روزنامه هفت صبح| دیدار حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه 59ساله ما با محمد بن سلمان، ولیعهد 37ساله عربستان از آن قابهایی است که میتوان آن را «تاریخی» نامید. 6سال بعد از آنکه محمد بن سلمان ولیعهد سعودی شد و هشت سال پس از دوران وزارت دفاع او و آغاز دخالت نظامی سعودی در یمن و جنگی که نتیجه آن قحطی بزرگ در این کشور و کشته شدن پرتعداد غیرنظامیان از جمله کودکان بود، حالا وزیر خارجه دولت (نئو)محافظهکاران ایرانی در مقابل او نشسته و البته گفته که گفتوگویی بیپرده و صریح با او در 90دقیقه ملاقات در شهر جده داشته است.
این دیدار را میتوان نقطه اوج تنشزدایی از رابطه با عربستان دانست. رابطهای که از ابتدای سال 1394 (دقیقا همان اوایل آغاز جنگ یمن) ابتدا با خبر تعرض پلیس فرودگاه جده به دو نوجوان ایرانی وارد تنش شد و بعد از آن فاجعه منا، اعدام شیخ باقر النمر، روحانی شیعه مخالف دولت سعودی و حمله به سفارت ایران در سعودی آن را به مرحله قطع کامل و رسمی رابطه دیپلماتیک کشاند.
کمی بعد یعنی وقتی ترامپ روی کار آمد، ورد زبان وزیر خارجه وقت یعنی محمد جواد ظریف این بود که ایران درگیر چهار B شده است. نتانیاهو که به او بی بی هم میگویند، بولتون مشاور امنیت ملی ترامپ، بن زاید ولیعهد وقت امارات و بن سلمان ولیعهد سعودی.
با این حال دو رویداد امنیتی مهیب دو کشور را به هم نزدیک کرد. اولی در شهریور 1398 بود. وقتی تاسیسات نفتی شرکت آرامکو سعودی در شرق عربستان هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفت. حملاتی که سعودیها تا همین حالا هم باور نکردند که کار یمنیها بوده و آن را کار ایران میدانند.
ماجرای بعدی، اعتراضات سال گذشته ایران بود. اعتراضاتی که فضایی بینالمللی علیه ایران درست کرد و البته رهبری رسانهای آن دست تلویزیون ایران اینترنشنال بود که توسط سعودیها اداره میشد. به این ترتیب بود که مذاکرات صلحی که از حوالی 1398 و بعد از آن ماجرای امنیتی اول با وساطت عراق و عمان بین دو کشور آغاز شده بود بعد از ماجرای دوم به نتیجه رسید و دو کشور به مرحله برقراری رابطه دیپلماتیک و سپس سفر وزرای خارجه رسیدند و حالا گفته میشود که سفر رئیسجمهور به عربستان هم در دستور کار است.
البته که حاشیههایی در این میان هست. تاخیر عربستان در افتتاح سفارتخانه تهران و ماجرای عکس شهید سلیمانی در سفر وزیر خارجه سعودی به تهران و حتی موضع ایران که سفر رئیسی به عربستان در موقعی مناسب انجام خواهد شد. حاشیههایی که به ما میگوید دل دو طرف خیلی هم با هم صاف نشده است.
حتی در همین سفر امیرعبداللهیان گفته شده بود سفر وزیر خارجه به عربستان یکروزه و به ریاض خواهد بود و در آن برنامه دیدار با وزیر خارجه این کشور و حضور در سفارت ایران پیشبینی شده بود اما برنامه سفر او ناگهان تغییر کرد و او پس از ریاض با حضور در شهر جده، با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان دیدار و گفتوگو کرد. میتوان حدس زد که این برنامه نه پیش از سفر که در جریان این سفر قطعی شده است. چرا؟ نمیدانیم.
ولی به هر حال این اتفاق افتاده است و کمتر کسی است که از آن خرسند نباشد. کاهش تنش در سیاست خارجی آن هم با کشوری مثل عربستان که در کنار مصر و ترکیه، یک وزنه در خاورمیانه و جهان اسلام است، اتفاقی مبارک است. اتفاقی که البته مثل همیشه، در ایران باعث اختلاف شده است. حامیان دولت قبلی دیروز یادآوری میکردند که چه شد وزیر خارجه دولت انقلابی با بنسلمانی دیدار کرده که دستش به خون کودکان یمنی آلوده است و حامیان دولت فعلی میگفتند این دیدار نتیجه اقتدار در میدان است و به ظریف کنایه میزدند. واقعا کی میشود که ما از این دوگانگیهای استادیومی در سیاست خارجی رها شویم؟
