روزنامه هفت صبح | در روزهای پس از آن موشکباران که موجب وارد آمدن آسیب به زیرساختهای انرژی و کشته شدن دستکم ۱۴ غیرنظامی شد، ایالات متحده و همپیمانانش در ناتو خواستار فرستادن سامانههای پیشرفته دفاع هوایی شدهاند. در صدر این فهرست درخواست کاخ سفید مبنی بر ارسال سریعتر سامانه ملی پیچیده و پیشرفته موشکهای زمین به هوا یا ناسامس (National Advanced Surface-to-Air Missile System, NASAMS) قرار دارد که یک سامانه زمینی دفاع هوایی با برد کوتاه تا متوسط است.
در پی درخواستهای مکرر زلنسکی، ایالات متحده در ماه اوت با ارسال هشت دستگاه از این سامانه موافقت کرده بود. دو سامانه اول قرار بود در ماه نوامبر به این کشور برسد و باقی در تاریخهای بعدی، اما کاخ سفید گفت در پی حملههای موشکی روسیه، در تحویل این سامانهها تعجیل کرده و حالا وزیر دفاع اوکراین منتظر است دو سامانه اول پیش از پایان ماه اکتبر به کشورش برسد. به گفته وزارت دفاع آمریکا، بهای هر دستگاه از این سامانهها حدود ۲۳ میلیون دلار است.
اما ناسامس چیست و آیا برای صیانت از اوکراین در برابر حملههای موشکی بعدی کافی است یا نه. به گفته سازنده ناسامس، شرکت موشک و دفاع ریتیون (Raytheon Missiles and Defense)، این سامانه دستگاه قابل حمل دفاع هوایی با برد متوسط است که قابلیت شناسایی «هواپیماها و وسایل نقلیه هوایی بیسرنشین فعلی و در دست ساخت دشمن و نیز جدیدترین موشکهای کروز» و درگیر شدن با آنها و نابودسازی آنها را دارد. این شرکت این سامانه را با همکاری شرکت نروژی صنایع دفاع و هوافضای کونگزبرگ (Kongsberg) ساخته است.
از این سامانهها از حدود سال ۲۰۰۵ به اینسو برای حفاظت از حریم هوایی اطراف واشینگتن دیسی و منطقه وسیعتر ساختمان کنگره استفاده کردهاند.این سامانه به سه موشکانداز مجهز است که هریک قابلیت حمل تا شش موشک را دارد و میتواند هدف را تا فاصله ۴۰ کیلومتر شناسایی کند.
طبق اعلام یک گروه مذاکراتی دفاع موشکی موسوم به ائتلاف مدافعان دفاع موشکی (Missile Defense Advocacy Alliance)، این موشکاندازها قابلیت درگیر شدن «همزمان با ۷۲ هدف را در حالتهای فعال و غیرفعال دارند و با استفاده از موشکهای جستوجوگر فعال میتوانند اهداف دورتر از برد چشم انسان را از کار بیندازند.»در حال حاضر اوکراین از ذخیره موجود سامانههای دفاع هوایی ساخت شوروی مانند سامانه موشکی دوربرد زمین به هوای اس-۳۰۰ استفاده میکند.
طبق اعلام فايننشال تایمز، این کشور همچنین از سامانه اسای-۱۱ باک (SA-11 Buk) با برد متوسط در نزدیکی خط مقدم خود بهره جسته است. اما بیشتر این سامانهها حدود ۴۰ سال پیش طراحی شدهاند و چنان که حملههای موشکی اخیر روسیه نشان داد نتوانستهاند کاملا از حریم هوایی اوکراین حفاظت کنند.
ژنرال مارک میلی، فرمانده ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده، چهارشنبه ۱۲ اکتبر (۲۰ مهر) بعد از آنکه ایالات متحده قبول کرد در تحویل ناسامس تسریع کند در گفتوگو با خبرنگاران گفت: اوکراینیها از سامانههای کنونی خود بهصورت «خیلی موثری» استفاده کردهاند، اما خواهان امکانات دفاعی جامعتری در قالب «سامانه یکپارچه دفاع موشکی هوایی» یعنی ترکیبی از سامانههای دارای بردهای مختلف بودهاند.
این سامانه تمام فضای هوایی اوکراین را زیر کنترل قرار نمیدهد، اما طوری طراحی شده است که اهداف دارای اولویت برای اوکراین را که به دفاع از آنها نیاز دارد تحت کنترل قرار دهد.» فقط ایالات متحده در حال تقویت توان دفاعی اوکراین نیست و طبق اعلام وزارت دفاع بریتانیا در روز پنجشنبه، سامانه ناسامس از پشتیبانی سامانه ارسالی بریتانیا به نام موشکهای پیشرفته هوا به هوای میانبرد AMRAAM -(آمرام) برخوردار خواهد بود.
طبق بیانیه وزارت دفاع بریتانیا این موشک به بهای حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار «اولین موشک اهدایی بریتانیا است که قادر به سرنگون کردن موشکهای کروز است.» بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا، گفت: «این جنگافزارها به اوکراین کمک خواهد کرد از آسمان خود مقابل حملات دفاع کند و همراه استفاده از سامانه ناسامس ایالات متحده، دفاع موشکی کلی خود را تقویت کند.»
او در توئیتر نوشت «دورانی جدید در دفاع هوایی (اوکراین) آغاز شده است. سامانههای ایریس-تی (آلمان) رسیده و ناسامس (آمریکا) در راه است. این تازه آغاز کار است و ما نیازهای بیشتری داریم. شکی نیست که حکومت روسیه تروریست است. اخلاق حکم میکند برای نجات جان مردم خودمان از آسمان (اوکراین) دفاع کنیم.»
تایلر روگووی، یکی از نویسندگان امور دفاعی و هواپیمایی میگوید مهمترین وجه ناسامس فراوانی مهمات لازم برای شلیک آن است. در مقاله این نویسنده در مجله درایو (Drive) آمده است «مهمات اصلی ناسامس مهمات آمرام ایآیام-۱۲۰(AIM-120) است. بله دقیقا همان موشکی که هواپیماهای جنگنده در سراسر جهان برای کاربردهای هوا به هوا استفاده میکنند.» او مینویسد «یعنی ناتو که روی انباری از هزاران هزار موشک آمرام نشسته است، بهتنهایی میتواند مهمات موردنیاز اوکراین برای حداکثرسازی اثر این سامانه را تامین کند.»
