روزنامه هفت صبح، گروه بازار| برخورد با عرضه غیرقانونی آیفون 15 در فروشگاهها امسال با شدت بیشتری صورت میگیرد. ضمن اینکه قرار است دانگلهای نجاتبخشی که قرار بود با دور زدن رجیستری، آنتن آیفون را برگردانند هم خودشان به دام خواهند افتاد. ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در بخشنامه جدیدی اعلام کرده قصد دارد با عرضه آیفون 15 برخورد کند. مشابه این بخشنامه سال پیش و زمانی که آیفون 14 معرفی شد، توسط همین نهاد دست بهدست چرخید و آنهایی که حافظهشان خوب کار میکند، به یاد میآورند در بخشنامه پارسال بهطور ویژه روی غیرقانونی بودن واردات و عرضه «آیفون 14 و بعد از آن» تاکید شده بود. با وجود تهدیدها و خط و نشانهای آن دوره، عرضه آیفون 14 با توجه به میل و اشتیاق حیرتآور بخش تقاضا کاملا علنی و بیهیچ ملاحظهای در ایران صورت گرفت. آیفون 15 هم در دو هفته گذشته چنین وضعیتی را تجربه کرده.
اپل یکماه قبل آیفون 15 را معرفی کرد و از دو هفته پیش آیفون 15 پرو و آیفون 15 پرومکس در سراسر دنیا به دست متقاضیان رسیده است. هر دو مدل گرانقیمت هستند و در کمترین حالت به ترتیب هزار و هزار و 200 دلار ارزش دارند. این عددها به پول ایران معادل 50 میلیون و 60میلیون تومان میشود. فروشندههای ایرانی بیتوجه به نرخ تعیین شده اپل برای مصرفکننده، نوبرانههای اپل را گرانتر میفروشند. مثلا الان اگر کسی قصد خرید آیفون 15 را داشته باشد باید برای آیفون 15 پرو و آیفون 15 پرومکس به ترتیب 80 و حتی 100 میلیون تومان پول خرج کند. شگفتآور اینکه خریداران ایرانی در حالی حاضر به پرداخت این پول میشوند که میدانند گوشی جدید و گرانقیمتشان از نظر قانونی نهایتا 60 روز بهشکل عادی کار میکند و پس از آن کلی دردسر و زحمت برایشان میتراشد.
قانون تکلیف واردات موبایل را روشن کرده است؛ واردکنندههای رسمی با استفاده از روش تجاری باید اقدام به ثبت سفارش کنند. سپس نوبت به مراحل ترخیص میرسد که نیازمند پرداخت حق و حقوق گمرگی بهعلاوه هزینههای رجیستری است. مسافران هنگام برگشت به کشور نیز میتوانند همین رویه را دنبال و سالی یک گوشی از خارج رجیستر کنند. گوشیهایی که قانونی به کشور آمدهاند و حق و حقوق گمرکی آنها پرداخت شده، یک کد فعالسازی دریافت میکنند و خریدار میتواند با طی کردن مراحل رجیستری، آنها را فعال کند.
موبایلهای وارد شده خارج از این رویه، حق و حقوق گمرکی را پرداخت نکردهاند و بههمین دلیل رجیستر نمیشوند. به این معنی و مفهوم که کد فعالسازی برایشان ارسال نخواهد شد و نمیتوانند در شبکه فعالیت کنند. گوشی که کد فعالسازی ندارد، قاچاقی وارد شده و پس از پایان مهلت 30 یا 60 روزه از شبکه مخابراتی اپراتورهای موبایل بیرون اندخته میشود.
آیفون از قاعده پرداخت حقوق گمرکی و هزینه رجیستری مستثنا شده. پارسال همین موقع از سال بود که وزارت صنعت اعلام کرد آیفون 14 چه در رویه تجاری و چه در رویه مسافری، حتی با پرداخت هزینه گمرکی و تکمیل مراحل رجیستری قادر نیست در شبکه مخابرات موبایل ایران فعالیت کند. این مسئله ممنوعیت ورود آیفون به ایران را بهشکل رسمی اعلام کرد اما در ادامه بخشنامه سال پیش قید کردهاند آیفون 14 و بالاتر، در حالی که واردکنندهها و مسافران همچنان میتوانند مدلهای قبلی آیفون آمریکایی را وارد کرده یا رجیستر کنند.
از هر طرف به ماجرا نگاه کنید دولت تصمیم سختگیرانهای گرفت که مخالفت فعالان بازار و هشدار کارشناسان را به همراه داشت.مخالفان میگویند، آیفون یک گوشی موبایل است به عنوان یک وسیله ارتباطی نیاز ضروری جامعه محسوب میشود و ضمنا برخلاف آنچه گفته میشود آنقدرها گرانقیمت و لوکس نیست. بعد از گوشیهای ردهبالای سامسونگ مثل گلکسی S و سری نوت و Z مثال آوردند که دقیقا همقیمت آیفون و حتی گرانتر هستند.
بخش دیگری از عقلا تلاش کردند توجه تصمیمگیرندگان را به بازار کار و فرصتهای شغلی ایجاد شده پیرامون آیفون جلب کنند و بگویند از سال 1389 به اینور چه در بخش واردات و چه در بخش خردهفروشی و حتی تعمیرات و خدمات آیفون، بخش خصوصی سرمایهگذاریهای هنگفت مالی و معنوی انجام داده و منع ورود آیفون به ایران این زحمتها را هدر میدهد.
بازار آزاد اما راه خودش را در پیش گرفت. عرضه آیفون 14 به رغم ممنوعیت و تهدید به برخورد، در یکسال گذشته ادامه داشت. فروشندهها آیفون 14 را بهخاطر رجیستر نشدن، ارزانتر از آیفون 13 فروختند و خریداران هم از این مسئله استقبال کردند. بازار جانبی جدیدی هم برای رفع معضل رجیستری شکل گرفت تا هرچند وقت یکبار شاهد باشیم گروهی با تبلیغات سنگین ادعا میکنند راهحل برگشت آنتن آیفون 14 را پیدا کردهاند و به همین بهانه کلی پول از مردم دریافت کنند. لابد خبر دارید اکثر این ایدهها موقتی بودند.
آخرین راهحل استفاده از یک دستگاه کوچک بود که به عنوان دانگل سیمکارت دوم از سالها پیش در بازار وجود داشت اما چون گوشیهای دوسیمکارته اختراع شده بودند، کسی حتی حاضر نبود نگاهشان کند. اولین نفری که فهمید میتوان با انداختن سیمکارت داخل دانگل آیکاس مدل K1S و اتصال بلوتوثی آن به آیفون 14، رجیستری را دور بزند، انتظار نداشت قیمت این دستگاه ظرف مدتی کوتاه هفت برابر شود اما افرای که کلی پول بابت خرید آیفون 14 هزینه کرده بودند، با هزار امید و آرزو زیربار پرداخت این رقم غیرمنصفانه رفتند.
اپل امسال خط تولید آیفون 15 را علاوه بر چین در هندوستان فعال کرد و کاهش بعد مسافت باعث شد گوشی جدید سریعتر از همیشه به ایران برسد. همچنین بهخاطر حرف و حدیثهایی که درباره دانگل آیکاس و سایر روشهای بازگرداندن آنتن سیمکارت شنیده بودیم، فروشندهها آیفون 15 را 70، 80 و حتی 100 میلیون تومان قیمتگذاری کردند. در بخش تقاضا نیز به دلایلی مشابه شاهد رفتار جسورانه خریداران بودیم.
بخشنامه جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز مبنی بر منع فروش آیفون 15 دو هفته پس از داغ شدن فروش آیفون 15 منتشر شده و مانند سال قبل عزم جدی دولت برای منع ورود آیفون آمریکایی را نشان میدهد اما علاوه بر اینکه وعده مقابله با متخلفان را میدهد گفته با فروش و عرضه دانگلهای آیکاس نیز برخورد خواهد شد. این یعنی بازرسان ستاد مبارزه با قاچاق حالا باید هنگام جستوجوهای نظارتی خود ضمن گشتن دنبال آیفون 14 و آیفون 15، دنبال صید توزیعکنندگان و فروشندگان دانگل آیکاس هستند.
محصولی که به وفور در بازار پیدا میشود و با اینکه کاربران زیادی گفتهاند کارایی وعده داده شده را ندارند و خودش میتواند معضل جدیدی باشد، به وفور در مغازهها و فروشگاههای اینترنتی پیدا میشوند. دقیقا مثل خود آیفون 14 و آیفون 15 که تقریبا در هر مغازه موبایلفروشی میتوان یکی از آنها را پیدا کرد.
داستان شگفتانگیز دیگر اینکه سختگیری بابت فروش آیفونهای جدید در حالی انجام میشود که به آیفون 13 و مدلهای قدیمیتر بدون دردسر مجوز واردات و فروش داده میشود. خبرگزاری تسنیم همین دیروز خبر داده یک شرکت بزرگ با دریافت مجوز فروش محصولات فلزی در بازارهای صادراتی، فرصتی طلایی پیدا کرده نسبت به واردات و فروش آیفون 13 اقدام کند.
