روزنامه هفت صبح | دیروز خبرهایی منتشر شد مبنی بر اینکه هیاتهای اروپا، آمریکا و ایران در راه هستند تا از امروز در وین، مذاکرات احیای برجام را از سر بگیرند.
یک: نشریه آمریکایی «پولیتیکو» دیروز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که اتحادیه اروپا در آخرین تلاش برای نجات توافق هستهای، همه مذاکرهکنندگان را برای از سرگیری غیرمنتظره و ناگهانی مذاکرات در روز پنجشنبه جمع میکند. طبق این گزارش، دیپلماتهایی از ایالات متحده، ایران، چین، روسیه، آلمان، انگلیس و فرانسه و همچنین اتحادیه اروپا بهعنوان میانجی به دلیل عدم مذاکره مستقیم ایران با آمریکا حضور خواهند داشت. هنوز مشخص نیست مذاکرات تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و جلسات عمدتاً در هتل مجلل کوبورگ برگزار خواهد شد.
دو: طبق این گزارش، «منابع آگاه از مذاکرات انتظارات را کم جلوه دادند و هشدار دادند که هنوز خیلیزود است که بگوییم آیا مذاکرات موفق خواهد بود یا خیر. هنوز تعدادی از اختلافات باقی مانده که باید حلوفصل شود و مشخص نیست که آیا ایران موضع خود را پس از شکست دور قبلی مذاکرات در ماه مارس تغییر داده یا خیر». با این حال به ادعای این نشریه، پیشنویس نقشه راه در مورد چگونگی دستیابی به توافق اساساً از اوایل سال جاری آماده شده است.
به گزارش پولیتیکو، موضع ایران در مورد آخرین متن اتحادیه اروپا مشخص نیست. حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران اخیراً گفت که ایران آماده است تا در وین جزئیات بیشتر را مورد بحث قرار دهد که به تحلیل این نشریه، نشان میدهد تهران همچنان از پیشنویس اخیر راضی نیست. طبق این گزارش، یکی از موضوعات حل نشده مربوط به وجود ذرات اورانیوم در سایتهای مختلف در ایران است. همچنین هنوز سوالاتی در مورد دامنه رفع تحریمها و همچنین درخواستهای ایران برای تضمین عدم خروج آمریکا از توافق در دولت جدید این کشور وجود دارد.
سه: در ادامه این گزارش آمده است: در هفتههای اخیر نگرانیهای فزایندهای در میان دیپلماتهای غربی وجود داشته که انتخابات میاندورهای آتی آمریکا قدرت بیشتری را به جمهوریخواهان ضد توافق خواهد داد، به این معنی که ممکن است پنجره سیاسی برای حلوفصل بسته شود. در همین حال، ایران نیز به توسعه برنامه هستهای خود ادامه داده است.
چهار: رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران قبل از عزیمت به وین در توئیتر نوشت: «آماده سفر به وین برای گفتوگو بر مبنای متن جوزپ بورل هستم. انتظاراتمان محدود است اما ایالات متحده از تلاشهای اتحادیه اروپا استقبال میکند و آماده انجام تلاشهای مبتنی بر حسننیت برای رسیدن به توافق است. در مدت کوتاهی مشخص خواهد شد که ایران هم همین آمادگی را دارد یا خیر.»
پنج: انریکه مورا، هماهنگکننده اروپایی هم در توئیتی اعلام کرد که در مسیر وین است و نوشت: «در راه سفر به وین هستم تا بازگشت به اجرای کامل برجام بر اساس متنی که هماهنگکننده بیستم جولای روی میز گذاشت را به بحث بگذارم. از مقامات اتریشی بسیار قدردانی میکنم».
هشدار یک کارشناس سیاست خارجی: فصل بیعقلی آمریکا در راه است
رضا نصری کارشناس مسائل دیپلماتیک گفت: در آمریکا، فضای سیاسی حاکم در واشنگتن بهتدریج به یک فضای تند «انتخاباتی» تبدیل میشود که اصطلاحاً در خود آمریکا به آن Silly Season یا «فصل بی عقلی» میگویند! در چنین فضایی، شعارهای تند و قلدرمآبانه- نسبت به برنامههای اعتدالی و راهحلهای عاقلانه- طرفداران بیشتری پیدا میکنند و نامزدهای کُرسیهای کنگره نیز - که به شدت نیازمند حمایت مالی و تبلیغاتی برخی لابیها هستند- برای خوشآمد آنها مواضع گستاخانه اتخاذ میکنند که کار را برای طرفداران توافق سختتر خواهد کرد.
از سوی دیگر، جلسه شورای حکام آژانس در ماه سپتامبر برگزار خواهد شد و چنانچه ایران تا آن زمان با آژانس به نوعی تفاهم دست نیافته باشد، شورای حکام نیز مجبور خواهد شد- بهخاطر حفظ جایگاه و اعتبارش هم که شده- دست به تمهیدات تندی علیه ایران بزند که آن نیز به نوبه خود راه را برای انعقاد توافق دشوارتر خواهد ساخت.
از طرف دیگر، برای دولت فعلی ایران نیز پذیرش توافق حاوی ریسک سیاسی سنگینی است چرا که میداند در عمل تداوم توافق- جدا از هر آنچه روی کاغذ نوشته شده باشد- منوط به ترسیم یک نقشهراه بلندمدت برای مدیریت تنش با آمریکاست و زمامداران فعلی دولت- دستکم اگر سابقه آنها ملاک باشد- همواره با چنین راهبردی مخالفت کردهاند. در هر حال، این ملاحظات از هر دو سو بهنوعی مانع سیاسی و روانی برای تصمیمگیران تبدیل شده است.
