روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| در جدال میان شناسایی منابع آلودهکننده هوا در شهرهای بزرگ، نقش نیروگاههایی که مازوت میسوزانند، تایید و فعلا سوزاندن مازوت در 14نیروگاه سراسر کشور بهغیر از تهران مشخص شده است. دلیل استفاده از سوخت مازوت در نیروگاهها محدودیت در گازرسانی به آنهاست و در مجموع سهم نیروگاهها در آلودگی هوا 5/6درصد برآورد شده است.
میزان گوگرد مازوتی که به نیروگاهها داده میشود هم 5/3درصد است. نیروگاههای حرارتی یا بخاری از سوختهای فسیلی برای تامین سوخت مورد نیازشان استفاده میکنند و تا امروز ۶۰۴ واحد تولید برق حرارتی در ۱۳۴ نیروگاه کشور فعال شده و مجموع ظرفیتشان هم به 73 هزار مگاوات رسیده است. مدیرعاملان این نیروگاهها میگویند که اختیاری در تعیین نوع سوخت مصرفی ندارند. این نیروگاههای مازوتسوز در کجا قرار دارند و کدام شهرها را تحت تاثیر قرار میدهند؟
نیروگاه بخاری رامین اهواز
در نیروگاه رامین برای تولید انرژی الکتریکی از سوخت گاز طبیعی و سوخت دوم اضطراری مازوت استفاده میشود. این نیروگاه حرارتی است و در ملاثانی- اهواز قرار دارد. «رامین» سال 1358 تاسیس شده و در میان نیروگاههای فوقبحرانی قرار میگیرد که توانایی تولید 1903 مگاوات برق را دارد. طبق آمارهای سال 92 این نیروگاه برق حدود 42درصد استان خوزستان و شش درصد از کل کشور را تولید میکند.
نیروگاه شهید سلیمی نکا
این نیروگاه چهار واحد بخار، دو واحد گازی و یک واحد بخارسیکل ترکیبی دارد که در مجموع بیش از چهار درصد برق کشور را تولید میکند. ادامه مازوتسوزی این نیروگاه در تابستان سال جاری منجر به اعتراضات گستردهای در میان مردم منطقه و راهاندازی کمپینی برای کاهش آن شد. پایان مازوتسوزی در این نیروگاه بیش از یک دهه است که در بازههای زمانی مختلف مطرح میشود. اعتراض مردم به ادامه این روند حتی در تابستان، باعث شد که دو واحد تولید برق آن گازسوز شوند. با وجود این تغییر هنوز هم مازوتسوزی در نیروگاه شهید سلیمی ادامه دارد.
نیروگاه شازند
به علت وجود نیروگاه حرارتی شازند در غرب اراک، این شهر هر سال در زمستان با مشکل مازوتسوزی و آلاینده گوگرد روبهرو است که کیفیت هوا را بهشدت تحت تاثیر قرار میدهد. سال گذشته این نیروگاه از ۲۷ آذر مشغول استفاده از سوخت مازوت شد و در نهایت سال ۱۴۰۰، پرونده آلودگی هوا با ۱۶۵ روز ناسالم بسته شد.
نیروگاه شازند امسال هم از ۲۰ آبان مشغول مازوتسوزی شد و در حال حاضر سه واحد آن از مازوت استفاده میکنند. این نیروگاه حرارتی در سال 78 به ثبت رسیده و درزمینی به مساحت 240 هکتار در كيلومتر 15جاده اراك- بروجرد و در شرق پالایشگاه شازند ساخته شده است. این نیروگاه در 9 ماهه امسال نزديک به پنج ميليارد و هشتصد ميليون کيلووات- ساعت خالص انرژی الکتريکی به شبکه سراسری تحويل داده است.
نیروگاه اسلامآباد و شهید منتظری اصفهان
امسال با سرد شدن هوا و افزایش مصارف گاز، زمزمه استفاده از سوخت دوم در نیروگاه برق حرارتی شهید منتظری اصفهان و نیروگاه اسلامآباد از مهرماه بهگوش میرسید اما در آذر جدی شد. نیروگاه حرارتی اسلامآباد در غربیترین نقطه زایندهرود ساخته شده و ظرفیت تولید آن 835 مگاوات اعلام شده است. این نیروگاه پنج واحد بخار دارد و قدیمیترین نیروگاه منطقه اصفهان است.
در کنار آن، نیروگاه شهید منتظری هم از مازوت استفاده میکند. بهجز واحدهای دو و چهار، بقیه واحدهای نیروگاه شهید منتظری بسته به روز و زمان با محدودیتهایی در تأمین گاز روبهرو میشوند که در نتیجه تعدادی از آنها از مازوت و بقیه از گاز استفاده میکنند. این نیروگاه با هشت واحد ۲۰۰ مگاواتی در مجموع هزار و ۶۰۰ مگاوات برق تولید میکند که با توجه به تعمیرات اساسی دو واحد این نیروگاه، شش واحد باقی مانده در صورتی که دچار محدودیت گاز شوند باید از سوخت مازوت استفاده کنند.
تأمین برق کشور با حساب نیروگاههای دارای قابلیت تولید با سوخت مازوت محاسبه میشود، بنابراین در صورت تعطیلی نیروگاهی مانند منتظری که هزار و ۲۰۰ تا ۶۰۰ مگاوات برق مصرفی شبکه را تأمین میکند، باید راهکاری برای جبران این کسری پیدا شود. این نیروگاه نزدیک شاهینشهر ساخته شده و هشت واحد بخار 200 مگاواتی و دو واحد توربین انبساطی هشت مگاواتی دارد که ظرفیت تولید آنها برابر با 1616 مگاوات است.
نيروگاه شهید مفتح همدان
نیروگاه سیکل ترکیبی شهید مفتح در دشت کبودرآهنگ ساخته شده و در سال 1372 به بهرهبرداری رسید. سوخت اصلی این نیروگاه گاز طبیعی است و در برخی مواقع از مازوت استفاده میکند. ۶۰درصد برق تولیدی این نیروگاه در استان همدان و ۴۰درصد دیگر هم در استانهای همسایه آن مصرف میشود.
مصرف گاز نیروگاه شهید مفتح به صفر رسیده است در حالیکه در سایر فصول روزانه شش میلیون مترمکعب گاز توسط نیروگاه مصرف میشد. این نیروگاه چهار واحد بخار و توانایی تولید هزار مگاوات ساعت انرژی الکتریکی دارد و علاوه بر تأمین برق مورد نیاز استان همدان، فرکانس و ولتاژ را هم در منطقه کنترل میکند. کاهش سهمیه سوخت گاز نیروگاه شهید مفتح به آلودگی هوا دامن میزند و تبدیل به مهمترین منبع آلودگی هوای همدان میشود.
نیروگاه بیستون کرمانشاه
این نیروگاه عمدهترین مصرفکننده مازوت در کرمانشاه است و سه نیروگاه دیگر استان بیشتر از گازوئیل مصرف میکنند. بیستون در ۹ ماهه اول امسال بیش از 2/8میلیارد کیلووات ساعت انرژی الکتریکی تولید کرده است. سوخت اصلی بویلر هریک از دو واحد بخار آن گاز طبیعی است و از مازوت هم بهعنوان سوخت دوم استفاده میشود. ظرفیت تولید نیروگاه ۶۴۰ مگاوات است و شامل دو واحد بخار ۳۲۰ مگاواتی در زمینی به مساحت ۱۳۰ هکتار است. نیروگاه بیستون برای اولینبار در سال ۱۳۷۳ بهصورت موازی به شبکه سراسری متصل شد.
نیروگاه تبریز
ارقامی که درباره میزان تاثیر این نیروگاه بر آلودگی هوای تبریز در فصلهای سرد اعلام شده متفاوت است؛ از دو درصد تا 17درصد. از ۲۳ آبان امسال تغییر سوخت از گاز به مازوت در این نیروگاه رخ داد. سوخت پایه نیروگاه مازوت است و تا ۲۰۰ میلیون لیتر امکان ذخیرهسازی برای بیش از دو ماه وجود دارد. نیروگاه حرارتی و گازی تبریز در جاده تبریز- آذرشهر ساخته شده و ظرفیت تولید اسمی آن ۸۰۰ مگاوات است. هر یک از واحدهای بخار آن با ظرفیت عملی ۳۵۰ مگاوات و ظرفیت نامی ۳۶۸ مگاوات، از بزرگترین واحدهای بخار موجود در کشور است.
نیروگاه سهند بناب
سهند بناب هم یکی از دیگر از نیروگاههای تبریز است که از مازوت استفاده میکند. این نیروگاه در جاده بناب- تبریز جانمایی شده و 650 مگاوات ظرفیت تولید و دو واحد بخار دارد. سوخت اصلی آن گاز طبیعی و سوخت پشتیبان هم مازوت است.
نیروگاه توس
نیروگاه حرارتی توس در جاده مشهد- چناران قرار دارد و در سال 1364 با ظرفیت تولید 600 مگاوات ساخته شده است. این نیروگاه چهار واحد بخار 150 مگاواتی دارد و از سه نوع سوخت گاز، مازوت و گازوئیل استفاده میکند و فعلا تنها نیروگاه مازوتسوز استان خراسان محسوب میشود. امسال هم مانند سالهای قبل، ابلاغ سوخت مازوت برای این نیروگاه ارسال شده و هنوز هم فیلتراسیون در آن انجام نمیشود. سهم نیروگاه توس مشهد از کل مازوت اختصاص یافته به نیروگاهها حداکثر هشت درصد اعلام شده است. سال گذشته قرار بود یک میلیون متر مکعب گاز برای نیروگاه توس در نظر گرفته شود تا مصرف مازوت کاهش یابد، اما این اتفاق رخ نداد.
نیروگاه ایرانشهر
نیروگاه حرارتی ایرانشهر 256 مگاوات ظرفیت دارد و در 18 کیلومتری شمال غربی ایرانشهر استان سیستان و بلوچستان جانمایی و قرارداد ساخت آن در سال 1368 بسته شد. سوخت راهاندازی این نیروگاه هم گازوئیل، مازوت و گاز است. با وصل شدن شبکه سراسری گاز به این استان، واحد یک نیروگاه در خرداد سال 95 بهصورت دوگانه یعنی مایع (شامل گازوئیل و مازوت) و گاز در مدار قرار گرفت. این نیروگاه شش مخزن نفت کوره با 135 میلیون لیتر حجم دارد.
نيروگاه منتظر قائم البرز
استفاده از مازوت در این نیروگاه هم آغاز شده است و بخش زیادی از آلودگی این نیروگاه به علت جهت وزش باد به سمت غرب استان البرز حرکت میکند. این نیروگاه سال گذشته هم به مدت یک ماه و نیم مازوت سوزانده بود. نیروگاه منتظر قائم که سه درصد از برق کشور را تولید میکند، در سال 1346 فعالیت خود را در شهریار تهران آغاز کرد.
نیروگاه شهید رجایی قزوین
خرداد امسال قرار بود اگر کاهش مصرف مازوت نیروگاه برق شهید رجایی تا یکدوم عملی نشود، دستور پلمب آن صادر شود. مدیرعامل این نیروگاه گفته است که سهم آلایندگی نیروگاه شهید رجایی در زمان استفاده از مازوت کمتر از 10درصد است. نیروگاه شهید رجایی قزوین تامین کننده 5/3درصد برق کشور است و مجموع ظرفیت تولید آن با نیروگاه بخار و سیکل ترکیبی با ۲۰۴۲ مگاوات برآورد میشود.
نیروگاه حرارتی بندرعباس
سوخت اصلی نیروگاه حرارتی بندرعباس هم با ظرفیت تولید 1330 مگاوات مازوت، گازوئیل و سوخت پشتیبان آن هم گاز طبیعی است. گازوئیل در دو مخزن مجموعاً به ظرفیت یک میلیون لیتر و مازوت در شش مخزن مجموعاً به ظرفیت ۱۰۸ میلیون لیتر ذخیره میشود. این نیروگاه بزرگترین نیروگاه جنوبشرق کشور است و نقش مهمی در پایداری شبکه برق سراسری و تامین برق استان هرمزگان دارد.
