روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی| دیروز روز شلوغ و پرخبری در مجلس بود. ابتدا غیبت رئیس سازمان برنامه و بودجه در جلسه مجلس حاشیه ساز شد و بعد، سخنرانی او و در انتها تذکرات قالیباف به او و وزیر اقتصاد. بعد از جلسه مجلس نیز ایرنا و خانه ملت، خبرگزاریهای دولت و مجلس، یک جدال لفظی با هم داشتند. ببینیم ماجرا چه بوده است.
یک: سهشنبهها روز نظارت مجلس است. این قاعده در دوره جدید گذاشته شده. دیروز هم یک گزارش قرار بود قرائت شود در خصوص عملکرد دستگاههای مسئول در خصوص بند(الف) تبصره (18) قانون بودجه سال 1400 و 1401 .
دو: آن تبصره چه میگوید؟ میگوید که دولت از محل هدفمندشدن یارانهها و کاهش یارانه یا سوبسید قیمت بنزین یا آب یا گاز، یک سری درآمد دارد که باید طبق آن تبصره، بخشی از این پول را به «ایجاد و توسعه، تولید، اشتغال و کارآفرینی با اولویت استانهای با نرخ بیکاری بالاتر» اختصاص دهد.
سه: حرف مجلس چیست؟ دولت میگوید 50 درصد منابع تبصره 14 در هفت ماهه امسال به دست آمده یعنی دولت پول کسب کرده ولی دولت در سال 1400 باید 13 هزار میلیارد تومان و در سال 1401 باید 5 هزار میلیارد تومان به این موضوع اختصاص میداده که نداده است. به عبارت دیگر و به گفته پارلمان، امسال هر استان قرار بوده حدود 2200 میلیارد تومان سهم داشته باشد تا به جوانان وام بدهند تا سر کار بروند ولی تاکنون یک ریال نیز پرداخت نشده و این کوتاهی سازمان هدفمند کردن یارانهها، سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد بوده است.
چهار: علاوه بر اشتغال باید 30 هزار میلیارد تومان نیز برای مسکن هر استان اختصاص پیدا میکرده که به گفته مجلس، از شهریور 1400 تا شهریور 1401 تنها 18 هزار میلیارد تومان برای تسهیلات مسکن پرداخت شده است که قابل قبول نیست.
پنج: قبل از اینکه سید مسعود میرکاظمی در این خصوص توضیحی بدهد، یک گلهگذاری مفصل از سوی قالیباف در تریبون مجلس بیان شد. او با اشاره به عدم حضور میرکاظمی گفت: ما برای دولت دعوتنامه فرستادیم و آقای میرکاظمی را به این جلسه دعوت کردیم، انصاف نیست که ایشان براساس قانون مکلفند که اینجا حضور پیدا کنند ولی امروز صبح ساعت 7:30 می گویند که کار داریم. چه کاری مهمتر از پیگیری اجرای قانون است اگر بناست مجلس کار نظارتی خود را انجام ندهد که نمیشود لذا حتما به آقای میرکاظمی بفرمایید که باید حتما در جلسه امروز حضور پیدا کنند.
شش: میرکاظمی بعد از مدتی در جلسه حضور پیدا کرد و علت تاخیر خود را این طور توضیح داد: امروز همایش دو روزه برنامه بودجه و برنامه هفتم توسعه را با روسای سازمانهایی که از استانها به تهران آمده بودند، داشتیم و به دلیل ناهماهنگیهای صورت گرفته، مجبور به قطع سخنرانی خود در این همایش شدم و خود را به صحن علنی مجلس رساندم.
هفت: و اما توضیحات او درباره ایراد مجلس: زمانی که بنده سازمان را تحویل گرفتم، ریالی بابت اشتغال پرداخت نشد و با کسری مواجه بودیم. در دولت سیزدهم 19 هزار میلیارد تومان برای اشتغال پرداخت کردیم.
هشت: اما مهمتر از این ادعا این بود که میرکاظمی صراحتا گفت میزان پولی که مجلس در بودجه پیشبینی کرده بوده، اصلا وارد جیب دولت نشده است: «عملکرد سال گذشته حدود 330 هزار میلیارد تومان بوده که منابع آن از محل فروش گاز داخلی، فرآورده و صادرات فرآورده است و در برخی از موارد عدد حاصله وارد منابع تبصره 14 نمیشود. پیشنهادی که دولت ارائه کرد، حدود 100 هزار میلیارد تومان به منابع سال 1400 اضافه شد. چگونه میشود بدون اینکه قیمت انرژی تغییر کند یا تولید را افزایش دهیم، این رقم به 640 هزار میلیارد تومان برسد، آیا واقعاً چنین پیشبینی تحقق مییابد؟
از روز اول مشخص بود که منابع قابل وصول نیست. وقتی تبصره 14 در بودجه سال گذشته 340 هزار میلیارد تومان درآمد دارد، به هیچوجه به 640 هزار میلیارد تومان در سال آینده نخواهد رسید. بارها از دوستان خواهش کردیم که منابع و مصارف را به گونهای ببینند که با 5 الی 10 درصد خطا تحقق یابد. وقتی 200 هزار میلیارد تومان عدم تحقق داریم و مجموعاً تصمیمی گرفته میشود که یارانه با این رقم از محل تبصره 14 پرداخت شود، باید جوانب آن نیز در نظر گرفته شود.»
9 : حالا فهمیدیم که بین آنچه در بودجه آمده با آنچه واقعا اتفاق افتاده، 200 هزار میلیارد تومان تفاوت است. راهکار دولت چیست؟ راهکار دولت این است که از منابع صندوق توسعه ملی برداشت کند. میرکاظمی گفته: الان از فروش 100 دلاری نفت فقط 45 دلار آن به دولت باز میگردد.در نامه به رهبری درخواست شده که از 20 درصد منابع حاصله از فروش نفت فقط برای دو موضوع تملک (مسکن) و اشتغال استفاده شود. به هیچ عنوان برای بحث جاری از نامهای که رئیس جمهور تدوین کرده، استفاده نخواهد شد و رهبر انقلاب نیز با 10درصد از آن موافقت فرمودند.
10: وزیر اقتصاد چه گفت؟ خاندوزی گفت که ما بهتر از دولت پیش عمل کردیم و به گفته او فقط در سه ماهه پایانی سال 1400 تا 6 ماهه اول سال 1401 عملکرد تبصره 18 از 10 درصد سالهای قبل به 102 درصد افزایش پیدا کرده است.
11: در پایان این جلسه قالیباف گفت: قصد ما اصلا این نیست که از معیشت بزنید و در اشتغال هزینه کنید، ما میگوییم هر پولی را در جای خود هزینه کنید و کارها را انجام دهید. در سال گذشته 32 هزار میلیارد تومان برای بحث مربوط به تبصره 18 و اشتغال پول پیشبینی کردیم، شما میدانید و مجلس نیز میداند و گزارش تفریغ بودجه نیز وجود دارد که صد درصد منابع درآمد تبصره 14 تحقق پیدا کرده است.
زمانی که منابع محقق شده و صددرصد منابع معیشت را پرداخت کردهاید، چرا صددرصد سهم اشتغال پرداخت نشده، به جای 32 هزار میلیارد تومان حدود 19 هزار میلیارد تومان پرداخت کردید یعنی 13 هزار میلیارد تومان درآمد قطعی بخش اشتغال به موضوع اشتغال پرداخت نشده است. او خطاب به خاندوزی هم گفت: احساس میکنم شما یا خسته شدهاید و یا اینکه رودربایستی دارید، شما مسئول بودید این موضوع را مطالبهگرانه پیگیری کنید اما انجام ندادید، همانند سال گذشته که پیگیری کردید در سال جاری نیز باید پیگیریها را انجام میدادید و شما مسئول این کار بودید.
12: اختلاف البته بعد از جلسه هم ادامه پیدا کرد. دولت همچنان میگوید پول نداریم و مجلس میگوید پول دارید و به اشتغال ندادید. از این رو خبرگزاری خانه ملت که وابسته به مجلس است؛ درباره یادداشتی که خبرگزاری ایرنا نوشته، جوابیهای مینویسد و در آن آورده است: «خبرگزاری ایرنا مدعی شده که عدم تحقق منابع درآمدی منجر به عدم اختصاص بودجههای مختلف ازجمله بودجه اشتغال شده است. اگر این ادعا خبرگزاری دولت را بپذیریم معنایش این است که در 8 ماه سپری شده از سال دولت هیچ درآمدی نداشته است! اساسا آیا چنین چیزی ممکن است؟ گزارشهای رسمی دولت نشان میدهد که این ادعای ایرنا خلاف واقع است.
مثلا اوایل آبان ماه بانک مرکزی در گزارشی که اتفاقا در خبرگزاری ایرنا منتشر شده اعلام کرده است: «… در ۶ماهه اول سال جاری درآمدهای عمومی دولت از رشد ۵۹.۲ درصدی برخوردار بود.» بنابراین براساس همین گزارش رسمی که خبرگزاری دولت منتشر کرده، دولت درآمد خوبی کسب کرده است. همچنین براساس گزارش رسمی تا پایان مهرماه، که نامه آن موجود است، عملکرد منابع عمومی دولت حدود 80درصد محقق شده است. سوال اینجاست که از همین میزان محقق شده درآمدها، چه مقدار سهم اشتغال بوده و چرا همین میزان پرداخت نشده است؟»
