روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| یکی از سرنشینانی که سه سال پیش در حادثه هواپیمای اوکراینی جان خود را از دست داد، زني اوکراینی بود که اولنا نام داشت؛ اولنا مالاخوا. زنی که به ادعای سیانان تاجر اسلحه بوده و از محصولات خود برای استفاده در جنگ داخلی لیبی استفاده کرده است.
سه سال پیش، همین روزها بود که هواپیمای اوکراینی پرواز 752، دقایقی بعد از بلند شدن از فرودگاه امام خمینی تهران مورد اصابت دو موشک پدافند قرار گرفت و سقوط کرد. هر 176 سرنشین آن اعم از ایرانی، افغانستانی، اوکراینی، آلمانی-کانادایی، سوئدی و آمریکایی کشته شدند و علت این حادثه سه روز بعد، بروز خطای انسانی اعلام شد.
در آن پرواز به جز این دو زن اوکراینی، 9 نفر دیگر هم اهل این کشور بودند که جزو کارکنان هواپیما معرفی شدهاند. اولنا و اولگا کوبیوک، تنها مسافران اوکراینی این پرواز در ردیف دوم درست در کنار یکدیگر نشسته بودند. اولگا داستان بدون حاشیهای داشت؛ او زنی 61 ساله بود که برای دیدن دخترش، به تهران سفر کرده و قصد داشت با این پرواز به کییف بازگردد. در مقابل داستان اولنای 38 ساله مرموز و عجیب بود. از او چه میدانیم؟
سال 2020 بعد از فاجعه هواپیما، سیانان گزارشی درباره او نوشت و توضیح داد که اولنا سمتهای مهمی داشته و اطلاعات کمی از او موجود است. او مدیرعامل شرکتی به نام اسکایآویاترانس بوده که در اوکراین قرار دارد. همچنین یکی از مالکان شرکت وولاریس بیزینس بوده که در ادینبرگ اسکاتلند واقع شده. این دو شرکت که به یکدیگر مرتبط هستند، خود را به عنوان شرکتهای جت مسافربری و حمل و نقل هوایی معرفی میکنند و سخنگوی شرکت اول، اینکه اولنا مدیر اسکایآویاترانس بوده هم تایید کرده است. تا اینجا هیچ ابهام و نکته عجیبی وجود نداشت.
چرا ادعا میشود اولنا تاجر اسلحه است؟
ماجرا به یک سال به قبل برمیگردد. سال 2019 یک هواپیمای باری متعلق به این دو شرکت در لیبی مورد حمله پهپادی قرار گرفت و منهدم شد. ربط این ماجرا به زن قصه ما این است که هواپیما که متعلق به وولاریس بود؛ یعنی همان شرکتی که اسکایآویاترانس اداره میکرد. ماجرای آن از جایی مرموزتر میشود که هواپیمای مورد نظر در استان مصراته در کشور لیبی که از قضا دژ ساحلی رقبای رهبر لیبی بود مورد هدف قرار گرفت و فرود آمد. رقبای رهبر لیبی چرا به این هواپیما حمله کردند؟
هر دو شرکت همان زمان اعلام کردند که این پرواز حامل کمکهای بشردوستانه از آنکارا بوده و دولت اوکراین هم از این ادعا حمایت کرد. با این حال در یک کنفرانس خبری بعد از حادثه، ارتش ملی لیبی اعلام کرد که این هواپیما به این دلیل منفجر شد چرا که حامل تجهیزات جنگی برای دشمنانش در طرابلس بوده است.
امضای مرموز، قرارداد مرموزتر
ماجرا اینجا تمام نمیشود. سازمان ملل در همان سالها گزارشی درباره تحریم تسلیحاتی لیبی منتشر کرد. در این گزارش برای مثال اشاراتی به ترکیه و امارات شده که این ممنوعیت را نقض میکردند و بارها آشکارا برای لیبی سلاح تهیه کرده بودند. نکتهای که از این گزارش برای سیانان اهمیت داشته این است که نوشته شده بخش بزرگی از تسلیحات شامل قطعات پهپادی بوده که به عنوان قطعات خودرو و به صورت پنهان فرستاده میشدند.
نکته جالب اینجاست که بررسی هواپیمای این خانم 38 ساله در نهایت نشان داد که محمولهای که در هواپیما بوده شامل قطعاتی مانند بدنه و بال مربوط به پهپاد بوده است. در این گزارش به قطع گفته نشده که مالاخوا از محموله هواپیمای شرکتش اطلاع داشته یا نه، اما شرکت وولاریس مسئولیت مجوزهای گمرکی آن را بر عهده گرفته بود و امضای مالاخوا پای آن قرار داشت.
قسمت عجیب ماجرا اینجاست که یک هفته قبل از منهدم شدن این هواپیما، همه پروازهای اوکراین به لیبی منع شده بود اما این دو شرکت هواپیمایی از این ممنوعیت معاف شده بودند چرا که ادعا میکردند برای صلیب سرخ لیبی کار میکنند. این درحالیست که سخنگوی صلیب سرخ لیبی ادعا میکند هیچ ارتباطی با این دو شرکت هواپیمایی و مالاخوا نداشته است.
حالا همه اینها به کنار، مشخص نیست که مالاخوا چرا به تهران سفر کرده بود؟ سخنگوی شرکت اسکای آویاترانس مدعی شده بود که از سفر مالاخوا به تهران خبری نداشته و شرکتشان هم هیچ تجارتی در ایران نداشتهاست. به ادعای او مالاخوا در ماههای اخیر مشغول پیدا کردن بودجه برای جایگزینی هواپیمای منهدم شده بوده است.
