روزنامه هفت صبح، نگین باقری| قرار است سال آینده دریا به اصفهان برسد. خود دریا که نه، در واقع آب دریای عمان هزار کیلومتر طی خواهد کرد تا از لوله صنایع استان اصفهان بیرون بیاید. این خبر را برای اولینبار دیروز استاندار اصفهان داد. اهمیت حرفهای او در این بود که تا امروز هیچ جزئیاتی از این مسیر جدید که قرار است آب عمان به فلات مرکزی برسد منتشر نشده بود ولی حالا مشخص شد که اصفهان برای خودش برنامههای ویژهای دارد. به نظر میرسد تنشهای بین استانی باعث شده که اینبار برای اصفهانیها یک خط لوله جدید از جنوب کشور کشیده شود تا به قول استاندار دیگر فلکه آن دست خود اصفهانیها باشد.
استاندار چه گفت؟
احتمالا فقط یک اصفهانی منظور استاندار از اینکه میخواهد فلکه شیر دست خود اصفهانیها باشد را متوجه میشود. کشاورزان اصفهانی همیشه معتقد بودند که آب زایندهرود در بالادست رودخانه و قبل از اینکه به دست مردم این استان برسد، در چهار محال و بختیاری مصرف میشود. اینبار آنها همین انتقاد را به لولهکشی آب از خلیجفارس به فلات مرکزی ایران داشتند.
سید رضا مرتضوی روزی که داشت درباره کم آبی اصفهان حرف میزد گفت: «از دوره قبل تأمین آب از خلیج فارس در دستور کار استان بود، اما در حد مطالعات و با هدف استفاده استان از یک آبگیر مشترک با سایر استانها برداشت پیش نرفت. آبگیر قبلی که اصفهان تلاش میکرد از آن بهرهمند شود، دست دیگران بود و اصطلاحاً شیر فلکه آن دست ما نبود یعنی ما دوباره پایین دست بودیم و همه مخاطرات استان در گروه تصمیمات دیگران قرار میگرفت؛
همچنین استان اصفهان را برای دهها سال خریدار آب و درگیر حواشی میکرد با برنامهریزیهای صورت گرفته توانستیم مجوز یک مسیر مجزا را برای اصفهان بگیریم و استان ما مجوز یک آبگیر مستقل را گرفت. جلسات بسیاری برگزار و حتی گرفتار برخی حواشی به خاطر پافشاری بر حفظ منافع پایدار استان شدیم اما نهایتاً یک مسیر مجزا از منطقه سیریک به استان اصفهان اختصاص یافت و مجوز بهرهمندی استان به ۴۰۰ میلیون مترمکعب افزایش یافت، مطالعات مسیر انجام و مجوزات لازم گرفته شد، نهم شهریور ماه این مسیر کلنگزنی شد و در حال حاضر ۸۰ کیلومتر در مسیر پیش رفتهایم.»
استقلال آبی اصفهانیها تنش را تمام میکند؟
همینطور که از حرفهای استاندار معلوم بود، میشد متوجه شد که یکی از خوشحالی اصفهانیها سرانجام استقلالشان از آب استانهای دیگر بوده. آنها تا پیش از این باید آبی که با همین روش لولهکشی به سیرجان میآمد از کرمانیها میگرفتند. این کار برای مردمی که یک عمر منتقد تمام شدن آب زایندهرود در چهارمحال و بختیاری بودند، سنگین تمام میشد. حالا پروژه جدید اما متفاوت از قبل قرار است آبی که گویا شیرینتر بوده و آلودگی کمتری دارد از عمان، به اصفهانیها برساند.
آب مرموز عمان
رئیسجمهور قرارداد این برنامه را مرداد ماه همین امسال منعقد کرد اما مثل یک راز سر به مهر هیچوقت کسی دقیقا توضیح نمیداد که قرار است این آب چه سرنوشتی را از سر بگذراند تا به مرکز کشور برسد. روزنامه هفت صبح در گفتوگو با یکی از اعضای اجرایی این پروژه که نخواست نامش فاش شود، اطلاعاتی درباره آن به دست آورده که یک توصیف کلی از ابعاد انتقال این آب خواهد داد.
آب از کجا میآید؟
برای این هدف اصفهانیها لولههای آب را 10 کیلومتر بعد از ساحل دریای عمان در استان هرمزگان قرار دادهاند. آبشخور این لوله در منطقهای به نام سیریک قرار دارد که از این لولهها عبور میکند و در میان راه تصفیه میشوند. آب داخل لولهها با پمپاژ آن را تا منبعهای آبی بزرگی که قرار است در مرکز این شهر، اصفهان تاسیس شوند انتقال میدهند.
چرا آبی از لولهکشی کرمانیها برای اصفهان گرم نشد؟
لولهکشی جدید اصفهان با آن پروژهای که آب خلیج فارس را به کرمان میآورد فرق دارد. مهمترین فرق آن هم این است که بالاترگفته شد. پروژه کرمان سال 1397 شروع شد که به خط یک معروف بود. این لولهکشی از خلیج فارس شروع میشد، به قشم میرسید تا کرمان کشیده میشد و با اینکه قرار بود به یزد و بعد به اصفهان هم برسد، فقط تا یکی از معادن این استان بیشتر نرفت؛ چه برسد به اصفهان. دست مردم اصفهان که در حنا ماند برنامههای دیگری دوباره خرج آبرسانی کردند.
اول اینکه یک لوله از اصفهان به سیرجان کشیده شد ولی اصفهانیها روی آب آن کنترل نداشتند و فقط میتوانستند یک کار بکنند. آن هم اینکه آب مازاد کرمانیها را از آنها بخرند. یک سه راهی را تصور کنید که در دست بزرگی در سیرجان واقع شده. در این دشت بزرگ، کرمانیها فقط زمانی که آب شیرین خلیج فارس مازاد میآمد، مترمکعب آن را به ازای یک یورو به اصفهان میفروختند تا از مسیر یک لوله دیگر به جهت شمال انتقال دهد.
این ماجرا آنقدرها جوابگوی نیاز مردم اصفهان نشد. برای همین پس از اعتراضهای آبی کشاورزان در این استان، ابراهیم رییسی موافقت کرد که یک لوله دیگر برای اصفهانیها کشیده شود. پروژه جدید میخواهد دست نیاز اصفهان به کرمان را کوتاه کند. به جایش خودش از ساحل سیریک در هرمزگان آب را به همان لوله قبلی وصل میکند که مستقیم آب را از عمان بگیرد، شهر به شهر عبور کند و به مرکز اصفهان برسد. کجا؟ شمال شهر اصفهان دو منبع بزرگ برای این آب لولهکشی درست شده که فقط برای خود خود اصفهانیهاست.
حالا با این کار بیآبی و تنشهای همسایگی رفع و رجوع میشود؟ مدافعان این طرح میگویند اولا که تنشهای همسایگی بیشتر محصول آبهای سطحی زمین است. دوم همین که این آب فقط به اصفهان تعلق دارد، تنشهای را کاهش میدهد و برای اینکه روستاهای مسیر این لولهکشی در استانهای مجاور آسیبی به این مکانیسم نرسانند یا با انتقال این لولهها مخالفت نکنند، قرار است این آب، نیاز روستاها و مناطق محروم آن استانها را هم سیراب کند. برای این کار دولت چهار هزار و 300 میلیارد تومان به استان داده تا این یک میلیارد متر مکعب کمبود آب استان بار دیگر ناآرامیهای دیگری درست نکند.
