روزنامه هفت صبح | کرکرههای امین حضور احتمالا بهتر از هر نمودار دیگری میتوانند بالا و پایین رفتن دلار، مالیات و قاچاق را در اقتصاد کشور ما توصیف کنند. روز گذشته وقتی لوازم خانگیفروشهای این خیابان پشت دخل خود میرفتند، هنوز از آنچه روز گذشته اتفاق افتاده بود عصبانی بودند. وقتی مامورهای مبارزه با قاچاق روز شنبه وارد انبارها شدند، بسیاری از آنها درهای مغازهها و انبارهایشان را بستند و آنهایی که نرسیدند این کار را کنند با تذکر، جریمه و برخورد روبهرو شدند.
نقطه آغاز: مبارزه با قاچاق
طرحی که حالا بازار لوازم خانگی را عصبانیتر از قبل کرده، یک طرح مبارزه با کالای قاچاق است که از هجدهم خرداد در بازار شروع و فقط روز شنبه منجر به پلمب ۳۳ مغازه شد. صبر فروشندههای امین حضور که پیش از این هم دل پری از تصمیمهای جدید مالیاتی داشتند، به پایان رسید و به همین خاطر روز گذشته برای دقایقی اعتراض صنفیشان را به خیابان آوردند.
چه چیزی بازاریها را عصبانیتر کرده؟
مبارزه با قاچاق به کنار ولی طرح جدید وزارت اقتصاد برای مالیات بر تراکنشهای بانکی یکی دیگر از بهانههایی بوده که فروشندهها را ناراضی کرده است. قبلا به خودی خود فروشندهها به مالیات بالایی که باید میپرداختند معترض بودند. به همین خاطر هم آنها در اعتراض به این مالیات و برای دور زدن آن از روشهای دیگری استفاده میکردند که به کارتهای بانکی خود و اطرافیانشان بستگی داشت.
بیشتر آنها چند کارت بانکی به اسامی مختلف داشتند تا از خریداران بخواهند وجه مورد نظر را کارت به کارت کنند. قبلا نداشتن کارتخوان، عاملی برای مقابله و برخورد با این صنف بود اما این بار جدا از نصب سامانه پایانههای فروشگاهی، طرح مالیات بر تراکنشها یکی از پیشنهادهای وزارت امور اقتصادی و دارایی برای جلوگیری از فرار مالیاتی بوده و قرار است در صورت تصویب از این به بعد مابهالتفاوت گردش حساب بالای ۵ میلیارد تومان شامل مالیات شود.
بیشتر از سودمان، مالیات میدهیم
حالا چرا این فروشندهها از مالیات شاکی هستند؟ یکی از آنها به هفتصبح میگوید وقتی یک یخچال سایدبایساید ۱۰۰ میلیون تومانی میفروشند، چهار میلیون تومان سود میکنند ولی مالیاتی که باید برای همین یک قلم بپردازند، از سود آن بیشتر میشود. پس او و همکارانش میگویند نهتنها خود مالیات، بلکه مالیات برتراکنش بانکی دست و بال آنها را تنگتر از قبل خواهد کرد.حالا این ماجرا را بگذارید کنار بالا رفتن قیمت ارز که خون آنها را بیشتر هم به جوش آورده. نرخ غیررسمی دلار روز پیش به مرز ۳۳ هزار تومان هم رسید.
افزایش قیمت دلار باعث شده فروشندهها دیگر امکان تهیه ارز را نداشته باشند و از فروش لوازم خانگی به اندازه خرید آن بترسند و بسته بودن درها را به باز بودن آن ترجیح بدهند.خلاصهاش این است که امین حضوریها میگویند آنها از هر سو تحت فشار هستند. هم برای فروش کالای خارجی، هم مالیات. اگرچه به گفته آنها سایتهای خرید و فروش کالا خیلی راحت جنس خارجی را در سایتهای خود به فروش میگذارند اما گویا در همین مدت ۶۰۰ سایت و وبگاه فروش کالای قاچاق در فضای مجازی هم تذکر گرفتهاند.
عملیات مبارزه با قاچاق از امین حضور شروع نشده. روز جمعه ماموران سازمان قاچاق اول در محدوده خیابان ری که ادامه خیابان امین حضور است، چند انبار و بعد چند کامیونت کشف و ضبط کرده بودند. اینطور شد که پلمب انبارها، فروشندههای امین حضور را هم تهدید و ناراضی کرد. در واقع صنف فروشندگان لوازم خانگی از سیاست های جدید در مبارزه با ورود اجناس کره ای و آلمانی و اختیار دادن به صنف تولیدکنندگان لوازم خانگی ایرانی خشمگین هستند و از این محدودیت ها که حالا با قوانین جدید مالیاتی هم همزمان شده به خشم آمده اند.
ایجاد مراکز خرید غول آسای لوازم خانگی که در آن گروه هایی از صنف تولید کنندگان لوازم خانگی هم سرمایه گذاری کرده اند و حالا در حوالی تهرانسر و همین طور کیلومتر ۱۷ جاده کرج به دو مرکز غول آسای فروش لوازم خانگی ایرانی بدل شده ،کار را برای این صنف قدیمی مستقر در سه راه امین حضور سخت تر هم کرده است. طرح مبارزه با لوازم خانگی قاچاق موجب شد تا فرصت فروش اینترنتی محصولاتی که خارج از محدوده رسمی لوازم خانگی ایرانی ،به دست مغازه داران امین حضور می رسد و عموما در فضای مجازی و پایانه های فروش لوازم خانگی عرضه می شوند از این مغازه دارها دریغ شود.
در واقع هرچقدر اوضاع به نفع تولیدکنندگان لوازم خانگی ایرانیاست که با تکیه بر پشتیبانی کارخانه های چینی محصولات تقریبا ایرانی را به بازار عرضه کنند و از استقبال مشتریها در فروشگاه ها و مراکز خرید تخصصی سود ببرند در عرصه صنف فروشندگان لوازم خانگی شرایط خیلی هم روبه راه نیست. به هرحال دیروز با تعطیل شدن چند مغازه اول، حدود ساعت ۱۳ ظهر بقیه هم کرکرهها را پایین کشیدند و در خیابان به این سیاستها اعتراض کردند. اعتراض آنها تا ساعت ۱۵ ادامه داشت و کمی هم چاشنیهای جانبی به آن اضافه شد.
کمکم ساعت ۱۵:۳۰ مغازهها دوباره درها را به روی مشتریان باز کردند اما به گفته این فروشنده فضای سنگینی هنوز در خیابان برقرار بود. پیش از این هم نشانه های واکنش به شرایط اقتصادی را در همین خیابان می توانستید پیگیری کنید. این خیابان به علت رکود در بازار برای چند روز در سال ۱۳۹۷ تعطیل شد. در زمستان ۹۸ هم این راسته چندروزی تعطیل شده بود. همچنین این بافت سنتی در سال ۱۴۰۰ به ممنوعیت فروش لوازم خانگی خارجی هم واکنش خشمگینانه ای نشان داد. آخرین مورد آن هم روز گذشته بود که بازاریان نشان دادند با وجود فاصله ۱۵ دقیقهای تا بهارستان، میتوانند اندازه صندلیهای هر نماینده، بر اقتصاد کشور تاثیرگذار باشند.
امین حضور در اقتصاد سیاسی تهران چه نقشی دارد؟
نه فقط دیروز بلکه احتمالا از همان دوران مشروطه فروشندهها وقتی با فشارهای اقتصادی روبهرو میشدند، در اولین قدم درها را میبستند و با همین روش در عرصه سیاسی هم نقش مهمی بازی میکردند. موقعیت این سهراهی را در جغرافیای شهری تهران تصور کنید. امین حضور، یکی از خیابانهای بافت قدیمی تهران است که بخشی از محله سرچشمه محسوب میشود. برخی میگویند تاریخ تاسیس آن به قاجار و ابتدای پهلوی میرسد.
درواقع جایی که امروز به آن سهراه امین حضور میگویند، خانه باغ یکی از نزدیکان ناصرالدینشاه به نام آقاعلی آشتیانی بوده که تاثیر زیادی در مدیریت شهری نوین در ایران داشته است. جالب اینکه اولین ایستگاه آتشنشانی هم در همین سهراهی شکل گرفته. آن هم به خاطر چشمههای فراوانی که در نزدیکی این محله، به محله سرچشمه وجود داشته. یکی از قدیمیترین سفرهخانههای تهران هم به نام نان و نمک در همین محله در سال ۱۱۶۹ افتتاح شده است.
در دوران قاجار سهراه امین حضور به خاطر اینکه فاصله کمی تا بازار تهران داشته و به دروازه شهر هم نزدیک بوده، همیشه محل رفت و آمد باربرهایی بوده که درحال بردن یا برگشتن از بازار بودند. به همین خاطر هم قبل از خیابانکشیهای مدرن شهری، اینجا ساختار مناسبی برای داد و ستد به خود میگیرد. زندگی بازاریان مهم در این خیابان باعث میشود که در دوران مشروطه هم مانند بخشهای دیگر بازار یکی از کانونهای رفت و آمد مشروطهخواهان باشد.
برای مثال خانه امینالضرب، بازرگان سرشناس دوران قاجار در همین محله قرار داشته. اگرچه او بعد از خریداری، به این محله نیامد اما بعد از مرگ، به محل زندگی پسرش قوامالدوله تبدیل شد.سپس در دوران پهلوی، این راسته محل فروش یخهای قالبی بوده اما بعد از تصمیم لوازمخانگی فروشیها برای انتقال به این محله، کمکم گاراژهای زیرزمینی تعمیرات لوازم خانگی هم به مغازه فروش و نمایندگی این محصولات تبدیل شد که این تغییر کاربری به خصوص در اواخر دوران پهلوی سرعت گرفت.
