روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی | خبر به سرعت در خروجی تمام رسانههای خبری جهان قرار گرفت؛«دختر الکساندر دوگین در بمبگذاری به قتل رسید.» آن طور که اخبار حکایت میکند هدف اصلی این ترور خود دوگین بوده اما دخترش قربانی قاتلان پدر شد. انگشت اتهام روسها در این واقعه تروریستی پیش از هر مظنون دیگری به سمت اوکراین نشانه رفت (و دیروز هم این نکته را به صورت رسمی اعلام کردند) چرا که دوگین یکی از معتمدترین مشاوران و نزدیکترین افراد به ولادیمیر پوتین است که از ۲۵ سال پیش اصرار داشت روسیه طی یک حمله نظامی، اوکراین را تصرف و سپس به خاک خود سنجاق کند.
هدف دوگین از اصرار به این نظریه، بازگشت مقتدرانه روسیه به مناسبات جهانی و عرض اندام این کشور در حد و قواره یک ابر قدرت تاثیرگذار بود. برخی معتقدند دوگین رویای تسلط روسیه بر جهان را در سر میپروراند و روزی را تصور میکند که جای آمریکا و روسیه با هم عوض شده است. اما دوگین خود این نظریه را رد میکند و میگوید با اعتقاد قلبی خود نسبت به شکوه و عظمت روسیه، هیچگاه رویای حکمرانی بر جهان را در سر نداشته است و تنها میخواهد روسیه یکی از چند ابر قدرت جهان باشد و دوران تکروی آمریکا پایان پذیرد.
شرح این دست نقطه نظرهای مجادلهبرانگیز دوگین در کتاب «بنیادهای ژئوپلیتیک» او که در سال ۱۹۹۷ منتشر شد آمده است. چکیده تمامی نوشتههای دوگین در این کتاب را میتوان در یک جمله خلاصه کرد «باید ابهت، یکهتازی و فرمانروایی آمریکا بر جهان شکسته شود». او در این کتاب برای شکست سیطره آمریکا پیشنهاداتی مطرح میکند. دوگین به انگلیس پیشنهاد میدهد که هرچه زودتر از اتحادیه اروپا خارج شود تا بتواند قدرت از دست رفته خود را بازیابد و دوباره به بریتانیای کبیری بدل شود که قدرتش چیزی کم از آمریکا ندارد.
او به دولتمردان روسیه پیشنهادات دقیقتری میدهد و میگوید موقعیت این کشور به دلیل مختصات جغرافیایی آن که هم در آسیا قرار دارد و هم در اروپا، منحصربهفرد است و این کشور میتواند از دو طریق افزایش عوامل بی ثباتکننده، حمله نظامی و تصرف برخی کشورها و نیز ائتلاف و اتحاد با برخی دیگر، قدرت و شکوه از دست رفته خود را باز یابد و چشم در چشم مقابل آمریکا بایستد.
دوگین یک ضد کمونیست دو آتشه است. دوران جوانی او منطبق با دوران جنگ سرد است و دوگین با چشمان خود دید که جنگ تسلیحاتی با آمریکا و افزایش تعداد بمبها و موشکهای هستهای و ادوات نظامی از یک سو و اصرار بر شعار انترناسیونال و دوری گزیدن از بسط و گسترش حس ملیگرایی در دل و جان مردم روسیه از سوی دیگر، نه تنها هیج سودی برای کشورش نداشت بلکه سبب شد اتحاد جماهیر شوروی با آن جلال و جبروتش تحقیر شود و از هم بپاشد.
از این رو دوگین علاوه بر قدرت نظامی، به دیپلماسی به منظور راه موثری برای پیشبرد امور و افرایش قدرت سیاسی نیز معتقد است. تنها نقطه اشتراک دوگین و حزب کمونیست را میتوان در تنفرشان از آمریکا و مخالفتشان با سیاستهای این کشور خلاصه کرد. همین نقطه نظر دوگین مشخص میکند که روسیه باید به کدام کشورها حمله و آنها را تصرف کند و با کدام کشورها ائتلاف کند و آنها را متحد خود بداند. به این ترتیب از منظر دوگین اوکراین که به آمریکا متمایل است باید هدف حمله نظامی قرار بگیرد و کشور استکبارستیز و ضدآمریکایی ایران نیز متحدی مناسب برای روسیه است که باید روابط دوستانه با آن را گسترش داد.
دوگین معتقد است حلقه مفقوده ضدیت و رویارویی با آمریکا در دوران اتحاد جماهیر شوروی، ملیگرایی و معنویت بود. به اعتقاد دوگین با تقویت این دو عنصر، شعار «نه به آمریکا» به شعوری تبدیل میشود که در دل و جان روسها حلول خواهد کرد. دوگین این وضعیت متعالی از نظر خود را دستیابی به «روح روسی» توصیف میکند.
حال اگر به رفتار، گفتار و عملکرد پوتین در سالهای اخیر بنگریم درمییابیم که بسیاری از سیاستهای پیگیری شده توسط او یا اقداماتش مانند حمله به اوکراین منطبق بر نظرات و آرای دوگین است و به اصطلاح روح روسی در دل و جان پوتین نیز حلول کرده است. از این رو افراد مختلف و رسانهها، القاب فراوانی را به دوگین دادهاند و او را «مغز پوتین»، «نجواگر بزرگ»، «معلم پوتین» و «راسپوتین پوتین» نامیدند.
عدهای نیز او را رهبر نئوفاشیستهای جهان میدانند که در تلاش است از پوتین، هیتلر جدیدی بسازد که آبروی نژاد تحقیر شده روس را از غرب بستاند. دوگین هیچکدام از این نظریهها را نمیپذیرد و به رغم اینکه به طور صریح اعلام کرده طرفدار و حامی پوتین است، میگوید تناظر و تطابق اقدامات و سیاستهای پوتین با نظریههای او تصادفی است و او نفوذ خاص و دراماتیکی بر پوتین ندارد. البته دوگین پا را فراتر میگذارد و میگوید اگر پوتین گوشی شنوا برای حرفهایش داشت، ۲۰ سال زودتر تمام این کارها را انجام میداد و اکنون بذری که ۲۰ سال پیش کاشته بود میوه میداد.
تفاوتی نمیکند دوگین نجواگر پشت دیوارهای کرملین باشد یا نباشد، بخش قابل توجهی از مردم روسیه خریدار آرا و نظرات او هستند و میخواهند قدرت از دست رفته خود را بازیابند و در مناسبات جهانی تاثیر بگذارند. به همین دلیل دوگین برای روسها فرد مهمی است، همانطور که خبر ترور دخترش مهم بود و احتمالا در آینده باعث اتفاقاتی در عرصه روابط نظامی، دیپلماتیک یا حتی داخلی روسیه خواهد شد.
