روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| اینطور که در خبرها آمده موسسه پنتون رنگی را به عنوان رنگ سال ۲۰۲۳ انتخاب کرده که اسم و حال و هوای ایرانی دارد: قرمز خلیج فارس. اینطور که در خبرهای منابع فارسی آمده این رنگ برگرفته از قرمزی خاک جزیره هرمز است و الحق هم وقتی رنگی که پنتون معرفی کرده را کنار تصاویری از خاک قرمز هرمز میگذاریم مو نمیزند و ما میتوانیم به راحتی آن را قرمز خلیج فارس یا قرمز هرمز صدا کنیم اما آنچه پنتون به عنوان رنگ سال ۲۰۲۳ معرفی کرده نام فنی دیگری دارد:
ویوا مجنتا که قرمز کارمینی هم ترجمه شده و خبری از اشاره به نقطهای از ایران در آن دیده نمیشود البته بعضی از منابع خبری موضوع را اینطور تصحیح میکنند که این رنگ اگرچه با عنوان قرمز خلیج فارس معرفی نشده اما الهام گرفته از قرمزی خاک هرمز است و ترکیب رنگش از تجزیه رنگ تصاویر این خاک در آنالیزورهای پنتون به دست آمده است که توضیح منطقی به نظر میآید اما گروهی که این رنگ را با «قرمز ایرانی» که در فهرست رنگهای پنتون دقیقا با همین نام دیده میشود یکی دانستهاند حتما اشتباه میکنند چون قرمز ایرانی که ما خودمان به آن میگوییم قرمز لاکی با کد رنگی کاملا متفاوت با قرمزی که پنتون برای سال ۲۰۲۳ معرفی کرده ثبت شده است و از نظر ظاهری هم شباهتی با رنگ معرفی شده ندارد.
رنگهای ایرانی پنتون
جالب اینکه در فهرست رنگهای پنتون غیر از قرمز پارسی رنگهای دیگری هم به نام ایران یا همان پارسی یا پرشین ثبت شدهاند از جمله سبز پارسی و آبی پارسی که هر دو از کاشیکاریهای قدیمی ایرانی برداشته شدهاند. به طور کلی ۹ رنگ در فهرست بلند بالای پنتون پیشوند پرشین را یدک میکشند که بین آنها چند مدل آبی یک مدل نارنجی و چندین مدل قرمز و صورتی دیده میشود که یکی از آنها خیلی شبیه رنگ سال ۲۰۲۳ است اما کد آن کمی تفاوت دارد؛ این یعنی اگرچه چشم ما چندان متوجه تفاوت آنها نمیشود اما از نظر فنی یکی نیستند.
غافلگیری بزرگ
غیر از اینکه رنگ سال آینده پنتون چقدر حال و هوای ایرانی دارد، این رنگ یک غافلگیری بین اهالی دنیای رنگ و چاپ و طراحی بوده است چون طی چند سال اخیر معمولا پنتون رنگهایی با توناژ روشن و آرامش بخش را انتخاب میکرد و همین چند هفته پیش هم دو مجموعه طراحی و رنگ برجسته به صورت مشترک پیشبینی کرده بودند که رنگ دیجیتال لوندر یا همان بنفش دیجیتالی که رنگی بین ارغوانی و بنفش است و برگرفته از گیاه اسطوخودوس محسوب میشود رنگ سال ۲۰۲۳ خواهد بود اما در نهایت پنتون تصمیم گرفت رنگی بسیار قویتر را برای سال آینده انتخاب کند. پنتون این رنگ را اینطور توصیف کرده: «این یک سایه قوی و جسورانه است که چیزی زنده و واقعی را به دنیای فناوری میآورد.» در ادامه هم آن را قوی و تپنده خوانده که در دنیای هنر ۱۵۰ سال قدمت دارد و استفاده شده است.
رنگ سال چه اهمیتی دارد؟
اگرچه ما در ایران چند سالی بیشتر نیست که اسم رنگ سال پنتون را میشنویم و تاثیر آن را در مد لباس و طراحی داخلی بناها میبینیم اما معرفی رنگ سال از سوی پنتون سالهای زیادی است که انجام میشود و نوعی اجماع جهانی در مورد آن وجود دارد که اعتبارش را از خود خود پنتون به عنوان یک مرجع جهانی رنگ میگیرد. اما پنتون چیست؟ پنتون، نام شرکتی در ایالات متحده است که درزمینه رنگ فعالیت میکند. معمولا افرادی که در زمینههای طراحی گرافیک، صنعت مد، دکوراسیون و… فعالیت میکنند، شناخت بیشتری درباره این شرکت دارند آن هم به واسطه خدماتی که پنتون در راستای تعیین اصالت رنگها و معرفی معیاری برای یکسان بودن آنها در سیستمهای مختلف ارائه میکند.
کمپانی پنتون، اولین بار در سال 1950 به عنوان یک شرکت «چاپ و نشر» کار خود را شروع کرد. شخصی به نام هربرت با دانش شیمی خود به مدت 6 سال در واحد چاپ این شرکت مشغول به کار شد و با ایده سیستم رنگی برگرفته از جدول مندلیف که در آن هر رنگ دارای یک عدد مختص به خود است و امکان اشتباه گرفتن رنگها بخصوص در میان طراحان مد و… را به حداقل میرساند، توانست سود قابل توجهی را برای شرکت به دست آورد.
پس از کسب این موفقیت، نام شرکت به پنتون (به معنای همه رنگها) تغییر کرد و چنین عواملی باعث شدند تا شرکتی که در اوایل دهه 1960 تنها در زمینه تولید کارتهای رنگی برای چند شرکت لوازم آرایشی فعالیت میکرد، مسیر خود را تغییر داده و در نتیجه در سال 1963 اولین سیستم تطبیق رنگ را تولید کند. شرکت پنتون در سال 2000 مسئله رنگ سال را ارائه داد و جالب است بدانید مورد استقبال بسیار زیادی از سوی طراحان قرار گرفت؛ این مسئله سبب شد تا این موضوع همچنان ادامه یابد و هرساله در زمانی مشخص رنگ سال انتخاب شود.
در واقع موفقیت اصلی شرکت پنتون مربوط به سیستم تطبیق رنگ آنها است که با نام اختصاری پیاماس شناخته میشود. در واقع این مسئله مربوط به سالهای ابتدایی کار شرکت و زمانی است که هربرت متوجه شد که خروجی نهایی رنگهای چاپ شده با رنگ نمایش داده شده در نرمافزارها متفاوت است. این مسئله هربرت را مجبور کرد تا سیستم تطبیق پنتون را ارائه داده و این مشکل را برطرف کند. تا پیش از معرفی این سیستم اگر مشتری سفارش طراحی آرم و لوگو یا هر نمونه کار دیگری را با یک رنگ مشخص را به دو شرکت متفاوت میسپرد؛ نتیجه حاصل شده از رنگ طرح دو شرکت، نسبت به یکدیگر متفاوت بود اما امروزه به لطف سیستم تطبیقپذیری رنگ پنتون، احتمال رخ دادن چنین خطاهایی تقریبا نزدیک به صفر است.
همین سیستم در کنار فعالیتهای مختلفی که پنتون در زمینه رنگ و چاپ انجام میدهد آن را تبدیل به یک مرجع معتبر جهانی کرده است. البته اینطور نیست که پنتون به تنهایی رنگ سال را معرفی کند بلکه هر سال چند ماه مانده به رسیدن سال نو نظرسنجی در دو سطح عمومی و تخصصی انجام میشود و کارشناسان پنتون در نهایت با توجه به نتایج این نظرسنجیها و چند فاکتور دیگر رنگ سال را اعلام میکنند تا کمپانیها بتوانند برای محصولات سال بعد از آن رنگ و مکمل هایش استفاده کنند.
