روزنامه هفت صبح، نگین باقری| یک صف طول و دراز از انسانهایی را تصور کنید که از دنیا هیچ چیز نمیخواهند جز یک نوبت سفارت آلمان. مسیر گرفتن نوبت برای آنها شبیه یک مسابقه پراسترس و حیاتی دو با مانع است. درست لحظه نامشخصی که نمیدانند چه زمانی از راه میرسد، نوبتهای سایت موعود باز میشود و به 300 نفر وقت میدهد. چند نفر پشت در میمانند؟ هزاران نفر. تکرار هفتگی این مسابقه، فضا را پراسترس و مناسبات عجیبی حول خودش درست کرده. از دژبانی سایت تا روشهای عجیب دیگر برای دور زدن یک مسیر سنگلاخی و البته توهینکننده.
از صف سفارتخانه تا صف کارگزار محترم
اگر قبلا صفهای طولانی مسافران ایرانی دیوارهای سفارتخانهها را تصرف میکرد، این روزها خبری از آن خطوط نامنظم متقاضیان کلافه پشت در سفارتخانه ها نیست. آنها از چند سال قبل سعی کردند مشکل را با برونسپاری به کارگزاریها از سر خود باز کنند. اینجا بود که واسطهها یا همان شرکتهای کارگزاری ظهور کردند که مدارک متقاضیان را قبل از رسیدن به سفارتخانه تایید کنند. مثلا تعیین وقت سفارت آلمان، به عهده شرکت ویزامتریک (رهیاب گذر آرتا) بوده که متقاضیها همه این دردسرها را از چشم آن میبینند. چه دردسری؟ آنها را مسافران ایرانی به هفت صبح توضیح میدهند:
برای سایت ویزامتریک ابتدا همه باید نفری 110 یورو بپردازند که هر زمان وقت خود را گرفتند بعد از چند ماه پس داده میشود. دلیل اجباری بودن این مبلغ هم این است که کسی نخواهد صرفا برای امتحان کردن شانس وقت سفارتخانه را بگیرند. وقتی پول را واریز کردید باید حالا دنبال نوبت خالی بگردید. این همان غول اصلی است که برای آن آدمها زیر دست و پای همدیگر له میشوند. نحوه وقت گرفتن از کارگزاری سفارت آلمان شبیه روزهای قدیمی انتخاب واحد است. ایرانیهایی که قصد سفر یا مهاجرت به آلمان را دارند باید صبح تا شب و لحظه به لحظه این سایت معروف را چک کنند تا بتوانند هر زمان که وقتها باز شد، برای خود نوبت بگیرند. اما فکر میکنید کار به این راحتی است؟ نه. خوانهای زیادی مقابل رویتان قرار دارد.
مسافر ایرانی دژبان میشود
شما به عنوان کاربر ایرانی هر 10دقیقه فقط سه بار اجازه دارید که با آی پی ثابت وارد این سایت بشوید. برای همین هم گروههای تلگرامی مختلفی شکل گرفته که روی هم رفته همه آنها 40هزار کاربر دارد. کار آنها شبیه دژبانی است که باید لحظه به لحظه دیدهبانی دهد چه زمانی نوبتها باز میشود. گاهی هم این سایت به خاطر تعداد زیاد تقاضا از پس فشار متقاضی برنمیآید و وسط کار متوقف میشود. برای همین مشکلهاست که میلاد در گروه تلگرامی خود نوشته در هفت ماه گذشته هنوز نتوانسته وقت ویزامتریک خود را بگیرد.
محدودیتهای دیگر برای ایرانیها
سایت ویزامتریک دست ایرانیها را چطور بسته؟ در این سایت به جز کپچا و محدودیت آیپی، تایمر 7 دقیقهای هم برای ثبتنام گذاشته شده که کاربر ایرانی باید جاهای خالی را در این7دقیقه پر کند. حمید میگوید که قسمت تکمیل اطلاعات شخصی را میشود با اوتو فیل کامپیوتر سریع پر کرد اما مشکل او این روند تحقیرآمیزی است که متقاضیان را وارد چنین رقابتی با همدیگر میکند.
پول بده، احترام بخر
تا اینجا همه این دردسرها برای آنهایی بود که از مسیر عادی میخواستند وقت بگیرند. برخی از افراد با 115 یورو بیشتر وارد صف وی آی پی میشوند که در ظاهر تعداد متقاضیان در آن کمتر است و شانس نوبت گرفتن بالاتر. مشکل اما از جایی شروع میشود که به گفته یکی از دفاتر مهاجرتی 70درصد وقتهایی که ویزامتریک به ایرانیها میدهد جزو این دسته قرار دارد. یعنی آنها مسافر ایرانی را ترغیب میکنند که با صرف هزینه بیشتر راه سریعتر را انتخاب کند. آنها در این حالت باید این مبلغ را بدهند تا خارج از ساعت اداری کارشان راه بیفتد و البته با موز و قهوه از آنها پذیرایی شود.
بازار سیاه سفارت آلمان
بهزاد یکی از همین متقاضیانی است که میگوید تا امروز دو بار ترم دانشگاه خودش را به خاطر تعلل ویزامتریک برای نوبت دادن از دست داده. او میگوید آنقدر منتظر نوبت مانده که قصد دارد این بار با پرداخت 15میلیون تومان به یک دلال نوبت بخرد و قال قضیه را بکند. به گفته او نرخ فروش نوبت ویزامتریک آلمان بین 8 تا 15 میلیون تومان است و نرخ آن بسته به اینکه چقدر عجله دارید بالا و پایین میشود. سال پیش نسترن با 3 میلیون تومان وقت ویزامتریک خریده بود. این دلالها ادعا دارند که با سفارت آلمان در ارتباط نیستند بلکه صرفا با طراحی رباتهایی خاص میتوانند زودتر از بقیه نوبت بخرند و از این مسیر نوبتهایشان را میفروشند.
گیرهای الکی، جریمههای واقعی
حمید میگوید که با اینکه عکس او همه مشخصات استاندارد را داشت، به او ایراد گرفتند تا دوباره همانجا عکاسی کند. برای این کار هم باید 15 یورو دیگر بپردازد. رضا کاربر دیگری است که نوشته: « چون مادر من یک حرف از نام فامیلی خود را اشتباه زده بود مجبور به پرداخت 30یورو خدمات اضافه شد.» این در صورتی است که با خودتان یورو به اندازه کافی برده باشید. اگر یورو ندارید باید خارج از ساختمان از یک دلال با قیمت بیشتری نسبت به صرافیها یورو بخرید.
کاسه زیر نیم کاسه سفارت آلمان
سهراب که دفتر مهاجرتی دارد میگوید از سال گذشته با افزایش محدودیتهای آلمان برای ایرانیها تعداد نوبتهای ملاقات این سفارتخانه را از روزی 300 تا 400 عدد به هفتهای 400عدد کاهش دادند. به گفته او که فقط در حوزه گرفتن ویزای شنگن کار میکند، همه این مشکلات از خود سفارت آلمان ناشی میشود چرا که سفارتخانه تعیین میکند ویزامتریک هر بار میتواند اسم چند نفر را ثبتنام کند.
سهراب میافزاید: «ویزامتریک هم با کاهش تعداد ثبتنامیها مجبور است از راههای دیگری این درآمد را جبران کند و اینطور میشود که بیشتر متقاضیان ترغیب به خرید وی آی پی شده و یا به بهانههای واهی مجبور به پرداخت جریمه میشوند.» از سوی دیگر به گفته او این مشکل در سفارت کشورهای دیگر هم وجود دارد اما هیچ کدام به اندازه آلمان شدید نیست. چرا که از یک طرف تعداد ایرانیان آلمان بیشتر است و بالطبع مسافران بیشتری دارد و از سوی دیگر محدودیتهای سیاسی بیشتری نسبت به کشورهای دیگر اروپا تحمیل کرده. برای مثال تا پیش از این مسافران ایتالیا هم همین دردسرها را داشتند که اخیرا کار آنها روی روال افتاده.
کشورهای دیگر چه میکنند؟
تجربه متقاضیان ایرانی اینطور نشان میدهد که گاهی برای دور زدن این وقفه مجبور هستند از سفارت کشور دیگری وقت بگیرند تا زودتر کارشان را راه بیندازند. یکی از این افراد به هفت صبح توضیح میدهد که در آذربایجان و ترکیه که متقاضی سفر به آلمان بالاست، 10 تا 15 شعبه وجود دارد اما در ایران فقط همین یک شعبه است و تمام. راهی هم جز افزایش تعداد شعبهها وجود ندارد که به نظر میرسد فعلا گزینه سفارت آلمان در ایران نیست.
