روزنامه هفت صبح | آیا واقعا آنطور که بایدن روز پنجشنبه گفت ممکن است پوتین از سلاح اتمی تاکتیکی استفاده کند و خطر وقوع جنگ هستهای از هر زمانی بیشتر است؟دست کم جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا این طور فکر نمیکند. او معتقد است جو بایدن، رئیس جمهور این کشور درباره احتمال وقوع جنگ هستهای ناشی از تهدید روسیه، «غلوآمیز» حرف زده است.به اعتقاد بولتون، تهدید هستهای را باید جدی گرفت اما به باور وی، جهان به طور کامل در شرایطی نیست که بایدن آن را توصیف کرده است.
وی درباره این مسئله گفت: فکر میکنم هر زمان که به احتمال استفاده از سلاح اتمی فکر کنیم، باید آن را جدی بگیریم، اما همچنین باور دارم که باید درباره آن خیلی هوشیار و دقیق باشیم. به نظرم، رئیس جمهور درباره شرایط کنونی اغراق کرد. بولتون افزود: به طور مشخص از این جملهاش آزرده شدم که گفت «نمیتوانم استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی را بدون در گرفتن جنگ اتمی تصور کنم!»
وی مدعی شد: این مسئله قابل اجتناب است اما پوتین دوست دارد که ما فکر کنیم، اجتنابناپذیر است. او دوست دارد مردم را مضطرب ببیند و قصد دارد ما را بترساند. او قبلاً یعنی پس از حمله به اوکراین هم چندین بار این کار را کرده و هر بار بلوف زده است. بولتون تاکید کرد: اینجا با خطر استفاده از سلاح اتمی روبهرو هستیم اما فکر نمیکنم در شرایطی باشیم که این مسئله به حقیقت بدل شود؛ هرچند بهدقت اوضاع را زیر نظر داریم. با این وجود، مهم این است که غرب از تهدید اتمی پوتین، مرعوب نشود.
به گفته بولتون، اگر روسیه از سلاح اتمی تاکتیکی استفاده کند، آمریکا باید پاسخی «بسیار، بسیار قوی» بدهد و اگر پوتین قصد صدور فرمان استفاده از سلاح اتمی را داشته باشد، «یادداشت خودکشی خود را امضا کرده است.» بولتون تاکید کرد: چند پیشنهاد مطرح شده، از جمله حمله به نیروهای روسیه در موقعیتها و مکانهای مختلف؛ با این پیشنهادات مشکلی ندارم.
آنها (مسکو) به اوکراین حمله کردهاند، اما به نظر مهمتر این است که مقامات روسیه که ممکن است فرمان استفاده از سلاح اتمی را صادر کنند، پاسخگو کرده و مسئول بدانیم و منظورم به طور مشخص ولادیمیر پوتین است. وی ادامه داد: باید به طور علنی و شفاف اعلام کنیم تا نه تنها پوتین بلکه تمام مقامات ارشد روسیه و شهروندان این کشور بدانند که اگر پوتین چنین فرمانی را صادر کند، یادداشت خودکشی خودش را امضا کرده است.
نظر رسمی آمریکا
کارین ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید پس از اظهارات جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه خطر آرماگدون (آخرالزمان) هستهای در بالاترین سطح خود از زمان بحران موشکی کوبا در سال 1962 تاکنون قرار دارد، گفت: هیچ نشانه و اطلاعاتی مبنی بر استفاده روسیه از سلاحهای هستهای در آینده نزدیک وجود ندارد.
ژان پیر با بیان اینکه بایدن دیروز در مراسمی درباره خطر آرماگدون هستهای صحبت کرد، افزود: اظهارات ولادیمیر پوتین (رئیس جمهور روسیه) درباره استفاده از سلاح هستهای بسیار غیرمسئولانه بود. وی تاکید کرد: شما نمیتوانید از سلاحهای هستهای بدون عواقب ناخواسته آن استفاده کنید. ژان پیر اظهار داشت که آمریکا در برابر تهدیدات پوتین سر تعظیم فرود نمیآورد، اما تهدیدات هستهای روسیه را جدی میگیرد. وی همچنین خاطرنشان کرد: هیچ دلیلی برای تعدیل موضع استراتژیک هستهای ما وجود ندارد. کاهش تنشها به پوتین بستگی دارد.
موضع رسمی روسیه
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: مسکو به اصل غیرقابل قبول بودن آغاز جنگ هسته ای پایبند است. به گزارش اسپوتنیک، وزیر امور خارجه روسیه خاطرنشان کرد که این آمریکاییها و متحدان آنها هستند که در چارچوب بحران در اطراف اوکراین فعالانه تلاش میکنند در انظار عموم به سخنپردازی درباره مسئله هستهای پردازند.
به این شکل وی در مورد اظهارات خبرنگار یک نشریه روسی اظهار نظر کرد که گفت: برخی کارشناسان به طور فزایندهای در مورد استفاده احتمالی از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه نیروهای مسلح اوکراین در صورتی که حملات اوکراین با روشهای متعارف متوقف نشود، صحبت میکنند و به این سوال پاسخ داد که آیا واقعا روسیه رو آوردن به چنین اقدام بیسابقهای است.
لاوروف در این زمینه گفت: غربگرایان همه چیز را تحریف میکنند و سعی میکنند موضوع را طوری مطرح کنند که گویا روسیه تهدیدات هستهای مطرح کرده و میتواند از سلاح هستهای در اوکراین استفاده کند. استفاده فرضی از سلاحهای هستهای به وضوح محدود به شرایط اضطراری در سناریوهای تعریف شده در دکترین نظامی فدراسیون روسیه و مبانی سیاست دولتی در زمینه بازدارندگی هستهای است. اینها همانطور که میگوییم اسناد علنی هستند و همه میتوانند آنها را بخوانند.
همچنین تاکید میکنم که روسیه به بیانیه رهبران پنج کشور دارای سلاح هستهای در 3 ژانویه سال جاری که در آن اصل غیرقابل قبول بودن جنگ هستهای تایید شد، متعهد است. لاوروف گفت: این سند در بالاترین سطح تصویب شده و لازم است از هرگونه درگیری مسلحانه بین کشورهای دارای سلاح هستهای جلوگیری شود.
وزیر امور خارجه روسیه افزود: در مورد اظهارات پر سر و صدا پیرامون برخی از پیامدها برای روسیه، البته چنین زبان تهدیدی غیرقابل قبول است. ما آنها را کاملاً به وجدان سیاستمداران مربوطه غربی واگذار میکنیم. ما قصد نداریم در مورد این موضوع با آنها بحث کنیم، این به وضوح بیفایده است.
جنگ روانی زلنسکی؟
این در حالی است که به گفته ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، مقامهای مسکو شهروندان را بهتدریج مهیای استفاده احتمالی از سلاحهای هستهای در مناطق تصرفشده اوکراین میکنند. او جمعه شب در مصاحبه با بیبیسی گفت: «آنان کمکم جامعهشان را آماده میکنند. این بسیار خطرناک است.»
رهبر اوکراین گفت: «مهیای انجام این کار و استفاده از آن نیستند. اما شروع به صحبت از آن کردهاند. نمیدانند از آن استفاده کنند یا نه. به نظرم حتی صحبت در اینباره خطرناک است.» زلنسکی گفت از آنجا که تهدیدهای روسیه «کل سیاره زمین را به خطر انداخته» است، اکنون باید اقدامی کرد. او از جهانیان خواست با اجرای تحریمها، پوتین را به خروج نیروهایش از نیروگاه هستهای زاپروژیا وادار کنند.
ماجرای زاپروژیا
اما همه مسئله بمب اتم نیست. داستان نیروگاه اتمی زاپروژیا هم دارد به جای خطرناکی میترسد. دیروز رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت که در آینده نزدیک به روسیه سفر خواهد کرد و سپس برای رسیدگی به مسئله ایجاد منطقه حفاظتی و ایمنی هستهای در اطراف به اوکراین باز خواهد گشت.
به گزارش اسپوتنیک، گروسی در بیانیه خود که در وب سایت آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر شد، خاطرنشان ساخت: از سرگیری گلوله بارانها و هدف قرار دادن تنها منبع انرژی خارجی نیروگاه، بسیار غیرمسئولانه است. نیروگاه هستهای زاپروژیا باید محافظت شود. رئیس آژانس افزود: در آینده نزدیک به فدراسیون روسیه سفر خواهم کرد و سپس به اوکراین بازخواهم گشت تا در مورد ایجاد منطقه ایمنی و امنیت هستهای در اطراف نیروگاه (اتمی زاپروژیا) به توافق برسم. این یک نیاز مطلق و فوری است.
