روزنامه هفت صبح، نگین باقری| این بار نوبت برنامه «خودمونی» بود که به خاطر آزار حیوانها از سازمان محیطزیست تذکر بگیرد. مسابقهای با مجریگری مهران رجبی که در اپیزودی از آن افراد باید دستشان را داخل یک جعبه کرده و حدس بزنند که داخل آن چه گونهای از حیوان وجود دارد. پیش از این گونههای حیاتوحش مانند مار، خرگوش، خارپشت و… در این جعبه قرار داده میشد که در آخرین اپیزود نوبت به یک خرگوش رسید.
فرمانده یگان حفاظت محیطزیست این رفتار را مصداق آزار حیوانات دانست و تقاضا کرد که این برنامه حذف شود. این اولینباری نیست که برنامههای تلویزیونی برای جذب مخاطب دست به دامن حیوانات میشوند. آخرین مورد آن سریال دراکولا که خیلی سر و صدا داشت. دراکولای مهران مدیری فروردین سال 1400 از سینمای خانگی پخش میشد و در آن تصاویر عجیبی از حیوانهایی مانند دراگون، زرافه، ببر و طاووس گرفته شده بود.
دراکولا، 1400
در سریال دراکولا چه حیوانی به نمایش درآمد؟ در این اثر کمدی عقابی با یک پابند نمایش داده میشد. همچنین صحنههایی از یک توله ببر هم گرفته شده بود که بعدا کارشناسان ادعا کردند این ببر از نرمی استخوان رنج میبرد. همان روزها پشت صحنهای از غرش و ترس ویشکا آسایش وایرال شد که مدیری را متهم به آزارگری کرد. مهران مدیری به نمایش حیوانها در سینما علاقه زیادی دارد. شنیدههایی وجود دارد که بر اساس آن گفته شده خود او در خانه یک مار دارد.
اما برای برخی از آثارش از مار خودش استفاده نکرده و از کارگردان حیوانها برای این کار کمک گرفته است. عاقبت این اثر تلویزیونی چه بود؟ در نهایت سازندگان سریال دراکولا بعد از مداخله فعالان حقوق حیوانات مجبور به انتشار یک بیانیه شدند. این سریال با بیانیه خود درباره اینکه این حیوانات فقط برای فیلمبرداری به لوکیشن منتقل شدند تاکید کرد که جای حیوان در خانه نیست و نباید افراد چنین حیوانهایی را در خانه نگهداری کنند.
گربه کیانوش عیاری
موضوع حیوانات در صداوسیما و شبکه نمایش خانگی فقط به همین جا ختم نمیشود. سال 1400 وقتی کیانوش عیاری سریال «87 متر» را میساخت گفته بود که نمایش گربه در سریال او سانسور شده بود. شبکه یک ساکت نماند و مقابل این ادعا جواب داد که نمایش گربه و پرنده ایرادی ندارد اما نمایش نابجا، یا نمایش مکرر از این حیوانات در جایی که به نظر آنها لازم نبوده مورد بازبینی قرار گرفته که یکی از این صحنههای حذف شده مربوط به غذا دادن به گربه بوده است.
رضا یزدانی و عقاب آینه بغل
یک نمونه قدیمیتر از این حرفها ماجرای حضور رضا یزدانی با عقاب اجارهای در پاساژ مگامال تهران بود. عقابی که گویا به توران خانم شهرت داشت و قبلا هم در آثار سینمایی بازی کرده بود. کدام توران خانم؟ همان عقابی که در «آینه بغل» منوچهر هادی هم بازی میکرد. این خواننده هم سال 1397 برای اکران فیلم «ماموریت غیرممکن» با توران خانم در مراسم حاضر شد.
این عقاب داستان مستقلی برای خودش داشت. توران خانم به فردی به نام امیر رهبری تعلق داشت که کارش کارگردانی حیوانهاست. ماجرا این بود که این عقاب زخمی شده بود و امیر رهبری او را بعد از پیدا کردن مداوا کرد. تا مدتهای زیادی هنوز یکی از بالهایش مشکل داشت و نمیتوانست پرواز کند. یکسال بعد رهبری در مصاحبه خود گفت که او به جز این عقاب، جغدی هم داشته که یک روز سازمان محیطزیست هر دو را بازداشت و به پارک ارم منتقل کرد. عقاب او در باغ وحش ارم دیگر نتوانست پرواز کند و امیر رهبری را عزادار کور شدن پرهای خود کرد.
سگها و گرگهای کنسرتی
او همچنین خاطرات زیادی درباره بازی گرفتن از حیوانات دیگر در آثار سینمایی متفاوت داشته. اینطور که قبلا در مصاحبههایش گفته در یکی از کنسرتهای «همای» یا سریال «ستایش» حیواناتی به کار رفته که این معلم حیوانات آنها را آموزش داده.
مرغانی که شش ماهه دستی میشوند
حیوانها در سینما معمولا معیاری برای نمایش ثروت بودهاند اما در کنار آن گاهی هم در آثار عقیدتی و مذهبی از حیوانها بازی گرفته شده؛ با این حال در مورد تصاویر آنها در دومی خبری از تذکر نبوده و فیلمسازان با ادعای آزار حیوانها روبهرو نشدهاند. برای مثال رهبری همچنین قصه جالبی از «محمد رسوال الله» مجید مجیدی داشت که از زبان او میخوانید:
«مجید مجیدی برای ساخت فیلم محمد رسولالله میخواست صحنه حمله پرندگان ابابیل به خانه کعبه را بازسازی کند. جلسهای برگزار کردیم و به او گفتم این صحنه را بدون ویژوال میتواند اجرا کند. او میخواست یک مرغ دریایی از دست حضرت محمد(ص) دانه بگیرد. برایشان روی کاغذ ترسیم کردم که چطور ظرف 6 ماه مرغان دریایی را از فشافویه به سمت لوکیشن این فیلم میکشانم.
قرار بود دریاچهای ترتیب دهیم به فاصله چند کیلومتر از لوکیشن و با بوی زُهم آشغال ماهی، مرغان را به آن مکان هدایت کنیم. حتی پیشنهاد کردم از پوکه معدنی برای ریختن سنگ بر سر لشکر ابابیل استفاده کنیم که آسیب زننده نباشند یا پیشنهادهایی مثل رنگ کردن کبوترها و اضافه کردن دم به آنها برای بدل مرغان دریایی و پرندگان ابابیل و… اما با اینحال آنها چه کردند؟ یک خارجی آوردند و به دلار به او پول دادند تا چنین صحنهای را بسازد، در صورتی که میتوانستند از ظرفیتهای داخلی استفاده کنند.»
از گراز مختارنامه تا مار مهران مدیری
رهبری علاوه بر تهیه سگ برای یکی از آثار حاتمی کیا، برای مجموعه مختارنامه هم پیشنهاد آماده کردن یک گراز داشته. آماده کردن گراز برای بازیگری چه خم و چمی دارد؟ او توضیح میدهد که برای این کار تا مدتها این گراز را در پشت بام خانهاش نگه داشته بود. خودش در این مصاحبه تعریف کرده توله گرازی که مادرش را با تیر کشته بودند تا مدتها طوری جیغهای شدیدی میزده که همسایهها به وجود جن در خانه او مشکوک میشوند.
برای همین هم کمی بعد او را به پشت بام خانهاش منتقل میکند. همان گراز جیغ جیغو به مرور آنقدر با راهنمایی او دستی میشود که در فیلمبرداری نیاز به حضور این معلم پیدا نمیکند. البته سرنوشت گراز هم بهتر از بقیه حیوانها نبوده. به خاطر اینکه این کارگردان حیوانات مدتی برای یک فیلم دیگر به سفر میرود و وقتی برمیگردد که گویا دیگر گراز را سر به نیست کرده بودند.
