روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| هیچ فکرش را میکردید که سرمایهگذاری در هرمزگان از تهران امنتر باشد؟ اینکه کلاهبرداری و چک برگشتی در کسبوکارهای اصفهان بیشتر از سیستانوبلوچستان است چطور؟ گزارش اخیر مرکز پژوهشهای مجلس اینطور نشان میدهد. با توجه به این ارزیابی، عملکرد نامناسب دولت در زمستان سال گذشته، یکی از عوامل مهم کاهش امنیت در سرمایهگذاری در تمام استانها بوده است. با این حال خواندن بخشهایی از این گزارش برای دیگران هم خالی از لطف نیست.
این گزارشها فصل به فصل منتشر میشوند و آخرین بررسی مرکز پژوهشهای مجلس مربوط به زمستان سال 1401 است. در این سنجش علاوه بر آمارهای رسمی منتشر شده، از نزدیک به سه هزار و 700 فعال اقتصادی نمونه در 31 استان کشور هم برای آمارگیری استفاده شده است. شاخص کل امنیت سرمایهگذاری در ایران در زمستان سال گذشته 6/10 از 10 سنجیده شده است. باید در نظر داشته باشید که این شاخص هرچه به صفر نزدیکتر باشد بهتر است و کمیت 10 بدترین حالت ممکن را نشان میدهد.
چهارمحال و بختیاری نامناسبترین شهر برای سرمایهگذاری
برای ارزیابی امنیت سرمایهگذاری در هر کدام از استانهای کشور، هفت موضوع بررسی و اندازهگیری شده است: 1. عملکرد دولت، 2. تعریف و تضمین حقوق مالکیت، 3. فرهنگ وفای به عهد و صداقت و دوستی، 4. ثبات اقتصاد کلان، 5. شفافیت و سلامت اداری، 6. ثبات و پیشبینیپذیری مقرران و رویههای اجرایی و 7. مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض.
براساس یافتههای این گزارش، به ترتیب استانهای چهارمحال و بختیاری، خوزستان، تهران، کرمانشاه و کهگیلویه و بویراحمد نامناسبترین استانها برای سرمایهگذاری بودهاند. از طرفی استانهای هرمزگان، سمنان، مازندران، کرمان و آذربایجان غربی مناسبترین وضعیت را از دیدگاه فعالان کسبوکار در زمستان 1401 داشتهاند. البته شاخص امنیت سرمایهگذاری بهترین استان یعنی هرمزگان، 5/45 بوده و فاصله قابل توجهی با مناسبترین حالت ممکن دارد. این شاخص برای چهارمحال و بختیاری که نامناسبترین استان بوده، 6/57 است.
فعالان اقتصادی از 9 حوزه مختلف در این ارزیابی شرکت داشتهاند و بررسی نتایج نشان میدهد فعالان اقتصادی در حوزه صنعت (شامل کلیه صنعت و موارد مرتبط با ساختمان) و حوزه زراعت، باغداری و جنگلداری نامناسبترین حوزههای کاری بودهاند. در عوض فعالان حوزه کاری هتل، رستوران، تهیه و توزیع غذا بهترین وضعیت را در زمستان گذشته داشتهاند.
در این گزارش اشاره شده که این نتایج ممکن است تحت تاثیر برطرف شدن محدودیتهای دوران کرونا و سفرهای بیشتر مردم بعد از سه سال باشد. در این بین فعالان حوزه نفت خام و گاز طبیعی، تأمین آب، برق و گاز که در پایش گذشته نامناسبترین ارزیابی را ارائه کرده بودند، به مقدار قابل توجهی ارزیابی بهتری نسبت گذشته داشتهاند.
کلاهبرداری در سیستان و بلوچستان از باقی استانها کمتر بوده
یکی از موئلفههایی که در این گزارش برای سنجش میزان امنیت سرمایهگذاری در کشور بررسی شده «فرهنگ وفای به عهد و صداقت و دوستی» است؛ يعني وجود کلاهبرداری یا تقلب در بازار، میزان وفای به عهد در اجرای قرارداد توسط دولت و مردم، عمل مسئولان ملی و محلی به وعدههای داده شده، تعداد پروندههای خیانت در امانت، مطالبه طلب و کلاهبرداری و درصد چکهای برگشتی.
بررسی استانی این موئلفه نشان میدهد استانهای اصفهان، تهران، کرمانشاه، ایلام و چهارمحالوبختیاری به ترتیب بدترین وضعیت را در این موارد داشتهاند. در مقابل استانهای سیستانوبلوچستان، کرمان، سمنان، آذربایجان غربی و هرمزگان به ترتیب بهعنوان بهترین استانها ارزیابی شدهاند یا به عبارتی کمترین میزان کلاهبرداری و بدقولی مربوط به این استانها بوده است.
در هرمزگان پارتیبازی هست اما کم است
نتایج ارزیابی این مرکز پژوهش نشان میدهد ادارات استانهای تهران، سیستانوبلوچستان، خوزستان، کردستان و چهارمحالوبختیاری کمترین میزان شفافیت و سلامت اداري را دارند. این در حالی است که استانهای هرمزگان، خراسان شمالی، کهگیلویهوبویراحمد، مازندران و یزد نسبت به استانهای دیگر از سلامت اداری بیشتری برخوردار بودهاند. باز هم این نتایج به این معنا نیست که مثلا در هرمزگان هیچ رشوه بگیری پیدا نمیشود چراکه شاخص ارزیابی این استان که بیشترین سلامت اداری را داشته 5/26 است و شاخص تهران که بدترین بوده 6/56 اعلام شده است.
