روزنامه هفت صبح، گروه بازار| یکی از سکانسهای سریال قدیمی پدرسالار که تلویزیون پخش آن را از سر گرفته، جنجالی از آب درآمد. در این سکانس زوج جوان داستان یعنی ناصر و آذر دنبال اجاره خانهای یکخوابه در تهران هستند. سریال پدرسالار سال 1372 پخش شده و در بازپخش، احتمالا بهدلیل مشکل فنی ما نمیتوانیم بشنویم مشاور املاک به زوج داستان ما میگویند برای مستاجری در چنین خانهای به چقدر پول پیش و رهن نیاز دارند.
ولی چون دوره اینترنت و عصر اطلاعات است، پیدا کردن اینکه آذر و ناصر در آن سال تقریبا باید چقدر پول برای اجاره یک واحد مسکونی با متراژ حدود 70 متر پرداخت میکردند، کار سختی نیست. نگاهی به آمار منتشر شده از متوسط قیمت مسکن در سال 1372 شمسی نشان میدهد متوسط رقم اجاره هر مترمربع واحد مسکونی پایتخت در آن دوره 245 تومان بوده است. این یعنی اگر آنها میخواستند یک واحد مسکونی 70 متری اجاره کنند باید ماهی 17 هزار و 150 تومان هزینه میکردند.
این پول الان بهنظر شما خندهدار است ولی بد نیست بدانید حداقل حقوق کارگری در آن سال نزدیک 9 هزار تومان بود. در سریال پدرسالار این زوج هر دو کارمند بودند و اگر تصور کنیم حقوق دریافتی آنها تقریبا معادل همین رقم بوده، دوتایی بعد از پرداخت اجاره خانه، برایشان کمتر از دو هزار تومان پول باقی میماند.
30 سال پس از پخش سریال پدرسالار، در سال 1402، متوسط اجاره خانه در تهران به متری 270 هزار تومانرسيده است و اگر زوجی بخواهند خانهای 70 متری اجاره کنند، باید بهطور متوسط ماهیانه 18 میلیون و 900 هزار تومان پول کنار بگذارند. حداقل حقوق امسال هفت میلیون تومان است و با یک حساب و کتاب سرانگشتی میتوان متوجه شد که یک زوج که حداقل حقوق را دریافت میکنند، برای پرداخت چنین اجارهای چهار میلیون و 900 هزار تومان پول کم میآورند.
وضعیت بازار مسکن در سال 1372
سالی که سریال پدرسالار ساخته شد و سرنوشت آذر و ناصر و لجبازیهایشان با اسدالله خان همه را پای تلویزیون میخکوب میکرد، متوسط اجاره هر متر خانه در تهران 244 تومان بود که در ماه حدودا 17 هزار و 150 تومان تمام میشد. البته در همین سال اگر کسی میخواست در منطقه 18 دنبال خانه بگردد، باید بابت هر متر 169 تومان پول میداد. کسی که میخواست یک خانه 70 متری را در محلههایی مانند نازیآباد، جوادیه، یاخچیآباد و خزانه اجاره کند، میتوانست با پرداخت ماهیانه 11 هزار و 830 تومان سقفی بالای سرش داشته باشد.
در آن سال بالاترین اجارهها در منطقه سه تهران ثبت شده بود که شامل محلههایی مانند پاسداران، ونک، بلوار میرداماد، دروس و اختیاریه میشود. کسانی که در آن حوالی دنبال خانه اجارهای بودند، برای هر متر واحد مسکونی نزدیک به 371 تومان پول میدادند. پس اجاره واحدی 70 متری که مناسب زوجی جوان باشد، نزدیک به ماهی 26 هزار تومان بود. حداقل دستمزد در سال 1372 در ایران نزدیک به 9 هزار تومان و حداکثر دستمزد 28 هزار و 120 تومان بوده. حالا اگر فرض کنیم همین زوج جوان 30 سال قبل میخواستند یک واحد مسکونی در تهران بخرند، باید بهطور متوسط 51 هزار و 600 تومان بابت هر متر خانه پول میدادند.
با این حساب آنها با پرداخت سه میلیون و 612 هزار تومان میتوانستند یک واحد مسکونی با متراژ 70 متر در یکی از محلههای متوسط خریداری کنند. در منطقه 18 بهعنوان جایی که ارزانترین خانههای پایتخت را دارد، قیمت هر متر خانه در آن سال 32 هزار و 100 تومان بود. بنابراین برای اینکه کسی بتواند ارزانترین خانه متوسط را در ارزانترین محله تهران بخرد، به حدود دو میلیون و 250 هزار تومان پول نیاز داشته.
قیمت هر متر خانه در بالاترین حالت، در سال 1372 برابر با 89 هزار و 100 تومان بوده و کسی که دلش میخواسته در محلههای لوکس و اعیاننشین پایتخت خانهای 70 متری بخرد، باید حدود شش میلیون و 240 هزار تومان هزینه میکرده. جالب است بدانید که در همین سال شهر دزفول در جنوب ایران، کمترین میزان اجاره خانه را داشته و مستاجران برای هر متر واحد مسکونی 90 تومان هزینه میکردند. در سال 72 حداکثر اجاره بهای پرداختی برای یک متر مربع در تهران ماهیانه متری هزار و 440 تومان بود و کمترین اجاره را در قم خانوادهای با رقم متری 17 تومان پرداخت میکرده است.
تغییرات بازار مسکن در سه دهه گذشته
متوسط قیمت هر متر خانه در سال 1373، برابر با 65 هزار تومان بود که نشان میدهد، بر این اساس خرید خانهای 70 متری در این سال به طور متوسط چهار میلیون و 550 هزار تومان پول میخواسته است. آمار نشان میدهد که سال 1376، قیمت واحدهای مسکونی در تهران روندی کاهشی درمقایسه با سال قبل از آن داشته. در سال 78 قیمت هر متر خانه تا متری 184 هزار تومان بالا رفت و سال 1379 تهرانیها بابت هر متر خانه 246 هزار تومان پول میدادند.
در نخستین سال از دهه 80 اگر میخواستید در تهران خانه بخرید، باید متری 282 هزار تومان هزینه میکردید. هر متر واحد مسکونی در پایتخت در سال 1386 میلیونی شد. در این سال درصورتیکه میخواستید یک واحد 70 متری را بخرید باید نزدیک به 95 میلیون تومان پول ذخیره داشتید. در سال 1387 قیمت به متری دو میلیون و 20 هزار تومان رسید و بعد سال 1388 خانهها کمی ارزانتر شدند و هر متر واحد مسکونی به طور متوسط در تهران با قیمت یک میلیون و 550 هزار تومان خرید و فروش میشد.
سال 92 یعنی 10 سال قبل در تهران هر متر خانه به طور میانگین متری سه میلیون و 700 هزار تومان قیمت داشت و قیمت در سال 1395 به متری چهار میلیون و 400 هزار تومان رسید. این یعنی اگر هفت سال قبل کسی قصد داشت یک خانه 70 متری در یک محله معمولی بخرد باید حدود 310 میلیون تومان پول میداد. در سال 97 ناگهان متوسط قیمت خانه متری 10 میلیون و 600 هزار تومان شد و بعد در سال 1398 متوسط هر متر 13 میلیون و 100 هزار تومان را رد کرد. متوسط قیمت هر متر خانه، قرن جدید را با قیمت متوسط 33 میلیون تومان شروع کرد و با این حساب کسی که میتوانست سال 1372 با سه میلیون و 600 هزار تومان خانه 70 متری بخرد حالا باید برای واحدی مشابه در شروع قرن جدید دو میلیارد و 310 هزار تومان پول میداد.
کسانی که سال 1373 میخواستند یک خانه متوسط در تهران اجاره کنند باید متری 350 تومان پول میدادند. پس یک واحد مسکونی 70 متری 24 هزار و 500 تومان اجاره داشت. سال 1374، متوسط اجاره برای هر متر 52 تومان شد. در سال 1378، اجاره خانه جهت هر متر واحد مسکونی در محلهای متوسط هزار تومان را رد کرد و بنابراین، خانوادهها ناچار بودند برای یک واحد 70 متری بهطور میانگین ماهی 70 هزار تومان هزینه کنند.
در سال 1381 قیمت اجاره به متری دو هزار و 14 تومان رسید و متوسط اجاره یک واحد معمولی مناسب یک زوج ماهی 150 هزار تومان بود. سال 1385 اجاره هر متر چهار هزار و 600 تومان و سال 1387، هفت هزار و 500 تومان شد. در ابتدای دهه نود اجاره خانه متری 11 هزار تومان بود و 10 سال پیش، میانگین قیمت هر متر برای اجاره 17 هزار تومان بود. در اواسط سال 1394، متوسط اجاره به متری 20 هزار و 500 تومان رسید و در سال 97، هر متر را میشد با 34 هزار و 400 تومان اجاره کرد.
در سال 98 اگر کسی میخواست یک خانه 70 متری معمولی اجاره کند باید ماهی دو میلیون و 820 هزار تومان پول داشت. در سال 1400 اجاره هر متر خانه نزدیک به 85 هزار تومان بود و به نزدیک 127 هزار تومان رسید. با این حساب کسانی که سال 1372 ماهی 17 هزار و 150 تومان را برای اجاره کنار میگذاشتند در سال 1401 ماهانه نزدیک به 9 میلیون تومان برای اجاره مسکن پول نیاز داشتند.
وضعیت مسکن در سال 1402
میانگین قیمت مسکن آخرین بار در اردیبهشت سال 1401 از سوی بانک مرکزی اعلام شد و از آن زمان به بعد دیگر خبری از گزارشهای آماری ماهانه این بانک در خصوص بازار مسکن نیست. اما بهصورت تقریبی و با استفاده از برخی سایتهای خرید و فروش آنلاین میتوان متوسطی را برای متوسط قیمت مسکن و اجاره در سال 1402 تعیین کرد.
مثلا در تهران امسال قیمت خانه متری حدودا 64 میلیون و 400 هزار تومان است. اگر کسی بخواهد یک خانه متوسط 70 متری را در پایتخت بخرد که استانداردهای معقولی داشته باشد، به چهار میلیارد و 500 میلیون پول نیاز دارد. متوسط اجاره هر متر خانه در پایتخت هم 270 هزار تومان اعلام شده. با این حساب اگر آذر و ناصر سریال پدر سالار که احتمالا در سال 1372 خودشان را برای پرداخت اجاره 17 هزار تومانی آماده میکردند، امسال بخواهند در تهران اجاره خانه بدهند باید ماهی 18 میلیون و 900 هزار تومان جهت مسکن و اجاره واحدی 70 متری کنار بگذارند. البته اگر قصد آنها رهن باشد، متوسط چنین خانهای برای رهن 630 میلیون تومان است.
ما به جای شما سری به آگهیهای مسکن زدیم تا ببینیم چنین زوجی اگر بخواهند امسال در کلانشهرهای ایران خانههای یک خوابه 60 تا 70 متری اجاره کنند که امکانات کاملی داشته باشد، به چقدر پول نیاز دارند. مثلا در شرق تهران، برای اجاره یک خانه 67 متری یک خوابه با امکاناتی مانند آسانسور و انباری که سال 1396 ساخته شده، به 100 میلیون ودیعه و ماهی 10 میلیون و 500 هزار تومان اجاره نیاز است. خانهای تقریبا مشابه در قیطریه را که سال 1388 ساخته شده، میتوان با پول پیش 250 میلیون تومانی و ماهی 22 میلیون اجاره کرد.
در غرب تهران و محلهای مانند مرزداران اگر ماهی 12 میلیون پول بدهید و ودیعه 300 میلیون تومانی بپردازید، میتوانید ساکن خانهای 70 متری و یک خوابه و فول امکانات و 15 سال ساخت شوید. در محله فلاح در جنوب اجاره یک واحد با امکانات کامل، 70 متری و 12 سال ساخت ماهی هفت میلیون و 800 هزار تومان است و پولپیش آن 200 میلیون تعیین شده. اگر در مشهد دنبال اجاره خانه باشید، میتوانید در محله الهیه با 200 میلیون ودیعه و ماهی یک میلیون اجاره، سقفی برای خود با متراژ 70 متر و یک خوابه داشته باشید که سال 1395 ساخته شده.
در منطقه امام رضا، برای واحدی 70 متری و یک خوابه که آسانسور، انباری و پارکینگ دارد، باید ماهی هفت میلیون تومان اجاره بدهید و از پس ودیعه 40 میلیون تومانی بربیایید. در عظیمیه کرج یک خانه 70 متری با امکانات آگهی شده که رهن آن 500 میلیون تومان است و ساختش به سال 1395 برمیگردد. برای اینکه بتوانید در گلشهر، واحدی را با همین متراژ اجاره کنید، به ماهی سه میلیون اجاره و ودیعه 150 میلیون تومانی نیاز دارید.
کسی که بخواهد واحدی 68 متری و یک خوابه که امکاناتش کامل است را در جلفای اصفهان اجاره کند باید 200 میلیون ودیعه بدهد و ماهی 25 میلیون اجاره پرداخت کند. این خانه ساخت سال 1400 است و البته در همه نقاط اصفهان قیمتها به این میزان نیست. مثلا واحدی مشابه را در محله بهارستان میتوان با پرداخت 100 میلیون پولپیش و ماهی سه میلیون تومان اجاره کرد.
شیرازیها در محله مشهوری مانند معالیآباد میتوانند خانه 70 متری 17 سال ساخت را که آسانسور و پارکینگ دارد با ماهی 400 میلیون تومان و ماهانه دو میلیون تومان اجاره کنند. در زیباشهر اجاره واحدی مشابه ماهی دو میلیون تعیین شده و ودیعه 80 میلیون تومان است. در صورتیکه بخواهید در کرمانشاه یک واحد 70 متری یک خوابه و فول امکانات را اجاره کنید که سال 1398 ساخته شده و فول امکانات است و در محله متخصصین قرار گرفته، باید 230 میلیون تومان ودیعه بدهید و ماهی یک میلیون و 500 هزار تومان به حساب صاحبخانه واریز کنید.
گزینه دیگر در مرکز شهر، با ماهی پنج میلیون تومان و ودیعه 50 میلیون تومانی آگهی شده که ساخت آن به سال 1389 برمیگردد. تبریزیها میتوانند در محله رشدیه واحدی با متراژ متوسط و آسانسور و پارکینگ را که سال 1392 ساخته شده، با ودیعه 150 میلیون تومانی و ماهی هشت میلیون تومان اجاره کنند. واحدی مشابه در ائلگلی، 120 میلیون پولپیش و ماهی شش میلیون تومان اجاره میخواهد.
