روزنامه هفت صبح | در مراسم دوشنبه، در رویداد سالانه اپل ، توجه ایرانیها معطوف به سیمین غانم شد. نه تغییرات سیستم عاملها و نه تراشه M2 و نه مکبوک ایر جدید بهاندازه این موضوع نتوانستند توجهها را در کشور ما به این مراسم جلب کنند. در تماس با سیمین غانم متوجه شدیم که او از قبل، از این موضوع باخبر نبوده و از طریق رسانهها متوجه شده که گروهی در آمریکا صدای او را با موسیقی الکترونیک ترکیب کردهاند. ماجرا چه بود؟
سیب یا پشت خورشید؟
شاید تصور کنید که این موضوع با لابیگری و واسطه یک یا چند کارمند ایرانی اپل اتفاق افتاده اما نه. ترانهای که دو شب پیش در این مراسم پخش شد، حاصل آهنگسازی و ریمیکس گروهی به نام اودزا است. آنها یک گروه الکترونیک آمریکایی هستند که کارشان را از واشنگتن شروع کردهاند. حالا نکته جالب اینکه اگر به اسپاتیفایشان سر بزنید این آهنگ غانم که به «پشت خورشید» ترجمه شده، جزو محبوبترین تکآهنگهای این گروه شده.
قصه «پشت خورشید» از اینجا شروع شد
این گروه در توئیتر خودشان پیش از این توضیح داده بودند که در یکی از تورهایشان در آمریکا با این اجرای خواننده ایرانی مواجه شدند. در دوران قرنطینه آن را بازنویسی کردند و بدون اینکه بتوانند شعر و زمینه را درک کنند به لحاظ احساسی با آن قدرتی که ترانه منتقل میکند ارتباط گرفتند. آنها ویدئوکلیپ غانم برای همین آهنگ در تلویزیون را هم به این توئیتشان ضمیمه کردهاند. با اینکه این توئیت دو ماه پیش نوشته شده، از روز گذشته تا امروز کاربران ایرانی ترجمه آهنگ را به آنها منتقل کردهاند.
یک اتفاق تقریبا تکراری
اپل هر سال در کنفرانس اختصاصی خود جدیدترین دستاوردهایش را در توسعه نرمافزاری به نمایش میگذارد. این برند بزرگ امسال هم نرمافزارهایی را عرضه کرد که روی داشبورد خودروهای برقی بدون راننده نصب میشوند. حالا جالب اینکه این اولینبار هم نبوده که آهنگ این گروه برای مراسم اپل انتخاب شده. مثلا سال ۲۰۱۸ وقتی اودزا تکآهنگ «لویال» را منتشر کرد رتبه بالایی در ردهبندی موسیقی ایالات متحده پیدا کرد. این آهنگ با آگهی اپل برای رونمایی از آیفون ایکسآر به محبوبیت بیشتری رسید. از آنطرف کمی بعد هم در تبلیغ نیسان جوک، از آن استفاده شد.
موسیقی ملل در مراسم اپل
آلبومی که آهنگ غانم در آن بازخوانی شده، شامل ترانههای دیگری هم میشود که این گروه آن را ریمیکس کرده. برای مثال یکی از آنها اثر یک خواننده پرتغالی است که البته به زبان انگلیسی خوانده شده. در بخشهای دیگر همین مراسم امسال اپل هم موزیکهای ترکیبی سایر ملل نیز مورد استفاده قرار گرفته بود.
غیبت عجیب نام غانم و سکوت گروه آمریکایی
نکته عجیبی که به چشم ما آمد این بود که در اسپاتیفای و سایت این گروه موسیقی اگرچه نام همه خوانندههایی که آثار آنها ریمیکس شده آمده اما اسمی از سیمین غانم نیست. در همین رابطه از مدیر ارتباط با رسانههایشان هم سوال کردیم که تا لحظه نوشتن این گزارش، جوابی به دستمان نرسید.
آهنگ ایرانی و تحریم خارجی
نکته دیگری هم که کاربران به آن اشاره کرده بودند این بود که اپل محصولات خودش را برای ایرانیان تحریم کرده است و با این کار در واقع نشان داده اگرچه اجازه استفاده از محصولاتش را به ایرانیان نمیدهد اما برایمان آهنگ فارسی پخش میکند! مثلا کاربری نوشته بود: «اپل کنفرانسش رو با آهنگ فارسی از سیمین غانم شروع میکنه اما کلی قابلیتش رو برای مردم معمولی ایران به بهانه تحریم بسته.» یا کاربر ۱۱ نوشته بود: «شما اپاستور رو روی ایرانیا نبند نمیخواد برنامهات رو با آهنگ سیمین غانم شروع کنی.»
گوشی اندروید خانم غانم
کاربر دیگری هم به اسم پرهام به شور و شوق پخش صدای سیمین غانم در بین فضای مجازی فارسی اشاره کرده و نوشته بود: «امشب حتی اگر تیم کوک ماشین خودران اپل را هم معرفی میکرد، اندازه پخش ریمیکس سیب از سیمین غانم قبل مراسم مورد توجه قرار نمیگرفت» گروه دیگری از کاربران هم بین تحریم اپل و متن ترانه ارتباط برقرار کرده بودند که خواننده در آن بارها این بیت را تکرار میکند: «من از اون آسمون آبی میخوام/ من از اون شبهای مهتابی میخوام.» کاربر دیگری هم بهنام بلمونت به طنز نوشته بود که «حالا گوشی خود سیمین غانم شیائومی ردمی نوته» که از قضا وقتی از غانم همین موضوع را سوال کردیم، جواب داد که یک گوشی اندروید دارد.
صدای داریوش
نکته جالب دیگر در کنفرانس امسال اپل معرفی دستیار صوتی فارسی جدید این شرکت بود. این دستیار فارسی خودش را اینطور معرفی میکند: «سلام نام من داریوش است من یک صدای فارسی هستم!» صدای «داریوش» با زبان فارسی به iOS ۱۶ در قسمت VoiceOver اضافه شد. این صدا میتواند متنهای فارسی را بخواند و در همه بخشهای آیفون (هم وب و هم اپلیکیشن) در دسترس است. علاوه بر این، صدای داریوش میتواند برای افراد نابینا یا کمبینا بسیار مفید باشد. «آیا اپل خودش را برای لغو محدودیتها به روی ایرانیها دارد آماده میکند؟» این تردیدی است که با پخش موسیقی فارسی و دستیار صوتی فارسی باید به زودی جوابی برای آن پیدا کرد.
سیمین و سیب و گلگلدون
ترانه ای که از غانم در این مراسم خوانده شد، نوشته فرهاد شیبانی است؛ یعنی همان ترانهسرا آهنگ معروف «گل گلدون من». شیبانی با خوانندههای زیادی تا قبل از انقلاب کار کرده است. او تجربه همکاری با ابراهیم حامدی، گیتی پاشایی، پری زنگنه و… را دارد. اگر آهنگ تنگنا فریدون فروغی را بهخاطر داشته باشید، همان آهنگی که ترجیعبند آن این است: دیگه دل با کسی نیست/ دیگه فریادرسی نیست، بد نیست بدانید که سرودن آن کار آقای شیبانی بوده.
سیمین غانم در ۲۲ فروردین ۱۳۲۳ به دنیا آمده است. ازجمله قطعات معروفی که این خواننده زن ایرانی خوانده است میتوان به آهنگهای «گل گلدون من»، «مرد من»، «پرنده» و «قلک چشات» اشاره کرد. آهنگ «سیب» یا همان «پشت خورشید» که حالا نقل محافل شده، محصول آلبوم دوم این خواننده بوده و آهنگسازی آن را هم فریبرز لاچینی برعهده داشته است. لاچینی و غانم هر دو این روزها ساکن ایران هستند.
لاچینی آهنگساز بسیاری از آثار محمد نوری هم بوده.سیمین غانم اصالتا تهرانی و مادرش ساروی بود و در شهر تنکابن متولد شده. او یکی از معدود بازماندههای موسیقی قبل از انقلاب است که در این مدت کنسرتهایی برای زنان هم برگزار کرده. اولین کنسرت او بعد از انقلاب در سال ۱۳۷۸ سروصدای زیادی کرد.
