روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| سمیرا کوثری، زني 23 ساله اهل افغانستان است که پس از تسلط گروه طالبان بر افغانستان، از تحصیل بازماند، اما چند هفته پيش برنده مقام اول «مسابقه ادبی صادق هدایت» شد. کوثری از بین ۸۰۰ شركتکننده فارسی زبان از سراسر جهان مقام اول این مسابقه را برای نوشتن داستان کوتاه «پانزده دقیقه حق لمس» به دست آورده است. «تندیس صادق هدایت» در حالي به او اهدا شد كه نتوانسته بود به خاطر قوانين طالبان به ايران سفر كند.
مقام دوم این مسابقه ادبی هم به سه داستاننویس زن تعلق گرفته است؛ لیلا دارابی، سحر رفیع و یاسمین حسینزاده که همه ایراني هستند. آنها «لوح افتخار» مسابقه ادبی صادق هدایت را دریافت کردند.کوثری به يك رسانه افغانستاني گفته که به دلیل محدودیتهای وضع شده از سوی گروه طالبان بر حق سفر زنان و نداشتن پاسپورت، نتوانست به ایران برود و در مراسم اعطای جوایز شرکت کند.
او به اين رسانه گفته است: «دوست داشتم خودم تندیس را بگیرم، چون اولین جایزهام بود، از این بابت کمی ناراحت شدم، ولی مهم همان افتخارش است.»سمیرا کوثری اولین داستاننویس زن از افغانستان است که موفق به کسب مقام اول اين مسابقه ادبی ميشود. پیش از او، حمیرا قادری در سال ۱۳۸۳ خورشیدی برای نوشتن داستان «باز باران اگر میبارید» برنده مقام دوم این مسابقه شده بود و لوح تقدیر دریافت کرده بود.
از مدیریت خانه داستان بلخ تا بیکاری
سميرا کوثری در سال ۱۳۷۸ در عالم مهاجرت و در شهر اصفهان، در یک خانواده فرهنگی به دنیا آمد. پدرش عباس کوثری و عمهاش معصومه کوثری هم نویسنده هستند. او در سال ۱۳۸۱ به همراه خانوادهاش به افغانستان بازگشت و در زادگاه پدریاش در بلخ، زندگي كرد.
سمیرا به دلیل علاقه مادرش به امور مذهبی، تحصیلات متوسطه را در یک مدرسه دینی گذرانده است، اما در نهایت تحصیل در علوم دینی را متوقف میکند و برای آموزش ادبیات انگلیسی وارد یک دانشگاه خصوصی میشود که اکنون به دلیل ممنوعیت تحصیل دختران از سوی طالبان، نمیتواند آن را به پایان برساند.
سمیرا میگوید که از کودکی به «داستان خواندن و داستان شنیدن» علاقه داشت و گاهی پنهانی، برای خودش داستان مینوشت. در بلخ با انجمن ادبی «خانه داستان بلخ» آشنا و عضو دائمی آن ميشود و در نشستهای هفتگی نقد داستان انجمن و کارگاههای نویسندگی شرکت میکرد. کوثری در سال ۱۳۹۷ به عنوان «مدیر خانه داستان بلخ» انتخاب شد و تا سال ۱۴۰۰ در این سمت فعالیت کرد. در کنار فعالیت ادبی و فرهنگی، او در یک مکتب هم مشغول تدریس ميشود.
در مرداد ماه سال گذشته، همزمان با تسلط طالبان بر افغانستان، او مادرش را از دست داد و دیگر نتوانست به فعالیتش در انجمن ادبی بلخ و تدریس ادامه دهد. به گفته خودش حالا بیکار است و به جاهای مختلف درخواست کار داده، اما انگار «شانس» با او یار نبوده است. این روزها بیشتر وقتش را به مطالعه و کتاب خواندن میگذراند و تلاش میکند که نگاهش به آینده مثبت و در قبال اتفاقات انعطاف پذیر باشد.
مرثیهای برای مادر
سميرا داستان کوتاه «پانزده دقیقه حق لمس» را كه برنده جايزه ادبي صادق هدايت شده در یک سالگی فوت مادرش نوشته است. به گفته خودش این داستان را زمانی نوشته است که «همه چیز» برایش «وحشتناک» شده بود و در چنین شرایطی مادرش هم کنارش نبود. این داستان در اصل «شرایط و موقعیت فعلی» خودش را بیان میکند و ممکن است که هزاران زن دیگر هم مثل او در چنین موقعیتی باشد.
اين داستان كوتاه حکایت زنی است که در آخرین لحظات زندگی شوهرش که بدون حرکت و ساکت در بستر بیماری افتاده است، فقط پانزده دقیقه حق دارد که دست او را لمس کند و حکایت زندگی را با او بازگو كند. به گفته كوثري در این داستان مرد بیمار و بدون تحرک، استعارهای از مادرش است که او دیگر نمیتواند دستانش را لمس کند. مشوق اصلي او مادرش بوده و زمانی که اولین داستان کوتاهش با نام «هدیهای که هرگز آن را به کسی ندادهام» را برای مادرش خواند، او گریه کرد.
ادامه مسیر داستاننویسي
زني که روزگاری از اینکه کسی داستانهایش را بخواند خجالت میکشید، اکنون بهصورت جدی در مسیر پر پیچوخم داستاننویسی قرار گرفته است. او میگوید: «داستان نوشتن تنها استعدادی است که به وسیله آن با ناراحتیها و مشکلاتم و دردهای اجتماعی را که در آن زندگی میکنم مقابله میکنم.
بردن مقام اول اين مسابقه از اين جهت برايم مهم است كه حداقل خودم را به خودم ثابت کردم. من به داستانهاي صادق هدايت علاقهمند هستم و گرفتن اين تنديس برايم به معناي رسيدن به روياهايم است.» او امیدوار است گرفتن مقام اول مسابقه ادبی صادق هدایت در شرایط فعلی، دلیلی برای امیدواری سایر دختران و همدورههایش شود. اولين مجموعه داستان او هنوز چاپ نشده و منتظر چاپ داستانش از سوی بنیاد صادق هدایت است.
