسترسی به بنادر این کشور در دریای سیاه را کنترل میکنند. این موضوع در کنار تحریمهای کشورهای غربی علیه روسیه باعث شده صادرات از این دو کشور به شدت کاهش پیدا کند و این در حالی است که ۳۰درصد از عرضه گندم جهان توسط این دو کشور تامین میشود.
مسکو، اوکراین و غرب را به دلیل اختلال ایجاد شده در صادرات غلات اوکراین مقصر دانسته است اما در مقابل، غربیها میگویند پوتین امنیت غذایی را به خطر انداخته است. ادامه این موضوع سبب نگرانی عمومی شده است چرا که به گفته یک مقام سازمان ملل متحد کمبود غلات زندگی ۱.۴ میلیارد نفر را متاثر میکند و عامل مهاجرت دستهجمعی است. نشانهاش هم اینکه ایتالیا، قبرس، یونان، مالت و اسپانیا به دلیل نگرانی از موج احتمالی پناهندگان ناشی از گرسنگی در آفریقا، خواستار پایان دادن به سیاست همبستگی «داوطلبانه» اتحادیه اروپا در قبال مهاجران و راهی بهتر برای توزیع بار مراقبت از آنها شدند.
در این میانه و برای اینکه اوضاع بدتر هم بشود، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) میگوید برای اولین بار طی چهار سال گذشته انتظار میرود تولید جهانی غلات کاهش یابد. بر اساس این گزارش که در سایت فائو منتشر شده، تولید جهانی غلات در سال جاری احتمالا حدود دو میلیارد و ۷۸۴ میلیون تن باشد که ۱۶ میلیون تن کمتر از پارسال است. این گزارش میگوید بیشترین افت تولید مربوط به ذرت و سپس گندم و برنج خواهد بود. تجارت جهانی غلات نیز با افتی ۲.۶ درصدی به ۴۶۳ میلیون تن کاهش خواهد یافت.
حالا ترکیه ظاهرا قرار است میانجی شود تا گره غلات اوکراین حل شود.یک مقام ارشد ترکیه گفته اگرچه موانعی مانند ابهام درباره مکانیسمهای پرداخت برای محصولات کشاورزی و مینهای شناور در دریای سیاه وجود دارد، اما مسکو میتواند گامهای مثبت بیشتری برای از سر گرفته شدن صدور غلات از اوکراین بردارد. ترکیه در دریا با اوکراین و روسیه همسایه است و اعلام کرده که در صورت دستیابی به توافق آماده است تا نقشی به عنوان «مکانیسم نظارتی» ایفا کند.
این نقش میتواند شامل اسکورت نیروی دریایی ترکیه برای خروج نفتکشها از اوکراین و عبور از تنگههای ترکیه باشد. مولود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، ۸ ژوئن میزبان سرگئی لاوروف، همتای روس خود برای گفتوگو درباره این طرح خواهد بود.پیش از این وزیر خارجه ترکیه گفته بود روسیه خواهان آن است که برخی تحریمهای غرب که بخش بیمه این کشور را هدف قرار میدهد، لغو شود تا با ایجاد کریدور موافقت کند، زیرا این تحریمها کشتیها را تحت تأثیر قرار میدهند، در حالی که اوکراین نمیخواهد کشتیهای جنگی روسیه به اسکله اودسا نزدیک شوند. او بعداً همچنین گفت که کییف میخواهد کشتیهای درگیر در این طرح، سلاح حمل نکنند.
با این حال سفیر اوکراین در آنکارا گفت که ترکیه از جمله کشورهایی است که غلات دزدیدهشده اوکراین توسط روسیه را خریداری میکند. او اعلام کرد که خواستار اقدام دولت ترکیه و پلیس بینالملل برای تحقیق درباره افرادی شده که در انتقال این غلات به ترکیه نقش دارند.
البته ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه طرح دیگری هم دارد و دیروز گفته: اگر کسی میخواهد مشکل صادرات غلات اوکراین را حل کند، سادهترین راهش از طریق بلاروس است.
هیچکس جلوی آن را نمیگیرد. اما برای این منظور باید تحریمها علیه بلاروس را لغو کنید. روز جمعه، آلکساندر لوکاشنکو، رهبر بلاروس گفت: مینسک آماده است تا در صورت دریافت اجازه ارسال کالاهای بلاروسی از طریق بنادر آلمان، لهستان، بالتیک یا روسیه، اجازه به ترانزیت غلات اوکراین از طریق خاک خود به این بنادر را بدهد. در این شرایط مکی سال، رئیس جمهور سنگال و دبیرکل سازمان وحدت آفریقا، روز جمعه ۳ ژوئن به مسکو سفر میکند تا از جمله در مورد وضعیت بازار جهانی غلات با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه گفتوگو کند.
بیش از ۴۰درصد از گندم مصرفی در آفریقا عموما از روسیه و اوکراین وارد میشود. محمد البرادعی معاون رئیسجمهور سابق مصر هم پیشنهاد برگزاری یک نشست عربی با رئیسجمهور روسیه را مطرح کرد.ماجرا در برخی نقاط هم خیلی وخیم شده است. محمد ادریس دبی، پسر رئیسجمهور مقتول چاد که ریاست شورای نظامی انتقالی را با انحلال پارلمان و دولت چاد، پس از مرگ پدر به عهده گرفت روز جمعه فرمان وضعیت اضطراری غذایی را صادر کرد.
او با اشاره به وخامت مداوم وضعیت غذا و تغذیه، نسبت به خطر فزاینده برای اهالی کشورش در صورت عدم ارائه کمکهای بشردوستانه هشدار داد. سازمان ملل متحد هشدار میدهد، یک سوم از جمعیت چاد یعنی حدود پنج میلیون و ۵۰۰ هزار نفر ممکن است امسال به کمکهای بشردوستانه نیاز داشته باشند.
سایر خبرها از اوکراین
جو بایدن روز جمعه، ۱۳ خرداد، در پاسخ به سوال یک خبرنگار که پرسید «آیا اوکراین برای دستیابی به صلح باید اراضی خود را واگذار کند؟» گفت: «از ابتدا گفتهام و همه با من موافق نبودهاند. این قلمرو آنهاست. من به آنها نمیگویم که چه کاری باید انجام دهند و چه کاری را نباید انجام دهند.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه گفته نباید با «تحقیر روسیه» برای کرملین «راه خروج» را بست اما اوکراین از این اظهارات عصبانی شده و به فرانسه توصیه کرده که در کنار کییف به دنبال عقبنشاندن روسیه باشد. آقای مکرون معتقد است که «به گوشه انداختن» ولادیمیر پوتین و بستن راه خروج برای رئیسجمهوری روسیه «یک اشتباه بنیادی» است.
ولادیمیر پوتین در گفتوگو با کانال یک تلویزیون دولتی روسیه اعلام کرد: اگر آمریکا موشکهای با برد بیشتر در اختیار اوکراین قرار دهد، روسیه نقاطی از این کشور را هدف قرار میدهد که تاکنون هدف قرار نداده بود. وی تصریح کرد: هدف هیاهوها درباره کمکهای تسلیحاتی به اوکراین، طولانی کردن جنگ اوکراین است.
بامداد روز یکشنبه ۱۵ خرداد پایتخت اوکراین شاهد اصابت چندین موشک روسی به اهداف «زیرساختی» نامشخص بود. ایگور کوناشنکف، سخنگوی وزارت دفاع روسیه گفت: «موشکهای دوربرد و نقطه زن نیروی هوافضای روسیه که به حومه کییف اصابت کرد، تانکهای تی-۷۲ ارسالی از سوی کشورهای اروپای شرقی و همچنین سایر خودروهای زرهی را که در آن آشیانهها نگهداری میشدند، منهدم کردند.»
ارتش روسیه میگوید یک هواپیمای باربری اوکراین را که در حال انتقال سلاح بوده در نزدیکی بندر اودسا و کرانه دریای سیاه هدف قرار داده است. درگیریهای شدیدی در شهر سورودونتسک در شرق اوکراین جریان دارد. با تصرف شهر سورودونتسک، منطقه لوهانسک به طور کامل به دست روسیه و متحدان جداییطلب محلی خواهد افتاد که کنترل منطقه دونتسک در همسایگی لوهانسک را هم در اختیار دارند.
