روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی| دستهای از اخبار غیررسمی و پچپچههای فضای مجازی حاکی از آن بود که دولتمردان آمریکایی سعی دارند تا با فشار آوردن بر مقامات اوکراینی آنها را مجاب کنند اسلحهها را زمین بگذارند و بیرق دفاع را پایین بکشند و با برافراشتن پرچم صلح بر سر میز مذاکره با روسها بنشینند. هر چند این قسم اخبار در مقاطع مختلف زمانی و از منابع مختلف به گوش میرسید.
اما با مداقه در روند و ادامه حمایتهای مادی و معنوی آمریکا از اوکراین در عرصه رسمی، میشد این استنباط را داشت که اگرچه آمریکا در نهایت خواهان پایان یافتن جنگ روسیه و اوکراین است و خوش ندارد این نزاع سالها به طول بیانجامد اما مادام اینکه توازن نسبی در این جبههها برقرار است، عجلهای برای این کار ندارد. یکی از دلایل آمریکا برای امتداد این جنگ، تحلیل رفتن قوای روسیه و شکست ابهت این کشور در مجامع بینالمللی است. پر واضح است که جهان از روسیهای که نتوانسته با آن همه جلال و جبروت از پس اوکراین بحرانزده بر بیاید، ترس و حرفشنوی کمتری دارد.
مواضع رسمی
پس از گذشت چند هفته از بازار داغ حدس و گمانها درباره شروع مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی دولت بایدن آب پاکی را روی دست همه ریخت و گفت به اعتقاد او و دولت آمریکا زمان مناسب برای مذاکرات صلح فرا نرسیده است. او در ادامه به این نکته اشاره کرده است که اعضای کاخ سفید در ابتدا گمان نمیکردند که اوکراینیها بتوانند اینگونه در مقابل روسیه بایستند. این موضعگیری پرایس مؤید ادعایی است که در مقدمه به آن اشاره کردیم.
پرایس در ادامه صحبتهای خود پا را فراتر گذاشت و این حق را برای اوکراینیها به رسمیت شناخت که به منظور بازپسگیری شبهجزیره کریمه به برنامهریزی و انجام عملیاتهای نظامی بپردازند چرا که کاخ سفید هنوز این شبهجزیره را بخشی از خاک این کشور میداند. مقامات روسیه بیدرنگ به این سخنان پرایس واکنش نشان داده و آن را اعلان جنگ علیه تمامیت ارضی خود تلقی کردند. البته این ادعا توسط آمریکاییها رد شد و آنها تاکید کردند بهرغم حمایتشان از اوکراین در این جنگ، دخالتی در روند و چند و چون آن ندارند.
حمایت همهجانبه آمریکا
کمکهای نظامی کشورهای غربی به اوکراین، بهویژه کمکهای نظامی آمریکا سبب شد معادلات این جنگ بههم بریزد و اوکراین به سدی مستحکم در مقابل رویاپردازیهای پوتین بدل شوند. این کمکها بهطور کلی در ۳ دسته اصلی جای میگیرند. دسته اول که یکی از اصلیترین نقشهای آمریکا در این جنگ را رقم میزند، کمک اطلاعاتی است. دسته دوم بخش آموزش نیروهای نظامی اوکراین برای نبرد با روسیه و البته استفاده از تجهیزات نظامی آمریکایی است.
لازم به ذکر است آمریکا بهرغم شایعات مطرح شده مبنی بر شروع مذاکرات صلح، تصمیم دارد با افزایش ظرفیت ۵۰۰ نفری، هر ماه ۸۰۰ نظامی اوکراینی را در آلمان تحت آموزش قرار دهد. دسته سوم که تیر خلاص را بر رویاهای بلندپروازانه پوتین وارد آورد، حمایت تسلیحاتی و ارسال مداوم ادوات و تجهیزات نظامی آمریکایی به اوکراین است. حالا خبر رسیده است که برنامه ارسال سامانه دفاع موشکی پاتریوت به اوکراین نهایی شده است. حضور پاتریوت در مرزهای اوکراین میتواند همین برتری نسبی ارتش روسیه را نیز از بین ببرد. از اینرو روسها با انتقاد از تصمیم دولت بایدن، اعلام کردند در صورت انتقال پاتریوت به اوکراین، هرگونه پاسخ به این اقدام مداخلهجویانه آمریکا را برای خود مشروع میداند.
پاتریوت چیست؟
پاتریوت یک سامانه دفاع موشکی آمریکایی است که با توانایی هدف قرار دادن هرگونه موشک کروز، موشک بالستیک و انواع هلیکوپتر و هواپیماهای دشمن از مواضع و قرارگاههای مهم دفاع میکند. سامانه پاتریوت با بهرهگیری از رادار قدرتمند خود، میتواند اهداف خود را در هر شرایط آب و هوایی بهطور مداوم رهگیری و منهدم کند.
در حال حاضر ۱۱۰۶ سامانه پاتریوت در اختیار ارتش آمریکاست و ۱۷۲ سامانه نیز در کشورهای آلمان، هلند، اسپانیا، یونان، ژاپن، تایوان، عربستان سعودی، مصر، کویت و اردن مستقر شده است. همچنین بیش از ۱۰ هزار موشک این سامانه در انبارهای آمریکا نگهداری میشود. سکوهای پرتاب پاتریوت در ۲ مدل مختلف طراحی شدهاند؛ یکی توانایی پرتاب ۴ موشک و دیگری توانایی پرتاب ۱۶ موشک را داراست. آمریکا قصد دارد در اولین محموله ارسالی خود، ۱۶ سامانه پاتریوت به همراه ۱۲۰۰ موشک را به اوکراین بفرستد.
هزینهاش چقدر است؟
سامانه کنونی پاتریوت نسبت به آنچه که در سال ۱۹۸۱ ساخته شد تغییرات مهمی کرده است و یکی از ارکان مهم این تغییرات کاهش هزینه تمام شده بهرغم افزایش کارایی بوده است. امروز هر سامانه پاتریوت حدود ۱۰ میلیون دلار و شلیک هر موشک از این سامانه نیز ۴ میلیون دلار خرج برمیدارد.
البته باید این نکته را نیز در نظر داشت که دقت این سامانه ۱۰۰درصد نیست. سازندگان پاتریوت دقت آن را بسته به شرایط چیزی بین ۴۰ تا ۷۰درصد عنوان کردهاند. البته بررسی سوابق این سامانه در عربستان سعودی نشان میدهد که بهرهگیری از این سامانه ۸۰درصد موفقیت در بر داشته است و بهعبارت دیگر از هر ۵ هدف ۴ تایش را مورد اصابت قرار داده است. البته برخی از گزارشهای ارتش آمریکا نیز موفقیت این سامانه را تا ۹۸درصد اعلام کرده است.
چگونه کار میکند؟
هر سامانه پاتریوت شامل ۴ بخش مجزای واحد فرماندهی، واحد ارتباطات، رادار و هدایت موشک است. این واحدها توسط فیبر نوری به یکدیگر متصل شدهاند و هم میتوانند به صورت خودکار تنطیم شوند و هم میتوان آن را روی حالت شلیک توسط انسان تنظیم کرد. لازم به ذکر است اگر سامانه پاتریوت به اوکراین فرستاده شود، نیرویهای نظامی این کشور باید برای یادگیری استفاده از این سامانه، به احتمال زیاد در آلمان تحت آموزش قرار بگیرند. آموزش مقدماتی استفاده از سامانه پاتریوت ۱۰ هفته و آموزش حرفهای نیز ۱۳ هفته به طول میانجامد و با این حساب حداقل ۳ ماه دیگر تا به کارگیری این سامانه در نبرد روسیه و اوکراین زمان باقی مانده است.
تاثیر سامانه پاتریوت در جنگ اوکراین چیست؟
بر اساس گزارشهای رسانههای خبری غربی، حملات روسیه به زیرساختهای غیرنظامی شهرهای اوکراین که بیشتر بر روی هدف قرار دادن نیروگاههای برق تمرکز دارد توسط پهپادهای ساخت ایران صورت میگیرد. هدف قرار دادن این پهپادها توسط سیستمهای ضدهوایی به کار گرفته شده توسط ارتش اوکراین کار سخت و دشواری است. حال خبر رسیده است که روسیه قصد دارد موشکهای بالستیک هم از کشورهای همپیمان خود وارد کند. با استقرار سامانه پاتریوت در شهرهای اوکراین عملا این ابتکار روسها خنثی میشود و درصد موفقیت عملیاتهای پهپادی و استفاده از موشکهای بالستیک به طور جدی کاهش پیدا میکند.
