روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی | روزهای آخر اکتبر است. تقویم مسیحی نشان میدهد از سال پرماجرای ۲۰۲۲ تنها دو ماه دیگر باقی مانده است. شاید یکی از موهبتهای تقویم مسیحی این باشد که با ورق زدن برگههایی که در سربرگ آن نامهای نوامبر و دسامبر به چشم میخورد، به جای افسوس برای سال و عمری که گذشت لبخند بر روی صورتها نقش ببندد چرا که اصلیترین اعیاد، جشنها و مناسبتها در این دو ماه گنجانده شدهاند.
روز ترس اجنه و ارواح خبیث
برخی معتقدند هالووین ریشه در رسوم کهن قوم سلت دارد. سلتها در روز پایانی ماه اکتبر، دروی زمینهای کشاورزیشان را به پایان میرساندند و به شکرانه نعمتهایی که خرمن خرمن انباشته کرده بودند شب را به صبح متصل میکردند و جشن بزرگی میگرفتند. برخی از سلتها معتقد بودند زمینی که از زراعت خالیست بستر مناسبی برای آرام گرفتن اجنه و ارواح خبیث است، از این رو خود را شبیه ارواح میآراستند و تا صبح در زمینهای کشاورزیشان قدم میزدند تا روحهای خبیث گول بخورند و روح جدیدی وارد این زمینها نشود.
برخی دیگر این روز را یک مناسبت دینی میدانند. روز اول نوامبر روز قدیسان است و از این رو پیروان دین، هالووین را جشنی میدانند که به پیشواز روز قدیسان رفته است. آمریکاییها که اغلب مذهبی هستند روایت دوم را اصل قرار داده و این جشن را یک جشن دینی میدانند. به همین دلیل هالووین همیشه یک رویداد مهم در تاریخ آمریکا بوده است. هالووین رفته رفته در آمریکا پر و بال و شاخ و برگ پیدا کرد و آیینهایی مانند آتشبازی، قاشقزنی، تزیین کدو تنبل، مهمانیهای مخصوص این روز همراه با لباسهای مخصوص، شوخیها یا تماشای فیلمهای ترسناک و … به آن اضافه شد. هالووین محبوبترین جشن در میان جشنهای همگانی آمریکا برای بچههاست.
بچهها در شب هالووین با لباسهای مخصوص خود به مراسم قاشقزنی میروند و زنگ یک یک خانههای همسایه را به صدا در میآورند و از ساکنان خانه، شکلاتهای خوشمزه و محبوب خود را هدیه میگیرند. اهمیت انتخاب لباس جشن هالووین برای بزرگسالان هم از هیجانی است که بچهها برای هدیه گرفتن شکلات دارند. از این رو بزرگسالان آمریکایی سالانه مبلغی بین ۳ تا ۴ میلیارد دلار برای تهیه لباس شب هالووین هزینه میکنند.
مرسوم است که لباسهای هالووین ترسناک باشند یا بیننده را به یک شخصیت ترسناک داستانی یا سینمایی ارجاع دهند. به همین دلیل در سالهای اخير محبوبترین لباس و شمایل هالووین برای مردان لباس و ماسک مخصوص هانیبال لکتر، شخصیت قاتل فیلم سینمایی سکوت برهها و نیز محبوبترین لباس و شمایل برای زنان، جادوگران مشهور انیمیشنهای قدیمی هستند. در انتها نیز رسم است همه کنار هم بنشینند و با هم یک یا چند فیلم سینمایی ترسناک ببینند.
شکرگزاری برای نعمات الهی
هر ساله چهارمین پنجشنبه ماه نوامبر در آمریکا موسوم به روز شکرگزاری و تعطیل رسمی است. علت نامگذاری این روز در اصل جشن و شکرگزاری پایان دروی محصولات کشاورزی بوده است و به نوعی یک جشن و آیین مذهبی به شمار میرود و از این رو در آمریکا بسیار روز مهمی است.
جورج واشنگتن، اولین رئیسجمهور و اولین فردی بود که روز شکرگزاری را وارد تقویم رسمی آمریکا کرد. او روز ۲۶ نوامبر را روز شکرگزاری نامید اما در ادامه برای آنکه یک روز ثابت در ماه نوامبر به نام روز شکرگزاری ثبت شود تصمیم گرفته شد تا آخرین پنجشنبه ماه نوامبر روز شکرگزاری نام بگیرد. بوقلمون، پرنده بومی آمریکای شمالی است و از این رو آمریکاییها و کاناداییها در روز شکرگزاری دور یک میز جمع میشوند و ضمن خوردن یک یا چند بوقلمون بریان، خداوند را به خاطر نعمات و طعامی که به آنها عطا کرده است شکر میکنند.
روز شکرگزاری روزی طولانی است و گاهی اوقات به طلوع آفتاب در روز جمعه نیز متصل میشود. مرسوم است افراد حاضر بر سر میز پس از اتمام غذایشان، استخوانهای باقی مانده از بوقلمون را برداشته و با شکستن آن در دستانشان برای سال پیش روی خود آرزوهای بزرگ را زمزمه کنند. سپس از سر میز بلند شده و پیژامه و لباس راحت میپوشند و تا صبح مشغول بازی، تماشای فیلمهای مفرح و انداختن عکسهای یادگاری میشوند.
البته مراسم روز شکرگزاری هم مانند تمام آیینها و رسوم قدیمی سیر تکوینی خود را پیموده است و امروز برخی تغییرات در برگزاری آن ایجاد شده است. برای مثال برخی از بزرگترهای خانه در این روز برای شیرینتر کردن اوقات مهمانان، هدایایی را برای آنها در نظر گرفتهاند که معمولا پس از شکستن استخوانهای بوقلمون به آنها اهدا میکنند. جالب است بدانید بر اساس آمار حدود ۸۸ درصد خانوادههای آمریکایی روز شکرگزاری را جشن میگیرند و ۴۸ میلیون بوقلمون در این روز برای تدارک غذای جشن بریان میشوند.
این جمعه سیاه است
آمریکاییها جمعهای را که اولین روز پس از جشن شکرگزاری است روز جمعه سیاه نامگذاری کردهاند. این روز شلوغترین روز مغازهها، مراکز خرید و فروشگاههای زنجیرهای در آمریکاست. البته فروشگاههای آنلاین نیز در این روز پرترافیکترین تراکنشهای مالی خود را تجربه میکنند. به اعتقاد آمریکاییها تا پیش از روز شکرگزاری دخل و خرج کسب و کارها در وضعیت متزلزل و قرمز قرار دارد و از اولین روز پس از روز شکرگزاری و به یمن لطف و نظر پروردگار، رونق و برکت به دخل و خرج کسب و کارها بازمیگردد و آنها را از وضعیت متزلزل قرمز به وضعیت ثبات سیاه میرساند.
از این رو برای حضور حداکثری و کشاندن مردم پای صندوق فروشگاهها که به معنای رونق و برکت حقیقی کسب و کارهاست در این روز تمامی فروشگاههای حقیقی یا مجازی، تخفیفهای ویژهای به خریداران محصولات خود اعطا میکنند. در اعتقاد افراد دیندار و مذهبی آمریکا که اغلب افراد ثروتمندی نیز هستند، پول دریافت شده در روز جمعه سیاه از مردم که به دلیل تخفیفهای ويژه توام با رضایت قلبی آنهاست در نهایت به سودی بزرگ در روزها و ماههای آتی بدل خواهد شد.
شاید این سوال به ذهنها متبادر شود که چرا آمریکاییها برای توصیف وضعیت ثبات اقتصادی که با رونق و برکت عجین شده است رنگ سیاه را انتخاب کردند. در توضیح باید اشاره کرد که انتخاب این رنگ ارجاعی به تکيهکلام یک افسر پلیس فیلادلفیایی در سال ۱۹۶۰ است. این افسر پلیس برای توصیف ازدحام ساکنان حومه شهر که برای خرید به مغازههای مرکز شهر هجوم بردند و سبب برهم خوردن نظم مغازهها و خیابانهای اطراف شدند از عبارت جمعه سیاه استفاده کرد.
امروز نیز اغلب اقشار آسیبپذیر و کمبرخوردار آمریکا که اغلب در حومه شهرهای بزرگ ساکنند و درآمد اندکشان اجازه نمیدهد در طول سال و روزهای عادی به مراکز خرید بروند و اجناس و پوشاک با کیفیت بخرند و در دریای برندها غرق شوند، رویاهای خود را در روز جمعه سیاه محقق میکنند و آن روز تنها فرصتی است که آنها هم سهمی در دنیای مد و برندها داشته باشند. از این رو آمریکاییها برای نامگذاری این روز از عبارت به کار برده شده توسط آن افسر پلیس فیلادلفیایی بهره بردند.
سال گذشته که به دلیل فاصلهگذاری اجتماعی و رعایت پروتکلهای بهداشتی، شرایط برای خرید حضوری چندان هم فراهم نبود، آمریکاییها بیش از ۱۴ میلیارد دلار در فروشگاههای مجازی، ۷ میلیارد دلار در مراکز خرید و مغازههای سطح شهر و ۲.۴ میلیارد دلار در صرافیهای ارزهای مجازی هزینه کردند که این مقدار در مقایسه با سال ۲۰۲۰، ۲۱.۶ درصد افزایش داشته است.
