روزنامه هفت صبح| مجموع اخبار دیروز و امروز به ما میگوید که با فروکش کردن اعتراضات و شکست نسبی فراخوانهای اعتصاب و اعتراض سوم (۲۸ تا ۳۰ آذر) و نیز فراخوان صد روز اعتراض (۳ دی) دولت یا به تعبیر دیگری حاکمیت، در حال مواجهه با مسایل اصلی خود است که در طول این صد روز، پشت اعتراضات پنهان شده بود. این بحرانها کدامند؟
یک: افزایش نرخ ارز: قیمت ارز در بازار غیررسمی به ۴۱ هزار تومان رسیده است. یعنی ۱۵ هزار و ۷۵۰ تومان بیش از روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ که سید ابراهیم رئیسی دولت را تحویل گرفت. دلار همچنین میل صعودی خود را حفظ کرده و مشخص نیست در چه نقطهای خواهد ایستاد.
دو: مصرف شدید گاز: گفته میشود مصرف گاز در بخش خانگی این هفته، از مرز ۷۰۰ میلیون متر مکعب در روز خواهد گذشت. این یعنی ۷۰ درصد از میزان تولید گاز در کشور آن هم در شرایطی که هنوز یک هفته از زمستان نگذشته و مجموعه نیروهای حامی دولت هم به دلیل تبلیغات وسیع بر «زمستان سخت» اروپا، از نظر افکار عمومی نیز به شدت تحت فشار است. مصرف شدید گاز، از سوی دیگری نیز دولت را تحت فشار گذاشته و آن تعطیلی صنایع است. به طور مشخص صنایع پتروشیمی و سیمان. اعلام شده که ۵۰ کارخانه سیمان به دلیل قطع گاز تولید خود را متوقف کردند. وضعیت تا آنجا خراب است که اعلام شد گاز ۸۴۰ سازمان و اداره دولتی هم به دلیل پرمصرف بودن قطع شده من جمله اداره گاز یزد!
سه: فیلترینگ: کاهش سرعت اینترنت و فیلترینگ ضربه شدیدی در افکار عمومی، حتی در بدنه حامی، به دولت رئیسی زده ولی فراتر از این ضربه، ضربه اقتصادی است که پشت پرده به کشور و شرکتها وارد شده است. در روزهای اخیر، چندین نامه توسط یک گروه هکری منتشر شد که نشان میداد شرکتهای اپراتور اینترنتی مانند ایرانسل یا شاتل، ضررهای زیادی را بابت این وضعیت متحمل شدند که ممکن است در بلندمدت باعث ورشکستگی آنها شود.
چهار: حجاب: با پایان تقریبی اعتراضات، حالا حاکمیت با وضعیت جدید حجاب روبهرو شده است. به تعبیر ساده، افرادی که دیگر روسری سر نمیکنند. چه باید کرد؟ به قول حسین طائب، گشت ارشاد دیگر جواب نمیدهد ولی بدنه محافظهکار مذهبی از حاکمیت، توقع «اقتدار» دارد. آیا واقعا با رفتارهایی مثل پلمب مجتمع «مهروماه» در جاده قم میتوان وضعیت را به روزهای قبل از اعتراضات بازگرداند؟ در این صورت باید نسبت به حجم بیکاری ناشی از این پلمبها چه کرد؟ گفته شده در این مجتمع ۷۰۰ نفر مشغول به کار بودند. حاکمیت چه برنامهای برای این بیکارها خواهد داشت؟
پنج: فشارهای بینالمللی: در این میان، قطعا به تناسب برخوردهای حاکمیت چه در زمینه برخوردهای قضایی و به خصوص در مورد اعدامها شاهد افزایش فشار حقوق بشری بر کشور و نیز تحریمهای جدید خواهیم بود. ضمن آنکه به تناسب شدت گرفتن جنگ اوکراین از ماه فوریه (طبق پیشبینیها) باید دوباره شاهد فشارهای بینالمللی از این حیث هم باشیم.
در عین حال با کنفرانس بغداد ۲ مشخص شد که غرب برنامهای برای کاهش نفوذ ایران در منطقه هم دارد و در این زمینه نیز احتمالا شاهد ایجاد یک جبهه جدید به خصوص در عراق و لبنان خواهیم بود. در این دسته البته که باید سرنوشت برجام را نیز قرار دهیم که به هر حال مهمترین پرونده دیپلماتیک ماست.
شش: مصرف بنزین: طبق گفته مسئولین دولتی در حال حاضر مصرف بنزین در کشور یک میلیون لیتر، در روز، بیش از تولید است. بنزین، بنا به قیمت دلار آزاد، کمتر از ۱۰ سنت بابت هر لیتر است و این به شدت قاچاق بنزین را تشویق میکند. در این صورت، دولت برای کنترل مصرف چه خواهد کرد؟ سهمیهبندی یا افزایش قیمت؟ آیا این سیاستها باعث اعتراض افکار عمومی نخواهد شد؟
هفت: مسایل بلندمدت: به این جمع باید برخی مسایل بلندمدت را هم اضافه کنید که گریبانگیر دولت است ولی نتایج آن فعلا مشخص نمیشود و در بلندمدت میتوانیم تاثیر آن را روی جامعه بفهمیم. مثل مسئله زیست محیطی. در روزهای اخیر گفته شده که تالاب صالحیه در اطراف تهران منبعی برای ریزگرد شده ضمن اینکه همچنان معضل دریاچه ارومیه برای استانهای شمال غربی کشور باقی است. از سوی دیگر مسایل جمعیتی را نیز باید در این گروه قرار داد. وزیر بهداشت بارها گفته که ما حداکثر 7 سال دیگر برای رشد جمعیت در ایران فرصت داریم و بعد از آن به اصطلاح پنجره جمعیتی ما بسته خواهد شد.
